Volledig scherm
© REUTERS

Black Friday barst los: hállo koopgekte

Vandaag is het zover: het is Black Friday. De dag waarop we de állerbeste en goedkoopste deals kunnen vinden. Althans, zo roepen winkeliers in koor. Het advies van consumentenclubs: laat je niet meeslepen in deze koopgekte.

Oproep
Zie je een actie die eigenlijk geen echte actie is? Stuur een mail naar oproep@ad.nl. 

De laatste dagen worden we ermee doodgegooid: Black Friday-acties. Tot een jaar of drie geleden kenden we het fenomeen misschien alleen uit van die absurde video’s waarin opgefokte Amerikanen megagrote tv’s uit elkaars handen of boodschappenkarren probeerden te grissen en met elkaar op de vuist gaan voor dat aller-, aller-, allerlaatste model. 

Kort en wel: Black Friday is komen overwaaien uit Amerika. Het is de dag na Thanksgiving en markeert het begin van de kerstinkopen. Zo'n gekte als in VS is het in Nederland zeker niet, maar ook hier grijpt het koopvirus rap om zich heen, constateert de grootste kortingsactiesite van Nederland, Acties.nl. Er is dit jaar bijna geen winkelier te vinden die niet meedoet aan het koopjesfestijn, constateert Vince Franke van de site. ,,Zelfs Albert Heijn en Dirk hebben dit jaar een Black Friday’’, zegt hij, waarmee hij maar wil zeggen dat de koopgekte extreem groot is. Sommige winkels in grote steden houden vandaag zelfs tot middernacht de deuren open. In Rotterdam zetten ze vandaag zelfs meer en langere metro's in vanwege de verwachte drukte.  

Quote

Soms zijn het kortingen die winkeliers de afgelopen weken ook al gaven

Vince Franke van Acties.nl

Valt er vandaag écht wat te halen voor de kooplustige consument? Ja én nee, zegt Acties.nl op basis van een snelle analyse van advertenties. Sommige winkeliers en webwinkels geven 20 tot 30 procent korting op de hele collectie en dus op de nieuwste modellen. Máár er zijn ook talloze retailers die het deze dag mooier willen doen voorkomen dan dat het in wezen is. ,,De fikse kortingen die ze beloven worden gegeven op oude modellen die toch al in de uitverkoop waren. Of soms zijn het kortingen die ze de afgelopen weken ook al gaven.’’ 

Goed opletten dus vandaag, zeggen de Consumentenbond en de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Om de kooplust een beetje in bedwang te houden, komen ze met een paar tips.

Tekst loopt onder de foto door

Volledig scherm
© AFP

1) Kun je leven zonder dit product?! 
Haal een paar keer diep adem (en vergeet niet uit te blazen), denk een paar tellen na en stel jezelf de vraag: heb ik dit product nu écht nodig? ,,Dat is toch waar het allemaal om draait, of waar het om zou moeten draaien’’, zegt Saskia Bierling van de ACM kritisch. ,,Als je koopt, zorg dan in elk geval dat je het bewust doet.’’ 

Hoe logisch dat ook klinkt, zo logisch is het helemaal niet. We worden via advertenties lekker gemaakt met teksten als ‘op = op’, ‘kortingen tot wel 50 procent’, ‘3 voor de prijs van 2'. Op deze manier wordt iets geactiveerd in onze hersenen, waardoor we op een hele primaire en instinctieve manier handelen. Iets wat ondernemers best graag zien gebeuren. ,,Al die acties en advertenties roepen een gevoel van nu of nooit gevoel. Zo’n gevoel van als we nu niets kopen, dan doen we onszelf tekort’’, voegt Gerard Spierenburg van de Consumentenbond toe. 

Zijn advies is dan ook - net als dat van de ACM: houd deze dag je hoofd koel. Kijk bijvoorbeeld eerst of je iets écht nodig hebt, zoals een vervanger van die kapotte waterkoker. ,,Anders bestaat de kans er dat je met spullen thuiskomt die je eigenlijk niet nodig hebt’’, waarschuwt Spierenburg.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
© ANP

2) Vergelijk 
Heb je je oog laten vallen op die nieuwste Sony-tv (én je hebt er over nagedacht en bent tot de conclusie gekomen dat je 'm echt nodig hebt), zorg dan dat je eerst een goeie prijscheck doet via vergelijkingssites. De vergelijkers laten zien waar het product het goedkoopst te vinden is en zorg dat je vergelijkt voordat je in de winkel staat en achteraf iets te veel blijkt te hebben betaald. 

