Volledig scherm
De Amerikaanse president Donald Trump schudt de hand van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un bij hun ontmoeting in Singapore. © REUTERS

'PR-stunt is voorbij, echte werk begint nu pas'

Hoe nu verder?Begin dit jaar streden ze nog om wie de grootste nucleaire knop had en dreigde 'fire and fury', vanochtend sloten Trump en Kim een akkoord over het afstoten van kernwapens. Maar: 'Dit was slechts een spectaculaire kick-off.' Hoe nu verder? 

Quote

Het is voor beiden een publici­teits­stunt: Trump als internatio­na­le dealmaker, Noord-Ko­rea bedelt al decennia­lang om een ontmoeting

Sico van der Meer

Trump klonk lyrisch ('het was fantastisch, we krijgen het gedaan!'), Kim monter ('de wereld gaat verandering zien') en de landen in de directe omgeving van Korea zijn opgelucht: de oorlogsdreiging is weg. De leiders keren huiswaarts na hun historische ontmoeting. Maar wat nu? 

1. Wat is het akkoord waard? 
,,De teksten zijn nogal vaag en algemeen'', zegt Sico van der Meer, nucleair expert en Noord-Koreadeskundige. ,,Ronkende oneliners genoeg, maar het wordt weinig concreet: hóe wordt het kernwapenarsenaal afgebouwd? Wie controleert dat? Hoe gaat de VS de veiligheid van Noord-Korea garanderen? Maar het is voor beiden een fantastische publiciteitsstunt: Trump profileert zich als internationale dealmaker en Noord-Korea bedelt al decennialang om een ontmoeting met de Amerikaanse president. Kim Jong-un is toch de dictator van een ontwikkelingslandje die nu plots serieus wordt genomen.''

Hoofdpunten uit het akkoord
Trump en Kim willen betere diplomatieke relaties aangaan
- Noord-Korea en de VS gaan bouwen aan een blijvende vrede 
Noord-Korea gaat werken aan 'volledige denuclearisatie'
- De VS en Noord-Korea gaan lichamen van omgekomen soldaten bergen

2. Welke nieuwe afspraken zijn er gemaakt?
Eigenlijk geen, vindt Van der Meer. ,,De beloftes en voornemens zijn al duizend keer eerder geuit. Het gaat echt om de vervolgafspraken.'' Voormalig EU- topdiplomaat Tom de Bruijn onderhandelde als ambtenaar jarenlang op hoog niveau: ,,Trump breekt met bestaande regels. Normaal wordt dit soort akkoorden lang, soms járen voorbereid. Zodat precies alle details duidelijk zijn. Hij draait het om en nu moet alles nog worden uitgewerkt. Dat is riskant: dan kan het gebeuren dat de VS alvast sancties verlicht, terwijl Kim daar niets voor teruggeeft.''

Maar er is winst: de dreiging van een conflict is wel even weg, zegt Van der Meer:  ,,Bedenk wel dat Noord-Korea met haar kernwapens steden in de VS kan raken, miljoenen mensen kunnen daarbij doodgaan. Niet dat Korea de daaropvolgende oorlog zou winnen, maar als ze zich geprovoceerd voelen, kunnen ze die grote klapper wel maken. 'Dan maar met een flinke knal de geschiedenisboeken in'.''

Volledig scherm
Tom de Bruijn, voormalig topdiplomaat: 'Dit is riskant. Straks verlicht hij de sancties zonder dat hij iets concreets ervoor terugkrijgt.' © Daniella van Bergen


3. En nu? Hoe verder?  
Het circus in Singapore is voorbij: Kim is terug in Noord-Korea, Trump gaat ook naar huis, en nu? Van der Meer: ,,De algemene vaagheden moeten worden omgezet in echte afspraken.'' De Bruijn: ,,Pompeo (VS-minister van Buitenlandse Zaken, red.) moet snel naar Pyongyang. Ze moeten laten zien dat het menens is, echte onderhandelingen starten. Over ontwapening, de controles en het tijdspad.'' Van der Meer: ,,Het echte werk begint nu pas.'' 

Dat is in eerste instantie vooral een klus voor de diplomaten en ambtenaren. De kopstukken zelf moeten even bijslapen. Trump vanochtend: ,,
Ik heb al 25 uur niet geslapen.''