Volledig scherm
© Shutterstock

Dit is waarom veel studenten naar het buitenland gaan

Studeren in het buitenland is populairder dan ooit. Of het nu gaat om een stage, complete studie of een tussenjaar: steeds meer mbo-, hbo- en wo-studenten kiezen voor grenzeloos studeren. De BuitenlandBeurs (23 en 24 november in Utrecht) heeft alles om je goed voor te bereiden op the best days of your life.

De meest recente cijfers laten zien dat 24 procent van de hbo- en wo-studenten een deel van de studie in het buitenland volgt, bij mbo-studenten gaat het om 7 procent. Maar volgens Siu Liën Tjoa van WilWeg (Nuffic) ligt het actuele percentage waarschijnlijk inmiddels al weer hoger. Ze baseert dat onder meer op het stijgende aantal aanvragen dat WilWeg krijgt om op scholen of beurzen te komen vertellen over de mogelijkheden in het buitenland. ,,De drempel voor een stage of studie in het buitenland wordt steeds lager’’, zegt ze. ,,Niet alleen bij hbo- en wo-instellingen, maar ook het mbo is sterk in opkomst: ook op mbo-scholen is het gebruikelijk dat studenten ervaring opdoen in het buitenland.’’

studiekeuze

Overal

Niet alleen wordt de informatievoorziening steeds beter (onder meer via WilWeg, ook op De BuitenlandBeurs aanwezig met adviseurs en ‘ambassadeurs’, zie kader onderin), maar ook omdat Nederlandse studenten inmiddels ‘overal’ ter wereld zijn geweest, kun je ook putten uit steeds meer ervaringen. Tjoa: ,,De weg naar het buitenland is geplaveid.’’

Er zijn meerdere redenen waarom opleidingen het zo belangrijk vinden dat hun studenten hun heil (tijdelijk) over de grens zoeken: studenten worden zelfstandiger, wereldwijzer, vergroten hun netwerk en kunnen hun vertrouwde Nederlandse situatie spiegelen aan een compleet andere ervaring. En, zo wordt benadrukt: met buitenlandervaring op je cv ben je interessanter voor toekomstige werkgevers. Daarbij rijst wel de vraag wat de toegevoegde waarde nog is als straks bijna ‘iedere’ student naar het buitenland gaat. Siu Liën Tjoa heeft het antwoord: ,,Met buitenlandervaring ben je nog altijd interessanter voor werkgevers, merken wij ook aan de reacties van HR-personeel en recruiters. Maar het is wel van belang dat je goed kunt uitleggen wat je precies aan die buitenlandervaring hebt gehad, wat je ervan hebt geleerd.’’

Studiefinanciering

En nog een reden waarom buitenlandse studies en stages zo gewild zijn: er komen, vooral aan hbo’s en universiteiten, steeds meer beurzen beschikbaar, en via DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) is het eenvoudig om je studiefinanciering ‘mee te nemen’ naar het buitenland. Voor veel mbo-studenten is de uitwonende beurs een extra aanvulling. Tjoa: ,,Bij de invoering van het nieuwe leenstelsel zagen we wel een tijdelijke stagnatie van het aantal studenten dat voor het buitenland koos, maar dat is inmiddels voorbij.’’

Ook op de komende BuitenlandBeurs kun je merken dat ‘grenzeloos studeren’ groeit. Er zijn dit jaar maar liefst ruim 100 stands uit meer dan 30 landen. Op de beurs vind je enerzijds stands met algemene informatie over studeren in het buitenland. Onder meer WilWeg, Stichting Nederlandse Wereldwijde Studenten (NWS) en DUO geven praktische informatie over buitenlandse studieavonturen, ervaringsverhalen en informatie over kosten en erkenning van buitenlandse diploma’s. Daarnaast zijn er aanbieders als EF (Education First) en Travel Active, die je ‘alle’ administratie en veel regelwerk uit handen kunnen én je wellicht wijzen op onverwachte mogelijkheden.

Etalage

Verder is De Buitenlandbeurs te beschouwen als een snoeptrommel vol met ‘lekkers’. Want of je nu veilig dicht bij huis wilt blijven – België is populair vanwege het gemak van de taal, prima onderwijs en lage kosten – of juist heel ver weg wilt, het kan allemaal. Van Zweden tot Zuid-Afrika (University of Pretoria) en van Australië tot de Verenigde Staten: op mbo-, hbo- en wo-niveau is er een wereld te ontdekken.

Welgemeende tip aan bezoekers om niet te verdwalen in alle mogelijkheden: bereid je alvast voor via de website buitenlandbeurs.nl. Daar kun je per niveau zien wie en wat er aanwezig is op de beurs. En print vervolgens een plattegrond uit, die je helpt om doelgerichter te zoeken naar jouw droomstage of -studie.

En vergeet op de beurs vooral niet een praatje te maken met de verschillende ‘ambassadeurs’, studenten die al ervaring hebben met buitenlandse studies of stages. De ervaring leert dat juist die – vaak erg enthousiaste – praktische verhalen je verder helpen. En, zegt Tjoa, de ambassadeurs zijn niet bang om het eerlijke verhaal te vertellen. Want de slogan van de beurs is weliswaar ‘The world is your playground’, maar in die speeltuin moet er ook gewoon gewerkt en geleerd worden terwijl je bepaalde zaken van ‘thuis’ mist. Tjoa: ,,Wij moedigen onze ambassadeurs juist aan om het realistische verhaal te vertellen. Bij een buitenlands avontuur kun je heimwee krijgen, of je vindt het vervelend dat je belangrijke momenten mist: het is heus niet alleen leuk. Maar uiteindelijk overheerst bij iedereen het gevoel dat het een fantastische tijd was.’’

