Volledig scherm
Maria Hopman © dg

Hoogleraren beantwoorden brandende vragen over wetenschap op deze website

Universiteitvannederland.nl brengt de wetenschap dichterbij. Onderzoekers geven in korte filmpjes antwoord op actuele vragen. In samenwerking met deze website omdat de wetenschap van ons allemaal is.

De lampen branden. De camera snort. In een hoekje van de werkruimte van Universiteitvannederland.nl, aan de Rigakade in Amsterdam, is het de beurt aan Maria Hopman. De hoogleraar integratieve fysiologie, verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, beantwoordt de uitdagende vraag: ‘Is het mogelijk om een marathon onder de twee uur uit te lopen?’ (in april online). De opnames zijn een van de eerste in een serie onder de titel ‘Wat zegt de wetenschap’. De filmpjes met een lengte van vier tot vijf minuten, krijgen een plek op deze website. Soms staat de aflevering op zichzelf, soms is zij gekoppeld aan een bijdrage over hetzelfde onderwerp in de wetenschapsrubriek op zaterdag in alle kranten van De Persgroep Nederland.

Na afloop reageert Maria Hopman opgetogen op de opnamen. ,,Ik had vandaag aan een artikel kunnen werken maar ik maak hier graag tijd voor vrij. Niet alleen omdat ik het leuk vind, het is ook belangrijk om de resultaten en de kennis die ik heb te vertalen naar een breed publiek’’, aldus de hoogleraar uit Nijmegen. Plezier valt samen met algemeen nut. Het voelt niet als het afleggen van verantwoording. ,,Nee, dan klinkt het net alsof je iets móet. Het belang van wetenschap wordt wel steeds groter. Dan behoort het tot een van mijn taken om de kennis die wij hebben en die we opdoen in ons onderzoek te delen met een breder publiek. Niet met alleen vakgenoten via publicaties in tijdschriften, met presentaties op congressen’’, aldus Maria Hopman. ,,Met deze opnamen begeef ik me op heel ander gebied. Hoe vertaal je kennis naar een breed publiek? Voor de camera van UniversiteitvanNederland.nl moet je het iets anders vertellen. Maar uiteindelijk geef je wel dezelfde boodschap af.’’

Zit het filmpje over ‘Is het mogelijk om een marathon onder de twee uur uit te lopen’ als een warme jas?

Hopman: ,,Ik zou dit ook met twintig, vijftig andere onderwerpen kunnen doen. Dit is een mooie, compacte vorm, met in totaal maximaal vijf minuten. Hiermee heb je dankzij de website van de krant een heel groot bereik.’’

Kijkt de maatschappij tegenwoordig anders, kritischer naar de wetenschap?

,,Het vertrouwen in de wetenschap is stabiel. Resultaten zijn gefundeerd, worden vertrouwd. Ik denk wel dat de wetenschap de laatste jaren zelf tot het besef is gekomen dat je niet langer alleen in je kamertje kunt zitten en na veertig jaar kunt zeggen ‘ik heb toch maar mooi werk verricht’, terwijl niemand, uitgezonderd je vakgenoten, daar ooit iets van heeft gezien. Het maatschappelijk belang van je onderzoek is belangrijk. Van het begin, als je er fondsen voor zoekt, tot het einde, als je resultaten hebt geboekt. Wat doe je er dan mee om het maatschappelijk belang te dienen? De laatste vijf jaar merk je dat als je het maatschappelijk belang van je onderzoek niet uitdraagt, je daar op de universiteit op kan worden aangesproken.’’

Is dat vol te houden, het schaken op zoveel borden?

,,Het is zeker niet eenvoudig om alle ballen in de lucht te houden. Je moet veel subsidieaanvragen uitschrijven om geld binnen te halen, je moet onderzoek doen, mensen aansturen, schrijven en publiceren. En dus ook bijvoorbeeld meewerken aan filmpjes van Universiteitvannederland.nl.’’

Welke vragen zou je de volgende keer willen aanstippen?

,,Hoeveel zou een mens moeten bewegen? Wat zijn precies de goede dingen die je moet eten, over de zin- en onzin van voeding.’’

Ook collega Marijke Gordijn beleeft veel plezier aan de opnames. De onderzoeker humane chronobiologie, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, beantwoordt voor de camera’s van Universiteitvannederland.nl de vraag: ‘Wat is beter voor ons, zomer- of wintertijd?’ ,,We stoppen als wetenschapper en maatschappij veel tijd en geld in ons onderzoek. Je moet dat dan ook vertalen naar de maatschappij’’, aldus Gordijn. Daarbij zijn de filmpjes een prima middel. ,,Met inderdaad een groot bereik’’, voegt de wetenschapper eraan toe.

Volgens Gordijn moet wetenschap zoveel mogelijk raakvlak hebben met de samenleving. ,,Maar fundamenteel onderzoek blijft natuurlijk ook belangrijk, onderzoek hoeft niet altijd een bruikbare spin-off te hebben’’, zegt Gordijn, ,,en ook die uitkomsten van fundamenteel onderzoek kan je leuk over het voetlicht brengen.’’ Dat de faculteit aandringt op openbaar optreden vindt zij terecht. ,,De werkdruk is al hoog maar je moet dit soort dingen doen.’’ Denkt zij al aan een nieuwe aflevering voor Universiteitvannederland.nl? ,,Een goed onderwerp is het effect van licht op de mens, overdag, op kantoor. Dat is belangrijk voor onze slaap, voor onze gezondheid.’’ De camera kan weer aan.

  1. Journalist hoorde elke dag ‘wees voorzichtig want dit is Kenia’
    Over ons

    Journalist hoorde elke dag ‘wees voorzich­tig want dit is Kenia’

    Oud-topman Philips (69) verdwijnt tijdens ‘vechtscheiding’ in Kenia. Zo luidt de kop boven het artikel over de Nederlandse Tob Cohen dat op 2 augustus op deze site verschijnt. De verdwijningszaak, die een tragische climax zou krijgen en nog steeds niet is opgelost, houdt journalist Caspar Naber vrijwel dagelijks bezig en bracht hem zelfs naar Nairobi. Hoe pak je zo’n drama aan en wat doet het met je? Nabers zoektocht in zijn eigen woorden.