Volledig scherm
Veel mensen gaan deze weken met de bladblazer aan de gang om de tuin, of in ieder geval de paden vrij te houden. © Shutterstock

‘Bladeren opzuigen is één ding, maar gooi ze vooral niet weg’

Eigen Tuin EerstTuingoeroe Romke van de Kaa vertelt elke week hoe je een lustoord maakt van een dorre lap grond. De bladeren vallen van de bomen en bedekken de grond. Mocht je het willen wegzuigen, gooi het dan zeker niet weg, aldus Van de Kaa. 

Als ik blad zie vallen moet ik altijd denken aan de katholieke inrichting voor psychiatrische patiënten in het dorp waar ik opgroeide. Zodra de eerste herfstblaadjes van de bomen vielen, deelden de paters bladharken uit en dan begon het grote harken. Wekenlang, want niet alle bladeren vallen tegelijk van de bomen en het pad dat de ene dag netjes was schoongeharkt, lag de volgende dag alweer vol.

Bladhark

Ach, de bamboe bladhark waarvan de tanden altijd afbraken - zou die nog bestaan? Ik heb nog een exemplaar in mijn schuur hangen, maar als er geharkt moet worden kies ik voor een bladhark met metalen tanden. Die breken niet. Die verbuigen alleen maar.

Maar de moderne tuinier harkt natuurlijk helemaal niet. Die blaast of zuigt. Dit is de maand waarin je iedere zondagmorgen wordt gewekt door het vertrouwde geronk van de bladblazer.

Vaak wordt het geblazen blad aan de vuilnisman meegegeven, maar dat is eeuwig zonde. Want je hoeft geen expert in kringlopen te zijn om te bedenken dat wat je uit een tuin weghaalt, je er ook weer in zou moeten stoppen.

Bruin goud

Volledig scherm
© Koen Verheijden

Afgevallen blad is bruin goud. Je kunt het composteren, samen met ander tuin- en keukenafval, maar daarvoor heb je tijd, ruimte en toewijding nodig. Die heeft niet iedereen.

Je kunt het afgevallen blad ook gebruiken om vorstgevoelige planten af te dekken en om het te gebruiken als mulch - een laag van organisch materiaal die onkruid onderdrukt, de grond tegen uitdrogen beschermt en het bodemleven voedt, wat alle planten ten goede komt. Uiteindelijk verandert dat afgevallen blad in vruchtbare humus.

Nu zijn er een paar praktische bezwaren. Niet alle bladeren verteren even snel. Het blad van een lindeboom is al na een paar maanden verdwenen, maar het blad van een plataan ligt er na de winter nog net zo bij als daarvoor. Ook beuken- en eikenblad is niet een-twee-drie verteerd. Daarnaast kan dor blad wegwaaien en terechtkomen bij de buren, of nog veel verder weg.

Je kunt dat blad fijn maken. Stort het op het grasveld of op het terras en ga er een paar keer met de grasmaaier overheen. Leeg daarna de vangbak in de border tussen de planten. Vermalen blad waait minder gauw weg en wordt sneller afgebroken. Is dat niet afdoende, dan zou je het fijngemalen blad op zijn plaats kunnen houden met een dun laagje aarde.

Van eikenblad wordt altijd gezegd dat het niet afbreekt omdat er te veel looizuur in zit. Dat er looizuur in zit klopt, maar afbreken doet het wel degelijk. Om dat zuur te neutraliseren zou je er nog wat kalk overheen kunnen strooien, maar nodig is het niet. Bewaar die kalk maar voor de moestuin, want de meeste vaste planten, bomen en struiken doen het prima zonder.

Of strooi de kalk op het gras, tegen het mos. Heel soms wil dat helpen.