Michelle loopt stage in Afrika: ‘Dit vergeet ik nooit meer’

Volledig scherm
Michelle de Geus in Tanzania. © AD

Ze leeft nog ‘in een bubbel’. Michelle de Geus (19) verblijft sinds kort in Tanzania voor haar tweede buitenlandstage mbo-verpleegkunde, nadat ze eerder dit jaar al een half jaar in Spanje stage liep. ,,Bizar: er is hier tekort aan alles, en toch maakt iedereen er het beste van.’’

WilWeg-ambassadeur Michelle is een levend bewijs dat mbo-studenten steeds vaker naar het buitenland trekken. ,,Ik doe mbo Verpleegkunde aan het Da Vinci College in Dordrecht. Zij hebben ons al in het eerste jaar erg aangemoedigd om een stage in het buitenland te zoeken.’’ Via een bemiddelingsbureau liep Michelle bijna een half jaar stage in een Spaanse ziekenhuis in Benidorm. Daar kon ze naar eigen zeggen ‘alles’ doen. ,,In Spanje was het een kwestie van ‘doen’, terwijl het in Nederland vaak ‘meekijken’ is. Ik werd gekoppeld aan een vaste verpleegkundige en deed dus ook al haar diensten, ook de nacht- en weekenddiensten, dat was wel even wennen. Gelukkig had ik daardoor ook veel vrije tijd en verbleef ik in een huis met twee andere Nederlandse meiden. Een van mijn huisgenoten kreeg heimwee, ik heb er geen last van gehad. Al blijft het vervelend als je speciale momenten, zoals het slagen van mijn broertje, moet missen.’’

Volgende stage

De stage in Spanje smaakte naar meer. Michelle: ,,In Spanje heb ik via WhatsApp en Skype mijn volgende stage, in Afrika dus, geregeld. Ik ben drie maanden thuis geweest en zit nu ruim een week in Tanzania.’’

Waar ze in Spanje af en toe al knipperde met de ogen omdat het er nu eenmaal anders aan toe gaat, betekent Tanzania een cultuurshock. ,,Het is hier erg primitief. Zaken die we in Nederland als basisbehoefte beschouwen, zijn er gewoon niet. Er is een tekort aan geneesmiddelen, aan ruimte en bedden: vanwege het tekort liggen hier bijvoorbeeld geregeld twee hoogzwangere vrouwen in één bed. Verder valt het lage ziektebesef van mensen op: ze komen vaak pas naar het ziekenhuis als het eigenlijk te laat is.’’

Heftig

Voor Michelle zijn alle indrukken ‘heel heftig’. ,,Maar ik ben ook vrij nuchter: ik weet dat ik niet heel Afrika kan redden. Ik bekijk het heel praktisch, ben hier om mijn kennis te delen en te helpen.’’ Ook in sociaal opzicht is het wennen. ,,Ook hier zijn gelukkig wel andere Nederlanders, maar op straat staren mensen me aan en noemen me muzungu (blanke), voelen soms aan m’n gezicht. Toch voel ik me nergens onveilig. En naast mijn stage in het ziekenhuis probeer ik mensen te helpen: volwassen analfabeten die alleen Swahili spreken. Samen met andere meiden helpen we de mensen leren lezen en schrijven.’’

School

En ja, dat klinkt nogal anders dan een veilige stage in Nederland. Michelle: ,,Ik zou nu eigenlijk twee dagen per week naar school moeten. Er is me al voorspeld dat ik daarom dit examenjaar niet ga halen, maar ik wil het tegendeel bewijzen: ik wil komende zomer ‘gewoon’ mijn diploma halen. En daarna wil ik verder met hbo Verpleegkunde. Ik wil heel graag laten zien dat een buitenlandse stage geen belemmering, maar een toevoeging is.’’

In elk geval heeft ze dan een koffer vol ervaring opgedaan. ,,Het is zo bizar wat je allemaal ziet. Wat deze stage me precies oplevert, weet ik nog niet. Het voelt nu nog onwerkelijk, maar ik weet wel dat ik hierdoor de situatie in Nederland meer waardeer. Deze stage zal ik in ieder geval nooit meer vergeten.’’

Een stage of studie binnen Europa regelen is relatief makkelijk. Buiten Europa is het lastiger om financiering te vinden. Michelle kon naar Afrika dankzij een zogenoemde ‘Excellentiebeurs’ die ze via school kreeg.

Tips van WilWeg-ambassadeur Michelle:

- Ga alvast sparen voor je buitenlandse avontuur – ook al krijg je wel een beurs, het is niet voldoende om naast je stage ook ‘leuke dingen’ te doen.

- Zorg dat je ‘bij’ bent op je opleiding: met een studieachterstand wordt een buitenlandse stage extra lastig.

- Begin op tijd met plannen: onderzoek naar welk land je wilt, voor welke studies je daar terechtkunt en wat de financiële consequenties zijn.

- Zoek contact met studenten met buitenlandervaring en bestook ze met (praktische) vragen. 

Wat voor type student schuilt er in jou?

onderwijsbeurs