Volledig scherm
© anp

Brink's: 'Mogen wij bij overval a.u.b. terugschieten?'

Wie naar de Noordpool op expeditie gaat, krijgt eenvoudig verlof om een wapen mee te nemen. Maar bewakers van tientallen miljoenen euro's hebben alleen hun blote handen. Om zich tegen overvallers te beschermen eist geldtransporteur Brink's dat bewakers vuurwapens mogen dragen.

Brink's, een van de grootste waardetransporteurs in de wereld, wil met een beroep op het recht op zelfverdediging vuurwapens gebruiken. Het gaat dan alleen om wapens in de gelddepots. Maar de overheid wil dat niet toestaan.

Minister Opstelten en staatssecretaris Teeven willen geen wapenwedloop tussen bewakers van geldpakhuizen en criminele bendes. Daarom stapte Brink's gisteren naar de bestuursrechter.

Vijftien pakhuizen overvallen
Feit is dat de afgelopen 3 jaar vijf van de vijftien geldpakhuizen in Nederland zijn overvallen. Zeven van die pakhuizen zijn van Brink's, en daarvan werden er drie overvallen. Bij één van die overvallen, in Houten, bleef het bij een poging. In Amsterdam en Best slaagden de overvallers erin om bij het geld te komen. In Nieuwegein slaagden criminelen er wel in bij concurrent G4S een gat in de gevel van het gebouw te maken, buit werd daar niet gemaakt.

Directeur veiligheidszaken bij Brink's, Sjouke de Graaf: 'Het gaat om criminele bendes die grof geweld gebruiken. Explosieven en automatische wapens. Normaal duurt een overval ongeveer 3 minuten. Deze jongens gaan een confrontatie van 20 minuten of langer niet uit de weg. En de politie is niet bij machte ons te helpen.'

De politie hanteert het protocol om gedurende de overval geen confrontatie aan te gaan. Ze wil niet dat een gijzelingssituatie ontstaat. De beveiligingsbranche en de politie hebben daar overleg over.

Geen bescherming
'Wij begrijpen de inzet van de politie heel goed en we werken goed samen. Maar ze is niet in staat ons te beschermen tegen bendes van twaalf overvallers met bommen en zware wapens,' zegt De Graaf. 'Er is geen alternatief. De politie kan niet schietend achter de overvallers aan in de gangen van de gelddepots.'

Brink's wil daarom dat beveiligers in de gebouwen een wapen mogen dragen. Alle mogelijke beveiliging aan de panden is al gedaan. De bedoeling is dat met een kluis-in-kluis-systeem het geld beschermd wordt. Het geld ligt dan in een extra beveiligde ruimte in het pand. Daar komt een bomvrije deur met een schietgat. Daardoor kan een beveiliger desnoods een overvaller uitschakelen en in ieder geval voorkomen dat explosieven worden geplaatst.

Kern van de vraag is of dit valt onder het recht op zelfbescherming. De overheid vindt van niet, Brink's wel. 'Het is echt een wonder dat er tot nu toe geen doden zijn gevallen,' aldus De Graaf. Volgens hem gaat van de wapens ook een preventieve werking uit. 'Sinds in België wapens zijn toegestaan, is er geen gelddepot meer overvallen.'

Piraterij
Brink's trekt een vergelijking met piraterij op zee en de beveiliging van de Nederlandse Bank (DNB). Reders mogen aan boord van schepen ook wapens hebben. DNB heeft al sinds jaar en dag wapens en bescherming van de Koninklijke Marechaussee. Rond 2000 is die beveiliging afgebouwd, maar sinds de overvallen op de geldpakhuizen in 2013 weer ingevoerd.

De Graaf: 'Vroeger had DNB in alle provincies gelddepots, nu alleen nog in Amsterdam. De geldtransporteurs hebben juist de taak van gelddistributie overgenomen, maar dan zonder het recht op bewapening.'

De Utrechtse bestuursrechter was kritisch op de opstelling van de overheid. De regering vindt dat Brink's niet anders dan welke andere burger beoordeeld moet worden. Het geweldsprotocol ligt bij de overheid, en daar wil het ministerie niet vanaf wijken.

Naar verwachting volgt over 6 weken de uitspraak van de bestuursrechter.