Hoofdkantoor van de Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena
Volledig scherm
Hoofdkantoor van de Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena © afp

Banken nog steeds erg kwetsbaar bij tegenslag

Diverse Europese banken zijn nog steeds erg gevoelig voor eventuele toekomstige crises. Met name de Italiaanse bank Monte dei Paschi is niet bestand tegen een reeks tegenvallende economische ontwikkelingen. Ook de buffers van de Spaanse Banco Popolar, het Oostenrijkse Raiffeisen-Landesbanken en de Duitse banken Commerzbank en Deutsche Bank komen sterk onder druk te staan. De Nederlandse banken staan steviger op hun benen.

Quote

De uitkomsten laten zien dat de deelnemen­de Nederland­se banken goed in staat zijn een dergelijk zware stress te doorstaan

De Nederlandsche Bank

Dat blijkt uit de resultaten van de stresstest onder 51 grote Europese banken, die de Europese Bankenautoriteit (EBA) vanavond laat naar buiten.

Vooraf werd al met zorg uitgekeken naar de resultaten van de Italiaanse bank Monte dei Paschi, en dat bleek niet voor niets. De EBA concludeert  dat de Italiaanse bank na drie jaar economische rampspoed met negatieve buffers achter zou blijven. Vrij vertaald betekent dat dat de bank bij de minste of geringste tegenslag failliet zou gaan.

Het bestuur van de Italiaanse bank wil daar niet op wachten, en heeft vrijdagavond net voordat de resultaten van de stresstest bekend werden ingestemd met een kapitaalinjectie door investeerders. Het plan moet 's werelds oudste bank van 5 miljard euro aan extra kapitaal voorzien. Daarmee moet worden voorkomen dat de bank ten onder gaat aan de vele oninbare leningen op zijn balans. 

Rabobank
Van de drie grote Nederlandse banken zou een zware crisis Rabobank het meest kwetsbaar achterlaten, verwacht de EBA. De zogenaamde core tier I ratio, de verhouding tussen het kernkapitaal van de bank en haar risicodragende verplichten zou dan 8,1 procent bedragen. Nu is dat nog 13,5 procent. ABN zou van 15,5 naar 9,5 duikelen, ING van 12,9 naar 9,0.

,,De uitkomsten laten zien dat de deelnemende Nederlandse banken goed in staat zijn een dergelijk zware stress te doorstaan'', stelt De Nederlandsche Bank in een reactie. ,,Wij zullen in het gemeenschappelijk bankentoezicht de resultaten meenemen in de jaarlijkse beoordeling van de kapitaalpositie van banken.''

De grote Duitse banken Commerzbank en Deutsche Bank zouden op respectievelijk 7,4 procent en 7,8 procent uitkomen. Het Spaanse Banco Popolar eindigt op krap 7 procent, het Oostenrijkse Landsbanken zelfs maar iets boven de 6 procent. Anders dan in eerdere jaren konden banken niet zakken voor de test. De resultaten worden door de markt desondanks met zeer grote belangstelling bekeken. Dankzij de uitgebreide studie van de EBA - per bank worden 12000 onderdelen getest - krijgen zij een beter inzicht in de zwaktes van financiële instellingen.

Duikvlucht
Wanneer de buffer bij een bank tot onder een bepaald niveau zakt, zal die bank onder druk komen te staan om actie te ondernemen en extra kapitaal aan te trekken. Als dat niet gebeurt, is de kans groot dat hun aandelen maandag in een duikvlucht terecht komen, omdat de markt twijfelt aand e stabiliteit van de bank.

Samen hebben de onderzochte banken 70 procent van de markt in handen. Ze zijn onderworpen aan een fictieve financiële en economische crisis die drie jaar duurt, met bijvoorbeeld hoogoplopende werkloosheid, instortende  huizenprijzen en staten die bankroet gaan.

Boetes
Ook zijn dit keer potentiële boetes en schikkingen voor financiële malversaties meegenomen in de scenario's. De vraag is wat al deze schokken doen met de buffers van de banken. Idee daarachter is dat banken ook na dergelijke externe schokken voldoende kapitaal opde balans overhouden om aan hun verplichtingen te voldoen. Bij de crisis van 2008-2009 bleken ze dat niet te kunnen. Overheden moesten toen bijspringen om de banken te redden, en dat kostte miljarden aan belastinggeld. 

Eerdere stresstests vonden plaats in 2010, 2011 en 2014. Destijds zakten respectievelijk 7, 8 en 24 banken, voornamelijk in Zuid-Europa.