Volledig scherm
Een bouwvakker aan het werk. © afp

Bouwvakkers in het nauw: 'Het is gewoon uitbuiting'

Werknemers in de bouw hebben de laatste jaren op grote schaal ontslag gekregen, om kort daarna vervangen te worden door goedkopere flexwerkers. Dat concludeert vakbond FNV Bouw in een donderdag verschenen onderzoek. Vaste banen verdwijnen, de lonen voor zzp'ers zijn lager en verzekeringen zijn te duur. Sommige bouwvakkers voelen zich als oud vuil behandeld. 'Als mij wat overkomt, dan werp ik me voor de trein.'

'Heel gek,' zegt Jorgen de Ronde (37) uit Geldrop tegen het Algemeen Dagblad over wat hem is overkomen. Hij is timmerman en werkte voor een bedrijf met veertig man in dienst, actief in nieuwbouw en onderhoud. Vorig jaar werd hij met drie anderen ontslagen.

'Uitzendkrachten en zzp'ers doen nu ons werk. Overal hoor ik dit soort slechte verhalen. Zelf werk ik nu ook via uitzendbureaus. Heel eigenaardig: allemaal betalen ze geen cent meer dan 9 euro bruto. Mijn loon is 1400 euro, 300 euro minder dan met een vaste baan. En ik zit in een cirkeltje: altijd maar een paar weken werk, en dan word ik er weer uitgeschopt. Ik bouw al bijna een jaar geen pensioen meer op. Ik maak me zorgen hoe dat later moet, als ik oud ben. De politiek zegt dat iedereen voor zijn oude dag zelf meer geld opzij moet leggen. Maar ja, zelfs als ik nu uitzendwerk heb, moet ik mijn reiskosten zelf betalen, net als de Polen. Het is gewoon uitbuiting', zegt hij.

'Als oud vuil behandeld'
Veel andere bouwvakkers die meededen aan het onderzoek, aarzelen daarom uit de schaduw te stappen en hun verhaal te vertellen. Een van hen, zzp'er in de bouw, uit zich anoniem. 'Via allerlei constructies wordt goedkope arbeid naar Nederland gehaald,' zegt hij. 'Dit is al jaren aan de hand, de crisis heeft het wel versterkt. Maar het gaat niet alleen om goedkope arbeidskrachten uit het buitenland. Ook voor Nederlanders is het meer dan sappelen. Je wordt als oud vuil behandeld,' concludeert hij.

'Ik werk noodgedwongen als zzp'er in de bouw, altijd voor dezelfde opdrachtgever. Ik werk zelf voor een middelgroot Nederlands bouwbedrijf. Het bedrijf staat goed bekend, maar niemand lijkt erbij stil te staan dat er bijna geen personeel meer in dienst is. Werktijden, prijs en werk worden gedicteerd. Van zelfstandig het werk aannemen is geen sprake. Als er geen werk is, zit ik zonder inkomsten thuis. Momenteel ontvang ik 8 tot maximaal 13 euro per uur. Geen idee waarom het de ene keer meer is dan de andere keer, ik werk tenslotte voor dezelfde werkgever.'

De trein
De zelfstandig werkende bouwvakker kan geen verzekeringen meer betalen. 'Arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioenopbouw of een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering: onbetaalbaar.' Hij is wanhopig over zijn onverzekerde toekomst. 'Als mij wat overkomt, dan werp ik me voor de trein.'

Jorgen de Ronde is blij dat zijn vrouw nog een deeltijdbaan in de zorg heeft, zeker nu ze een baby van 4 maanden hebben. 'Uit eigen ervaring weet ik hoe erg die korte contracten in de bouw zijn. Ik solliciteer veel, kijk naar ander werk. Ik wil ook best een opleiding doen die ik kan, zoals beveiliger. Dat mag niet van het UWV omdat ik kans heb op werk in de bouw. Maar als ik solliciteer als timmerman, krijg ik geen vast werk. Bovendien hoor ik als 37-jarige soms al dat ik te oud ben.'