Volledig scherm
D66-leider Alexander Pechtold © ANP

Pechtold hield besluit vertrek maanden geheim

Alexander Pechtold nam in maart al het besluit te vertrekken als D66-leider, maar hield dat nog maanden stil voor zijn Tweede Kamer-fractie. Hij vertelde het wel in drie lange gesprekken aan Vrij Nederland.

Het blad bracht meteen na zijn aankondiging vanmiddag een interview met de vertrekkend partijleider. Daarin is te lezen dat de verslaggever van het magazine in juni werd gebeld met de mededeling dat Pechtold alvast ‘in het diepste geheim’ over zijn vertrek wilde praten. Voor mede-partijleden en zijn Tweede Kamerfractie moest het geheim blijven. En dat lukte.

Houdbaarheidsdatum

Pechtold vertelt in het interview dat hij al na de verkiezingen van 2012 al over vertrekken na begon te denken. ,,Op een avond vlak voor de verkiezingen zat ik daar in het donker, en dacht: waar ben ik in godsnaam aan begonnen? Ik had mijn gezin meegesleept in een ongewis avontuur en was leider geworden van een partij aan de rand van de afgrond. Maar bij de verkiezingen haalden we toch nog drie zetels. In 2010 werden het er tien, en in 2012 haalden we er twaalf, ondanks het geweld van Samsom en Rutte. Toen dacht ik voor het eerst: de ijzeren voorraad van kiezers is groter dan nul, we hebben een stevige basis als partij. Sindsdien heb ik de gedachte aan vertrekken bij mezelf toegelaten. Dat moet ook, want voor je het weet is je houdbaarheidsdatum overschreden.’’

Hij kijkt tevreden terug. ,,Het is gelukt om D66 terug te brengen in het centrum van de macht. De cirkel is rond.’’

Volledig scherm
Klaas Dijkhoff (L) en Alexander Pechtold in de Ridderzaal op Prinsjesdag.

Pechtold zegt tegen Vrij Nederland dat zijn vertrek ook tijdens de formatie door het hoofd bleef spoken. ,,Maar ik wilde in ieder geval blijven tot de Algemene Politieke Beschouwingen van dit jaar. Ik was verantwoordelijk voor het sluiten van het regeerakkoord. Ik vond: dan moet ik het ook zelf nog één keer bij de Algemene Beschouwingen verdedigen.’’

Dijkhoff

In het interview haalt de D66’er nog wel uit naar VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff. De ophef over het Schevenings appartement dat hij geschonken kreeg van een vriend, heeft Pechtold niet geraakt zegt hij. Een opmerking hierover van Dijkhoff wel. ,,Dijkhoff zei over de schenking van het appartement: zulke rijke vrienden heb ik niet. Dat heeft me geraakt, want het ging om mijn integriteit. Terwijl ik zelf wél hun partijgenoot Halbe Zijlstra heb verdedigd toen hij die domme uitlating over de datsja van Poetin had gedaan.’’

Kritiek

De kritiek die hij in 12 jaar tijd te verduren kreeg, heeft wel een wissel getrokken, vertelt Pechtold in het vraaggesprek. ,,Bij debatten voel ik nog steeds dezelfde spanning als toen ik begon, en dezelfde energie. Ik denk niet dat íemand in mijn fractie de afgelopen maanden heeft gedacht: Pechtold loopt op zijn laatste benen. Maar ik heb wel twaalf en een half jaar gegeven wat ik in me had. Meer zit er niet in. Ik moet wel eens denken aan Femke Halsema, die me bij haar afscheid vertelde dat ze helemaal op was. Ik snap nu wat ze bedoelde. Je moet voortdurend alert zijn. Je bent er 24 uur per dag mee bezig. Alles wat je zegt wordt op een goudschaaltje gewogen. Voor grote debatten kan ik altijd slecht slapen. En na afloop heb ik vaak nog dagen een ontregelende hoofdpijn. Dat is al die jaren niet veranderd. Altijd denk ik: is het wel goed genoeg?’’

Affaire

De recente ophef rond een D66-raadslid dat door een verbroken relatie met Pechtold ook de partij vaarwel zei, is volgens Pechtold geen reden van zijn vertrek. ,,De beslissing over mijn vertrek stond al vast. Wat me wel heeft gestoord, is het gemak waarmee berichten uit de roddelpers tegenwoordig zonder checken door reguliere media worden overgenomen.’’