Volledig scherm
© Mark Reijntjens

Doe als de oermens, blijf op elke leeftijd meedoen

Op de werkvloerHeb je het geluk om ouder te worden, dan zit, gek genoeg, veel tegen. Als 40-plusser word je vaak gepasseerd voor bijscholing. Als vijftiger ben je opeens de bedrijfsdino. Vooral omdat de zestigers al als een irritante oude vlek stevig uit de werkvloer zijn weggeboend.

Zelfs de ouderen die vrijwillig vertrekken, blijven ontredderd achter. Want wie net met pensioen is, heeft vaak het gevoel dat hij fout geparkeerd staat. Gepensioneerden voelen zich volgens onderzoeken minder gezond. Sommige studies raden daarom een afbouwperiode aan. Er is zelfs het advies dat een paar uur per week blijven werken je gezondheid beter op peil houdt.

In het regenwoud weten ze er alles van: daar gaan ze nooit met pensioen. De vrouwen verdelen er hun leven tussen tuinbouw, eten bereiden en de kids. Mannen, zeker bij redelijk geïsoleerd levende stammen, worden productiever naarmate ze langer leven. De hardwerkende regenwouder blijkt zijn economische piek pas als dertiger en veertiger te krijgen. Ervaring en vaardigheden zijn voor deze jagers belangrijker dan fysieke kracht alleen.

Andere apen dan de mens, en zelfs veel andere zoogdieren, pieken op veel jongere leeftijd. Zo bezien zijn wij grotendeels de uitzondering als het gaat om oud pieken in voedselverzamelend werk. (Grotendeels, want orka's doen ook aan leeftijdsbewust loopbaanbeleid).

Middelbare oerwoudmannen maken wél een carrièreswitch. Ze schieten geen apen of herten meer. Zwaar beroep tenslotte, en vaak meer dan een achturige werkdag. Ze gaan over op de minder zware tuinbouw. Oudere mannen én vrouwen werken zo tot op hoge leeftijd lekker door. Niemand zet ze aan de kant. Ze zorgen nog steeds voor voedsel en jongeren vragen graag advies. Met hun levenservaring stijgt hun sociale status. Het evolutionaire doel van oud worden is wellicht dat we in verschillende levensfasen belangrijk zijn voor de - ook economische - gemeenschap in het oerwoud.

Op kantoor gelden deze wetten van de jungle opeens niet meer. Maar met de vergrijzing krijgen we een nieuwe kans. Dus moeten we schakelen van 'we moeten langer doorwerken' naar 'we willen graag dat je in elke leeftijdsfase blijft meedoen'. Ik bepleit geen revolutie. Dit is evolutie.