Volledig scherm
Dwangmatige shoppers moeten vooral niet alleen op winkelsafari. © ANP XTRA

Ben je een shopaholic? Neem een vriend mee

shoppenKomt u altijd thuis met te volle tassen na het shoppen? Ga bij voorkeur met een vriend of vriendin de stad in om te winkelen. Zij voorkomen dat u helemaal 'losgaat'.

Het simpelweg zien van een foto van een goede vriend of vriendin kan al voorkomen dat mensen met dwangmatige aankoopneigingen zich tijdens het shoppen te buiten gaan. Dat blijkt uit onderzoek van de Groningse hoogleraar consumentengedrag Bob Fennis. De herinnering aan vriendschap kan compulsieve shoppers zelfs helpen om zich online te beheersen.

Quote

Uit angst om vrienden te verliezen, zijn zij eerder geneigd zich te beheersen als ze tijdens het shoppen aan hun vriend­schap­pen worden herinnerd

Groningse hoogleraar consumentengedrag Bob Fennis

Zo'n 10 procent van de Nederlanders valt in de categorie dwangmatige shoppers, verklaart Fennis. Het gaat om mensen die regelmatig met veel meer spullen thuis komen dan ze van plan waren te kopen. Met als gevolg dat ze spijt hebben van hun excessieve spendeerdrift, spullen terugbrengen of - in de extremere gevallen - zichzelf in de schulden steken. 

,,Tegenover hun vrienden schamen ze zich voor hun gedrag", verklaart Fennis de bevindingen uit experimenten en hersenscans. ,,Uit de band springen is een teken dat anderen je niet echt kunnen vertrouwen. Uit angst om vrienden te verliezen, zijn deze mensen eerder geneigd zich te beheersen als ze tijdens het shoppen aan hun vriendschappen worden herinnerd.'' 

Voor mensen die vrezen zich tijdens de kerstinkopen te buiten te gaan, heeft de onderzoeker een tip: neem een vriendin of vriend mee. ,,En ben je bang online te veel te kopen, zet dan een foto van een goede vriend of vriendin op het beginscherm van je telefoon of computer. Facebook kan ook een gunstig effect hebben, omdat je daar afbeeldingen van je vrienden ziet."

Beheersen

Die tips gaan overigens niet op voor doorsnee consumenten. Sterker: daarvoor geldt het tegenovergestelde. ,,Zij hebben juist meer moeite om zich te beheersen in gezelschap van vrienden. Met vrienden is het leuk en gezellig; ze voelen zich vertrouwd, veilig en geborgen. Dus gooien zij de remmen eerder los en kopen juist méér.''

Dat effect is koren op de molen voor marketeers, en de reden dat kerst in commercials altijd met vrienden wordt gevierd. Fennis: ,,Moet je deze maand op de kleintjes letten, ga dan dus níet winkelen met een vriendin of vriend.

De hoogleraar verwacht dat zijn bevindingen ook soelaas kunnen bieden voor mensen met gezondheidsklachten. ,,Mensen die door impulsief eet- en drinkgedrag met overgewicht kampen, hebben er waarschijnlijk ook baat bij om aan vriendschappen te worden herinnerd. Dat gaan we onderzoeken."