Volledig scherm
Maarten van Ham © Marco de Swart

Het gaat best goed in Nederland. Wat is het geheim?

InterviewAls hoogleraar Stedelijke Vernieuwing  aan de TU Delft bekijkt Maarten van Ham de uitkomsten van het Buurtonderzoek met extra interesse. Hij is blij verrast: Nederland is best tevreden over de woonomgeving. En dat is goed nieuws. ,,Het zal een hele opgave zijn om dat zo te houden.''

Quote

Ik kan niet anders dan conclude­ren dat het eigenlijk ongelofe­lijk goed gaat

Maarten van Ham

De overlast van hangjongeren en de problemen in achterstandswijken komen vaak in het nieuws, maar in de gemiddelde woonbuurt in Nederland is het eigenlijk prima toeven, concludeert Maarten van Ham, hoogleraar Stedelijke Vernieuwing aan de TU Delft. ,,Ik zie in het Buurtonderzoek het beeld van een heel tevreden land. De cijfers voor veiligheid zijn opvallend hoog en ook het contact met de buren wordt hoger gewaardeerd dan ik had verwacht. Ik kan niet anders dan concluderen dat het eigenlijk ongelofelijk goed gaat.''  

Toch hebben mensen ook ergernissen: hondenpoep, zwerfvuil en te hard rijdende auto's worden vaak genoemd.
,,Zeker, maar daar staat tegenover dat 90 procent van de mensen zich veilig voelt in de buurt. Zwerfvuil, hondenpoep, onkruid... Buurtbewoners ergeren zich eraan, maar ze veroorzaken het zelf. We klagen erover, maar zijn het echte problemen? We kunnen het ons kennelijk veroorloven daarover te klagen. In vergelijking met het buitenland is het woongenot hier enorm. Lagere werkloosheid, beter openbaar vervoer, veel betere voorzieningen. Het streven van de politiek zou moeten zijn om dit alles te behouden. Dat zal volgens mij al een hele opgave zijn.''  

Toch trekt de overheid zich steeds meer terug, want burgers moeten actiever worden. Gaat dat overal lukken?
,,Dat is wel een gevaar. Juist in wijken waar het al goed gaat, zijn veel bewoners actief als vrijwilligers. De buurten waar actief burgerschap achterblijft, dát zijn juist de wijken die meer actieve bewoners nodig hebben. De politiek zou daar wél moeten investeren. Dáár moet de overheid de bibliotheken open houden en bewonersinitiatieven steunen. Dus niet in de duurdere wijken met mondiger inwoners.''

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
© Marco de Swart
Quote

Politici kiezen graag voor nieuwbouw, want het staat goed bij de volgende verkiezin­gen. Maar je helpt de wijkbewo­ners er niet mee

Maarten van Ham

Hoe ziet de ideale woonwijk eruit? 
,,Een stad met allemaal dezelfde woonbuurten lijkt me helemaal niet fijn. Mensen willen wonen in een omgeving met mensen die zijn zoals zij. Dat blijkt uit ieder onderzoek. Daarom is het goed dat er verschillen zijn: een wijk met studenten, een hippiewijk, een wijk met voornamelijk jonge gezinnen. Het heeft geen zin om bevolkingsgroepen doelbewust te mengen. Als mensen te veel afwijken van hun buren, trekken ze toch vaak weg. We moeten daarom leren van het verleden. Sommige woningcorporaties doen dat al: die proberen niet langer kunstmatig diversiteit in buurten aan te brengen, maar accepteren de verschillen. Arme wijken zijn niet per se probleemwijken.'' 

In het verleden werden problemen in achterstandswijken vaak opgelost door grootschalige sloop en nieuwbouw. Is dat de oplossing? 
,,De echte keuze is eerst: wil je de wijk opknappen of de bewoners helpen? Met grootschalige sloop en nieuwbouw knap je een wijk zeker op, maar daar hebben de oorspronkelijke bewoners vaak weinig aan. Zij moeten verhuizen omdat de nieuwe woningen te duur zijn. Politici kiezen graag voor nieuwbouw, want het staat goed bij de volgende verkiezingen. Maar je helpt de wijkbewoners er niet mee.''   

Hoe help je de bewoners dan wel? 
,,Door te investeren in scholing en opleidingen. En help mensen om actief te worden in de wijk. Het is een lastige keuze, want het effect zie je pas na tien, twintig jaar. Uit onderzoek blijkt: kinderen in achterstandswijken blijven daar vaak wonen, ook als ze volwassen zijn. Pas als ze een goede opleiding hebben, weten ze de armoede te ontgroeien en verhuizen ze naar betere wijken.''   

Investeren in mensen, is dat het middel om de buurt leefbaar te houden? 
,,Soms moet je ingrijpen in oudere wijken, maar grootschalige sloop is in Nederland vaak niet nodig. We zijn een rijk land, maar zouden zelf iets meer verantwoordelijkheid kunnen nemen. We moeten samen zorgen voor een betere samenleving. Koester de zonderlinge man in de wijk die zwerfvuil opruimt. Rijd zelf niet te hard in een woonstraat en doe af en toe mee aan een buurt- activiteit. Het gaat er niet om hoe een wijk eruitziet, maar hoe bewoners er leven. Het gaat fantastisch, laten we proberen dat zo te houden.''

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement