Auto's van de Politie Dienst Speciale Interventies (DSI) rijden richting de Schiedamse Vesthof waar de Turkse minister Fatma Betul Sayan Kaya van Familiezaken door de politie wordt tegengehouden © ANP

Turkse minister door politie weggehaald bij consulaat

De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) is gisteravond door de politie weggehaald bij het consulaat in Rotterdam en onder escorte naar Duitsland gereden. Ze was tegen de zin van de Nederlandse regering naar Rotterdam gekomen om campagne te voeren. Enkele wagens uit haar konvooi werden eerder al weggesleept. Nadat de minister werd afgevoerd ontstonden er flinke rellen in de omgeving. Er werd een noodbevel voor het hele centrum uitgevaardigd. Rond 03.00 uur keerde de rust terug in de stad.

Chris Klomp & Victor Schildkamp 11-03-17, 16:20 Laatste update: 10:54

Minister Fatma Betül Sayan Kaya is Nederland uitgezet omdat ze als ongewenst vreemdeling werd gezien in ons land. Dat zei de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam vannacht in een toelichting op de situatie die was ontstaan bij het Turkse consulaat. Ook het kabinet kwam met een verklaring en stelde vast dat 'het onderlinge overleg ertoe heeft geleid dat minister Kaya wordt uitgeleid om het land via de Duitse grens te verlaten'.

Rellen
Het afvoeren van de minister zorgde meteen voor rellen. De Mobiele Eenheid greep hard in. Stenen vlogen richting de busjes van de Mobiele Eenheid, die daarop weer charges uitvoerde op het aanwezige publiek. De betogers werden met de wapenstok, honden en waterkanonnen uit elkaar gedreven.

De politie heeft twaalf mensen gearresteerd. Zeven mensen raakten gewond, onder wie een agent. Die liep een gebroken hand op, aldus een politiewoordvoerder.

Het gebied rond het consulaat aan de Westblaak was tijdelijk alleen toegankelijk voor bewoners en bestemmingsverkeer. Meer dan duizend demonstranten met Turkse vlaggen namen bezit van het terrein. Ze zongen 'Allah is de grootste, de almachtigste'. De Turkse minister Sayan Kaya zat lange tijd in haar gepantserde auto achter het consulaat. Ze wilde de menigte toespreken, maar werd door de politie tegengehouden. Daarna greep de Dienst Speciale Interventie (DSI) in.

Megafoon
Een Turks parlementslid sprak de Turks Nederlandse betogers eerder vanavond nog wel toe met een megafoon. Hij zei dat de mensen louter in vrede willen demonstreren. Hij riep de menigte op om te blijven, desnoods tot morgenvroeg, totdat minister Kaya van Familiezaken heeft kunnen spreken. Zo ver zou het echter niet komen.

De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) vindt dat Nederland 'alle internationale wetten, conventies en rechten van de mens schendt door mij niet binnen te laten gaan in het Turkse consulaat in Rotterdam'. Dat zei ze zaterdagavond op haar twitteraccount. Ook in een live programma op de Turkse televisie liet ze zich telefonisch in dezelfde bewoordingen uit.

Ordedienst
Het consulaat heeft een eigen ordedienst die de mensen in bedwang houdt. Rond het consulaat staan agenten, is er ME aanwezig en er hangt een politie-helikopter boven. Zafer Sirakaya, van de Turkse Union of European Turkish Democrats, riep de aanwezigen ter plekke op tot kalmte.

Het konvooi van de Turkse minister werd eerst door de politie bij een benzinestation in Rotterdam-Zuid tegengehouden. Bij het consulaat ontstond er een patstelling. Agenten stonden rond haar auto om te voorkomen dat ze de menigte toe zou spreken.

Informeren
Volgens een woordvoerder van de AK-partij in Nederland, Mustafa Aslan, was het de bedoeling dat de minister zou spreken. ,,Haar enige bedoeling is de mensen te informeren over het referendum'', aldus Aslan. ,,Dat ze moeten gaan stemmen.''

,,We nemen onze maatregelen'', laat premier Mark Rutte via een woordvoerder weten. ,,Wat ons betreft kan ze vanavond geen groep toespreken in Rotterdam. We proberen dat waar te maken, maar hoe dan, daarover kan ik niks zeggen.''

Wat ons betreft kan ze vanavond geen groep toespreken in Rotterdam.
Mark Rutte

Nederland trok vandaag de landingsrechten in voor het vliegtuig van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavusoglu. Het kabinet nam de maatregel naar eigen zeggen omdat de openbare orde en veiligheid in het geding zijn gekomen na een oproep aan Turkse Nederlanders om zaterdag massaal deel te nemen aan een publieke manifestatie met Çavusoglu in Rotterdam.

Niet welkom
De bewindsvrouw zou eigenlijk gisteren al spreken in Nederland in het kader van een promotietour van Turkse ministers in Europa om hun landgenoten warm te maken voor het referendum over de grondwet. Sayan Kaya kreeg te horen dat ze niet welkom was in Hengelo en Wehl. Zalenverhuurders in beide plaatsen besloten hun ruimtes niet beschikbaar te stellen voor politieke bijeenkomsten.

Ook een bezoek van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu ging niet door. Nederland trok zaterdag de landingsrechten in voor zijn vliegtuig omdat de openbare orde in het geding zou zijn. Dat leidde tot een woedende reactie van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die foeterde over Nederlandse 'nazi-overblijfselen en fascisten'.

De Turkse premier Binali Yildirim heeft vanochtend 'zware tegenmaatregelen' aangekondigd tegen Nederland. Volgens de premier is de diplomatieke onschendbaarheid van Kaya aangetast. Yildirim zei in zijn officiële verklaring verder niets over de inhoud van die maatregelen.

,,Onze zogenaamde Europese vrienden die het bij elke gelegenheid hebben over democratie, vrijheid van meningsuiting en mensenrechten, hebben gefaald'', aldus de premier zondagochtend. Hij sprak van een diplomatiek schandaal. ,,Deze gebeurtenissen versterken de eenheid van het Turkse volk.''

Ambassadeur
Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Turkije heeft inmiddels aangegeven dat de Nederlandse ambassadeur Cornelis van Rij niet meer terug hoeft te komen in Turkije. De overheidsdienst noemt het gedrag van Nederland 'de eerste vijandige handeling in een relatie van 405 jaar'.

De Nederlandse ambassade en het consulaat moeten voor onbepaalde tijd gesloten blijven. Dat gebeurt 'om veiligheidsredenen', zo is door bronnen bij Buitenlandse Zaken in Ankara meegedeeld.