Een advies van de Consumentenbond is: blader nog even door de reclamefolders of zoek online naar de kortingscodes die winkeliers weggeven. Spierenburg: ,,En: kijk naar de prijshistorie van producten op bijvoorbeeld via Tweakers Pricewatch of met een browser plug-in zoals Keepa voor Amazon.’’ Franke van Acties.nl heeft nog een aanvulling: ,,Alle winkeliers houden elkaar vandaag scherp in de gaten met de acties. Het kan best zijn dat de ene net onder de prijs van de andere aanbieder duikt, dus zorg dat je goed vergelijkt.’’

3) Morgen is er weer een dag
Zoals de Consumentenbond al waarschuwde: de ondernemers spelen slim in op ons gevoel van nú of nooit. De realiteit is dat er morgen gewoon weer een nieuwe dag is. Sommige winkeliers komen alleen vandaag met hele hoge kortingen maar de meeste winkeliers hanteren de aanbiedingen nog het hele weekeinde, inclusief op maandag met Cyber Monday. ,,Als je twijfelt, kun je er altijd nog een nachtje over slapen’’, stelt Franke gerust.  

Het is een illusie dat je alleen koopjes scoort op Black Friday, zegt ook retaildeskundige Cor Molenaar. De meeste acties zijn niet eenmalig of uniek, benadrukt hij. ,,Wie de boot mist, krijgt richting de kerst wel weer een nieuwe kans óf anders dan begin van het nieuwe jaar als de opruiming begint.’’

4) Mispoes?!  
De consumentenorganisaties ACM en Consumentenbond zullen er vandaag extra scherp op zijn: misleiding. Een korting die een winkelier geeft door een trucje (bijvoorbeeld door de korting af te zetten tegen de adviesprijs) hoger lijkt dan dat die is. Of ondernemers die in de aanloop naar Black Friday hun prijzen alvast hebben verhoogd en dan op de dag zelf met ‘spectaculaire’ prijsdalingen komen. De Consumentenbond belooft vandaag prijsonderzoekers in te zetten om de goede en slechte deals eruit te pikken en die wereldkundig te maken. 

De ACM ziet maar wat graag de klachten van consumenten over eventuele schijnaanbiedingen binnenkomen. De waakhond doet daar dan nader onderzoek naar en komt vervolgens later naar buiten met de uitkomsten. Voor de consumenten is het dan misschien te laat, die kunnen met hun ‘financieel verlies’ nergens terecht. Maar het kan voor de winkelier toch een vervelend staartje krijgen. Zo legde de ACM eerder dit jaar nog een boete van 200.000 euro op aan Seats and Sofas. De zogeheten van-prijzen bij de aanbieding bleken niet te kloppen. Die prijs moet de afgelopen drie tot zes maanden daadwerkelijk de prijs van een product zijn geweest. 

Quiz

Ben jij ook zo’n doorgewinterde kortingsjager? Ofwel, weet jij exact wanneer je voordeliger uit bent? Doe de quiz! 

  1. De niet te stuiten opmars van Farmers Defence Force: ‘Ze moeten naar ons luisteren’
    PREMIUM

    De niet te stuiten opmars van Farmers Defence Force: ‘Ze moeten naar ons luisteren’

    Voor veel boeren is de geest uit de fles. Geholpen door de acties in de provincies trekken woensdag duizenden agrariërs en medestanders richting RIVM en het Binnenhof in Den Haag om weer aandacht te vragen voor het stikstofbeleid dat in hun ogen niet deugt. Aan de wieg van het protest staat Farmers Defence Force, een jonge beweging die onstuimig groeit en weigert water bij de wijn te doen. Maar er klinkt ook (interne) kritiek op de werkwijze van het nieuwe ‘boerenleger’. ,,We moeten onze hand niet overspelen.’’