Volledig scherm
1998: AZ is teruggekeerd in de eredivisie. V.l.n.r: Fernando Ricksen (achter), Peter Wijker, Willem van Hanegem en Max Huiberts. © ANP

'5-0 voor en toch boos’

Willem bij AZ en FC UtrechtDe Kuip is zijn tweede huis, maar ook bij AZ en FC Utrecht is Willem van Hanegem een graag geziene gast. Beide clubs diende hij als speler én trainer. Voetballers die onder hem trainden, blikken terug.

Door Nik Kok

Nee, de cirkel is niet rond. De uitbundige terminologie waarvan Louis van Gaal zich graag bedient, houdt Willem van Hanegem een leven lang buiten de deur. Als hij in 2007 weer terugkeert bij FC Utrecht, ditmaal als hoofdtrainer, bereikt hij voor zijn doen de toppen van enthousiasme. ,,Dit’', zegt ‘De Kromme’, ,,is allemaal heel erg aardig.’’

Dat hij er aan het werk gaat, vindt hij niet alleen zelf leuk, maar de voetballers van de club ook. Training krijgen van zo’n icoon, spelers als Sander Keller en Alje Schut zijn verguld.

Quote

Ik dacht dat ik een aardige trap had. Maar de backspin die Willem nog kon geven...

Barry van Galen

Barry van Galen kent dat gevoel. In 1997 gaat hij van eredivisieclub NAC naar AZ, dat uitkomt in de eerste divisie. Hij blikt terug: ,,Ik deed dat vooral omdat Van Hanegem daar toen trainer werd. Het was fantastisch om training te krijgen van hem. Hij lette op alle details. En ik dacht dat ik een aardige trap had. Maar de backspin die hij nog kon geven aan de bal, uit stand, dat kon niemand van de selectie hem na doen.”

Sowieso is het verschil tussen de oud-wereldster Van Hanegem en zijn minder getalenteerde pupillen bij zowel AZ als later FC Utrecht zichtbaar. ,,Tegen mij zei hij vaak: Waarom loop je nou zoveel? Dat hoeft helemaal niet. Je staat toch vrij?’' weet Utrecht-middenvelder Tom Caluwé nog. ,,Daar kon hij niet bij.”

Bekijk hieronder wat Van Hanegem zelf vindt van alle aandacht voor zijn verjaardag:

Maar legende of niet, Van Hanegem past juist heel goed bij beide kleinere clubs. Het eenvoudige AZ is eind jaren 90 nog kneuterig Noord-Hollands. Met naast de al antieke Alkmaarderhout de vervallen noodgebouwtjes, waarvan er één de trainerskamer moet voorstellen. Maar liever zit Van Hanegem in het spelershome, dat veel weg heeft van een oude bruine kroeg. Als hij niet in de weer is met Klaas en Louis tenminste, het tweetal dat voor altijd verbonden is aan het AZ van Van Hanegem en over wie De Kromme zich ontfermt. De twee verstandelijk gehandicapten moeten het stadion schoon houden. Maar liever knuffelen ze met de trainer, die hun de aandacht geeft die ze verlangen. Gewoon tussen het promoveren naar de eredivisie door. En voor de mindervalide Cora, die haast alle trainingen bezoekt, koopt Van Hanegem een verjaardagscadeau. De reusachtige schemerlamp past net in zijn auto.

Hek

Het licht van de schijnwerpers kan hem bij FC Utrecht tijdens zijn laatste trainersklus gestolen worden. Persconferenties met ‘domme vragen stellende journalisten’ laat hij over aan zijn assistent John van Loen. Op de dag van zijn ontslag omzeilt hij wachtende journalisten met een vlucht over een hek.

Meer heeft hij in Utrecht met de jonge, frisse talenten van de B1. Spelers als Anouar Kali, Randy Wolters, Bart Vriends, Gevero Markiet en Christian Gandu besluit hij op een dag zelf te trainen. Het worden allen geen grote voetballers, maar ze hebben wel op tot de dag van vandaag allen contact met hem.

Volledig scherm
Willem van Hanegem als trainer van FC Utrecht. © ANP

Tim Cornelisse herinnert zich nog hoe de best aardige voetballer Leroy George onder Van Hanegem pas écht goed werd. ,,Eén keer maar bemoeide hij zich met de wedstrijdbespreking. Dat was toen Van Loen de rechtsback van de tegenstander ophemelde alsof het Cafú was. Willem vroeg of Leroy daar dan bang voor moest zijn. Nee toch zeker? Het gevolg was dat Leroy de wedstrijd van zijn leven speelde.”

Soms echter laat de trainer zijn selectie juist in verbijstering achter. ,,Staan we tegen Sparta met 5-0 voor in de rust en lopen we hossend de kleedkamer in, zegt-ie boos dat-ie het helemaal niks vond. Die hele eerste helft niet. Toen stonden we wel even te kijken”, weet Cornelisse nog.

Golftas

Geen trainer die zo tussen zijn spelers staat, aldus Caluwé. ,,Vroeg in de ochtend in het spelershome hadden we hele gesprekken met hem. Of we die wedstrijd van de vorige dag nog hadden gezien. En als we op trainingskamp gingen, vroeg hij aan ons of we onze golftas wel meenamen.”

Onder alle omstandigheden blijft hij populair in Utrecht en Alkmaar. Afscheid nemen kan bijna niet. Als wegens de slechte resutaten alle assistenten bij FC Utrecht worden ontslagen en Van Hanegem er zelf ook de brui aan wil geven, smeken de spelers hem te blijven. ,,Dat was net voor een training’', zegt Cornelisse. ,,Hij loopt weg, wordt emotioneel, herpakt zich en de training gaat weer door. Heel bijzonder.”

Het is bijna net als bij AZ, waar zijn aanstaande vertrek heel erg wordt betreurd door supporters, die met spandoeken duidelijk maken dat hij moet blijven. Op de Molenaar- tribune krijgen alle fans de week erop een chocoladereep van hem.

Beluister hieronder onze voetbalpodcast met Maarten Wijffels, Sjoerd Mossou en Mikos Gouka: