Volledig scherm
Hans Leijtens © anp

Hoogste ambtenaar Belastingdienst op zijspoor gezet

Het vertrek van directeur-generaal Leijtens lijkt het rechtstreekse gevolg van de chaotische reorganisatie bij de Fiscus. De vertrekregeling bleek zo riant dat veel meer mensen zich inschreven dan de gewenste 4800 ambtenaren. Die kost daardoor 700 miljoen euro, 70 miljoen duurder dan gepland.

Quote

Staatsse­cre­ta­ris Wiebes had beter zélf op kunnen stappen. Leijtens heeft geen schuld aan alle problemen rond de reorganisa­tie en heeft prima werk geleverd

Albert van der Smissen, NCF

Wiebes stelde de Belastingdienst dit najaar onder curatele en beperkte de tekenbevoegdheid van Leijtens. De DG lijkt nu geen zin meer te hebben in zijn uitgeklede functie.

,,Het afgelopen jaar is het accent van de functievervulling dusdanig verschoven dat zijn persoonlijke verwachtingen over de functie van directeur-generaal Belastingdienst en deze functievervulling onvoldoende op elkaar aansloten," aldus het ministerie van Financiën in een korte reactie. ,,Leijtens heeft daarom aangegeven dat hij zichzelf niet langer de aangewezen persoon vindt om de Belastingdienst te leiden."  

Een nieuwe directeur-generaal is er nog niet, maar wordt op ,,korte termijn" benoemd, laat een woordvoerder van Financiën weten. ,,Denk aan maximaal enkele weken."

Slachtoffer
De bonden reageren teleurgesteld op het vertrek van Leijtens, die kwartiermaker wordt bij de integriteitskamer van Sint Maarten. ,,Staatssecretaris Wiebes had beter zelf op kunnen stappen," zegt Albert van der Smissen van de NCF, waarbij 6.000 werknemers van de fiscus zijn aangesloten. ,,De reorganisatie was geheel zijn agenda, Leijtens trad aan toen daartoe al besloten was door voorganger Peter Veld. Er lijkt nu voor de verkiezingen een slachtoffer te moeten vallen bij de Fiscus."

Verder lezen onder de foto

Volledig scherm
Hans Leijtens was van 2012 tot en met 2015 de hoogste marechaussee © ANP

Belastingvakbond NCF prijst Leijtens. ,,Hij dacht altijd in het belang van de gehele Belastingdienst en aan alle werknemers," aldus Van der Smissen. ,,De politiek wil echter iemand die één op één de wensen uit Den Haag uitvoert en stelt die houding niet op prijs. Waarschijnlijk dacht Leijtens de vrijheid en autonomie te krijgen om zijn werk te doen bij de Fiscus. Maar hij kwam bedrogen uit."   

Totaal andere wereld
Desalniettemin staat de handtekening van Leijtens onder de deal die de vakbonden met de Belastingdienst over de reorganisatie sloten en is hij mede-verantwoordelijk voor het drama. Leijtens was pas sinds november 2015 de hoogste ambtenaar. Daarvoor was hij drie jaar lang Commandant van de Koninklijke Marechaussee.

Naar verluidt heeft staatssecretaris Wiebes destijds flink op hem moeten inpraten om hem los te weken. ,,Ik ben in een totaal andere wereld terechtgekomen," vertelde hij vorig jaar aan deze krant in zijn eerste grote interview. ,,De Belastingdienst zit in de sociaal-economische hoek en is een uitvoeringsorganisatie die vele malen groter is dan de marechaussee."   

Inmiddels is het al jaren hommeles bij de Fiscus. Vorig jaar stapte Hans Blokpoel, directeur belastingen en toeslagen al op. Bekendste slachtoffer is uiteraard staatssecretaris Frans Weekers die begin 2014 aftrad na de Bulgarenfraude. Inmiddels ligt zijn opvolger Wiebes al twee jaar lang continu onder vuur na problemen in meerdere dossiers.

Het lukt de VVD'er maar niet om vat te krijgen op de Belastingdienst. Omdat zowel belastingaangiften en controles steeds meer online plaatsvinden, zit de dienst in een transitiefase. Duizenden oude werknemers moeten het veld ruimen. Tegelijk komen er 1500 digitaal vaardige krachten bij.   

In Den Haag wil CDA-kamerlid Pieter Omtzigt, die de afgelopen jaren Wiebes als een terriër volgt, desgevraagd niet reageren op het ontslag. Maar in Den Haag zeggen ingewijden dat de staatssecretaris zware weken tot de verkiezingen te wachten staan. Later deze maand verschijnen de uitkomsten van het onderzoek dat oud-topambtenaren Tjibbe Joustra en Hans Borstlap naar de ontspoorde vertrekregeling hebben gedaan. Die kunnen explosief zijn. Volgende week praat Erik Rutten van de Vereniging van Hoge Ambtenaren van het ministerie van Financiën de Tweede Kamer bij in een bijzondere procedure.

Lef
Eén van Leijtens weinige zichtbare besluiten was om de aangiftedatum definitief van 1 april naar 1 mei te verplaatsen. Oorzaak was dat de vooraf ingevulde aangifte pas per maart beschikbaar is en een maand te kort is om de jaarlijkse 9 miljoen aangiftes te verwerken.

Ook wenste Leijtens de vertrekregeling eerder te sluiten toen deze te populair werd. ,,Dat was natuurlijk niet in ons belang, maar getuigt van lef," roemt Van der Smissen van de NCF dat besluit.