Volledig scherm
Het pand van AAF in Emmen. © Google Streetview (Dagblad van het Noorden)

Advocaat van AAF International: ‘De top van het bedrijf wist van niks en is geschokt’

Advocaat Peter Koops van Trip Advocaten staat het bedrijf AAF International in Emmen bij in de strafzaak Lancaster. Volgens hem is de hele kwestie een nachtmerrie voor het bedrijf. Een gesprek met het Dagblad van het Noorden

Wat is de stand van zaken?

„AAF International moet voor de rechtbank verschijnen omdat het Openbaar Ministerie het bedrijf verdenkt van het overtreden van artikel 32 van de Arbeidsomstandighedenwet. AAF zou ernstige schade aan de gezondheid van medewerkers hebben veroorzaakt en daarmee de kans hebben geaccepteerd dat zij zouden overlijden. De vraag die nu voorligt is: hoe gevaarlijk is formaldehyde? In Europa wordt er al met verschillende grenswaarden gewerkt. In Duitsland en Groot-Brittannië gebruiken ze hogere waarden dan hier.”

Van formaldehyde is bekend dat je er kanker van kan krijgen.

„Het is absoluut niet aangetoond dat blootstelling aan formaldehyde leidt tot ernstige schade aan de gezondheid of levensbedreigend is. Er is een toxicoloog aangesteld. Het gaat om professor Paul Scheepers en die gaat beoordelen hoe formaldehyde precies werkt en in dit specifieke geval vaststellen: is hier nou sprake van gevaar of niet? Als ik daar had gewerkt dan zou ik dat ook willen weten. Ik zou een stuk geruster zijn als een toxicoloog zegt: ja jongens, in alle redelijkheid, hier hoef je niet wakker van te liggen want de kans dat je door een bus overreden wordt is vele malen groter.”

In 1999 wordt er al gewaarschuwd voor de giftige stof.

„Er wordt gewaarschuwd voor een te hoge concentratie formaldehyde. Maar dat zat niet boven de wettelijke waarden. Als je het bekijkt vanuit gezondheidsperspectief, ja, dan kun je je voorstellen dat je daarnaar moet kijken. Begrijp het goed: het hogere management van AAF is ontzettend geschrokken en na de stillegging is ook gezegd: hoe kon dit in godsnaam gebeuren? Er is een onafhankelijk bureau ingeschakeld om onderzoek te doen.”

In dat rapport worden tal van plantmanagers genoemd. Die hielden zich kennelijk dan allemaal stil.

„Dat is voor ons ook een raadsel en een schok voor het bestuur. Het staat vast dat de hoogste bazen van niks wisten. Anders zou het Openbaar Ministerie hen ook wel hebben aangepakt.”

Hoe staan AAF en aandeelhouder Daikin hier eigenlijk in?

„Er is nog steeds bereidheid om wat te compenseren. Alle stukken die betrekking hebben op deze kwestie zijn in depot gegeven bij een notaris. Als mensen ooit klachten krijgen en ze zeggen: het is aannemelijk dat dat komt omdat ik in die fabriek in Emmen heb gewerkt, dan wordt hen geen strobreed in de weg gelegd om te proberen die schade te verhalen op AAF. Al het bewijsmateriaal wat nodig is ligt dan bij de notaris. Daikin staat daar financieel voor garant.”

Werknemers reppen over prikkende ogen, huidirritaties, neuzen die zeer doen. Kortademigheid. Hoesten.

„Nogmaals, al die klachten zijn altijd in de fabriek gebleven. Er is kennelijk nooit een medewerker naar een manager toegegaan of naar vakbond FNV of wie dan ook.”

Doodsbenauwd voor hun baan. Zeggen heel veel mensen.

„Dat heb ik ook van ze gehoord. Maar als je twijfelt tussen jouw gezondheid en jouw baan, tja. Je hebt niks meer aan die baan als je niet meer gezond bent. Je moet goed in kaart brengen wie wat heeft gezegd tegen de plantmanagers. En dan kijken wat die er mee gedaan mee hebben. Want het is mij ook een raadsel.”

Qua imago is dit natuurlijk voor AAF...

„AAF vindt dit verschrikkelijk. Daikin zit over de hele wereld en die hebben zo’n voorval nog nooit meegemaakt. Ik blijf er wel bij: AAF treft wat dat betreft gewoon geen verwijt. De vraag is: heeft het hogere management er weet van gehad, ja of nee? Nou, die vraag moet volmondig met nee worden beantwoord. Als je zou spreken met het hogere management van AAF dan zouden ze zeggen: was er maar in 1999 aan de bel getrokken. Was dat maar gebeurd. Dan hadden we niet in deze nachtmerrie gezeten.”