Volledig scherm
Het eerste en enige televisiedebat tussen Angela Merkel en haar rivaal Martin Schulz leverde weinig vuurwerk op. © REUTERS

Angela Merkel laat zich niet kraken door rivaal Schulz

Verkiezingsdebat DuitslandHet eerste en enige verkiezingsdebat tussen Angela Merkel en haar belangrijkste rivaal Martin Schulz van de SPD heeft weinig vuurwerk opgeleverd.

Quote

Merkel moet meer doen om vluchtelingen te integreren

Martin Schulz (SPD)

Anderhalf uur lang probeerden de christendemocratische bondskanselier en de politicus van de sociaaldemocraten de kiezer voor zich te winnen. Ze bleven rustig. Ze bleven hoffelijk. Maar ze wisten het elkaar nergens echt moeilijk te maken. 

Het debat ging grotendeels over over vluchtelingen, een van de meest prangende thema's in Duitsland. Ruim twintig procent van de bevolking maakt zich zorgen over de 1,2 miljoen vluchtelingen die het land zijn binnengekomen.

Zorgen

Merkel en Schulz lieten het na om een verschil te maken. Beide kandidaten snappen de zorgen van de bevolking over de komst van de vreemdelingen. Beiden vinden ook dat de islam bij Duitsland hoort, hoewel peilingen uitwijzen dat twee derde van de bevolking vindt van niet. ,,Ik begrijp dat mensen sceptisch zijn over islam omdat in naam van die godsdienst verschrikkelijke dingen gebeuren. Maar we hebben vier miljoen moslims die aan dit land bijdragen. Zij zijn een deel van de samenleving,'' zei Merkel kortaf.

Schulz probeerde het Merkel nog moeilijk te maken door haar te verwijten dat het besluit om in de 2015 de grens te openen voor de vluchtelingen die waren gestrand in de Balkan, koren op de molen is geweest voor Alternatieve für Deutschland (AfD). Die rechts-populistische partij maakt nu zo'n groei door dat ze kans maakt om na de verkiezingen van 24 september in de coalitie te komen. Schulz benadrukte dan ook dat Merkel veel meer moet doen om de vluchtelingen te integreren, 'iets wat minstens een generatie duurt.'

Vermijden

Merkel liet zich er niet van de wijs brengen, zelfs niet toen haar werd gevraagd waarom de inmiddels 226.500 uitgeprocedeerde asielzoekers niet uit Duitsland vertrekken. Schulz verweet Merkel dat ze daar inderdaad te weinig tegen doet maar zei tegelijkertijd dat wat hem betreft zoveel mensen helemaal niet hoeven te vertrekken.

In de campagnes zelf vermijden Merkel en Schulz het onderwerp vluchtelingen vaak. Beiden kunnen er niet mee scoren want hun CDU en SPD vormen nu immers samen de regering. Bij nogal wat antwoorden reageerden de twee dan ook op elkaar met: 'Daar heeft mevrouw Merkel gelijk in' of 'Het klopt wat mijnheer Schulz zegt.'

Ook bij het onderwerp radicalisering en terreur vonden Schulz en Merkel elkaar. Bij Anis Amri, die een aanslag pleegde op de kerstmarkt in Berlijn zijn veel fouten gemaakt, concludeerden ze. Hoe dat voortaan kan worden voorkomen bleef onduidelijk, al deed Schulz een poging door te pleiten voor meer politie. 

Turkije

In het tweede deel van het debat sprongen Merkel en Schulz van de hak op de tak. Er werd wat geruzied over wel of geen tol voor automobilisten en geld voor de kinderopvang. Beiden willen niet meer dat Turkije lid wordt van de Europese Unie. Over de sociale ongelijkheid in het land, onder de bevolking eveneens een belangrijk thema, kwamen ze maar mondjesmaat te spreken. Merkel benadrukte vooral dat de werkloosheid onder haar is gehalveerd van 5 naar 2,5 miljoen. 

Merkel ging het debat in met een ruime voorsprong. Haar CDU schommelt rond de 38 procent, de SPD rond de 23 procent. Toch staat voor veel op het spel. Volgens de laatste peilingen weet 46 procent van de Duitsers nog niet op wie zij zullen stemmen. Bij de komende verkiezingen is dan ook spannend welke partij derde wordt: de AfD, de linkse partij Die Linke, de liberale FDP of de progressieve Groenen. Een van de vier kan coalitiepartner worden en zo meebeslissen over de toekomst van Duitsland. De kleine partijen hebben maandagavond hun eigen debat.