Volledig scherm
. © AD/Mark Reijntjens

Grof gedrag kost grof geld

Op de werkvloerDoe zelf eens normaal op je werk. Grof gedrag kost grof geld.

Normaal doen is op de werkvloer belangrijk. Ziekenhuizen bijvoorbeeld, hebben fors geïnvesteerd in patiëntveiligheid, met moderne apparatuur en strenge regels over toediening van medicatie. Toch blijven verpleegkundigen soms levensgevaarlijke fouten maken omdat ze niet naar die regels durven te vragen. Zelfs durven ze geen fouten van collega's te melden. Allemaal omdat ze benauwd zijn voor grove, onbeschaafde reacties. Dit onderzoek in de Amerikaanse gezondheidszorg brengt de risico's in beeld.

Teamwerk leidt onder zo'n slechte sfeer met te weinig sociaal gevoel, te weinig solidariteit en te weinig beschaafd gedrag. Ook het bedrijfsleven is regelmatig met de beschavingsmeter bekeken.  Werknemers verliezen betrokkenheid en ervaren meer stress in horkerige ondernemingen. Het verloop is groter. De werklust gemeten in performance blijkt beduidend kleiner. Grof gedrag kost grof geld. Bovendien blijkt uit een studie dat onbeschaafd gedrag zich als een virus over de werkvloer verspreidt. Slecht gedrag lokt slecht gedrag uit.

Baantevredenheid

Zelfs klanten worden dan vaker onheus bejegend. De verklaring van dit alles wordt deels gezocht in de al decennia dalende baantevredenheid in Amerika en Europa. Reorganisaties, opgeschroefde eisen in werkdruk en productie, onzeker werk en baanvretende technologie maken dat werknemers zich minder verbonden voelen met de eigen werkvloer en het hele bedrijf. Ook komen werknemers uit volstrekt andere milieus en andere werelden elkaar steeds meer tegen op dezelfde werkvloer.

Anders gezegd: op het werk zitten de merel, de arend en de pestvogel in hetzelfde team. Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. Samen de juiste toon vinden wordt dan knap lastig. Beschaafd doen is bovendien best ingewikkeld. Beroemd is het onderzoek waarin 89 procent van de ondervraagden onbeschaafd gedrag een probleem vond. Tegelijkertijd zag van die ondervraagden maar liefst 99 procent het eigen gedrag als volstrekt acceptabel. Beschaaf de wereld en begin achter je eigen bureau, lijkt de conclusie. De redding van de kantoorbeschaving ligt volgens onderzoekers in trainingen over conflicthantering en ook in lessen hoe om te gaan met verschillende karakters en achtergronden.

Verder moet de organisatie zerotolerancebeleid invoeren tegen onbeschaafd gedrag, inclusief een soort Chef Beschaving die problemen kan aanhoren en mag aanpakken. Het begint al bij het afspreken van 'kleine dingen': welke kleding is voor thuis en wat past prima op het werk? Of neem simpele zaken als elkaar niet steeds in de rede vallen (vooral niet doen als je de baas bent). Beschaafd met elkaar omgaan, normaal doen, sociaal en solidair zijn: het is een heet hangijzer op verkiezingsdag in het stemhokje. Op de werkvloer kun je die keuze elke dag maken.