De stamcellen bevinden zich momenteel grotendeels bij een bedrijf in Polen
Volledig scherm
De stamcellen bevinden zich momenteel grotendeels bij een bedrijf in Polen © AFP

Boete voor omstreden stamcelbedrijf dat genetisch materiaal kwijtraakte

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft biotechbedrijf Esperite een boete van 312.500 euro opgelegd. Het moederbedrijf van het omstreden stamcelbedrijf Cryo-Save kreeg de boete omdat het de jaarcijfers van 2017 en 2018 niet op tijd heeft ingediend. Hierdoor kunnen beleggers geen goed oordeel vormen over de positie van het bedrijf.

Esperite diende de cijfers over 2017 liefst zeven maanden te laat in en de cijfers over de eerste helft van 2018 kwamen negen maanden te laat. Gegevens over de tweede helft van 2018 moesten in april 2019 ingediend zijn, maar vooralsnog is dat nog niet gebeurd.

Voor deze overtreding staat normaliter een boete van 5.000.000 euro. In het geval van Esperite werd het bedrag zelfs met 25 procent verhoogd, maar omdat het bedrijf een beperkte financiële draagkracht heeft, werd het vervolgens verlaagd naar 312.500 euro.

Cryo-Save

Esperite is het moederbedrijf van stamcelbedrijf Cryo-Save. Dat raakte begin dit jaar in opspraak na publicaties op deze site. Cryo-Save verhuisde genetische materiaal naar Polen, maar daarna bleek een deel van de buisjes spoorloos of niet te herleiden. 

In Nederland hebben naar schatting enkele duizenden ouders stamcellen laten opslaan door Cryo-Save. Wereldwijd gaat het om ongeveer 230.000 klanten. Cryo-Save liet hen direct na de geboorte van een kind bloed en stukjes navelstreng opsturen en vroor die in. Bij een toekomstige ernstige ziekte zou dit materiaal gebruikt kunnen worden voor stamceltherapie.

Omstreden

De activiteiten zijn wetenschappelijk omstreden en in enkele Europese landen zelfs verboden. De Belgische overheid gelastte in 2011 de sluiting van het laboratorium bij Antwerpen, waar Cryo-Save alle stamcellen bewaarde. Toch zette het bedrijf de activiteiten illegaal voort. 

Justitie in Zwitserland doet inmiddels ook onderzoek naar het bedrijf. De onderneming wordt onder meer verdacht van verduistering, crimineel wanbeheer, failissementsfraude en het overtreden van de transplantatiewet.

De Nederlandse zorginspectie constateerde vorig jaar al ernstige tekortkomingen. Cryo-Save heeft sinds 2019 geen toestemming om in Nederland navelstreng af te nemen en distribueren. Dat is toch gebeurd. Ook staat er nog een tank met materiaal in Nederland. De inspectie doet daar onderzoek naar.