Volledig scherm
© ROBIN UTRECHT

‘Consument net zo somber als op dieptepunt crisis’

De stemming onder consumenten is deze maand opvallend negatief. Er was in de eerste maand van het jaar sprake van de grootste daling van het consumentenvertrouwen in ruim zeven jaar, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). ,,De laatste keer dat we zo negatief waren, was op het dieptepunt van de crisis.’’

De stemming onder consumenten is in januari voor de zesde maand op rij minder positief dan een maand eerder. Het consumentenvertrouwen daalde 8 punten en komt uit op 1. Het oordeel over het economisch klimaat is nog minder positief. Ook de koopbereidheid is lager, merkt het statistiekbureau daarbij op. 

,,Het is opvallend’’, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS. Mensen kijken vooral somber naar het economische klimaat. ,,Vorig jaar scoorde die deelindicator nog boven de 30, dat betekent dat de optimisten ver in de meerderheid zijn. Nu is dat gedaald tot -9, dus de pessimisten hebben de overhand. De laatste keer dat we zo negatief waren, was in 2013, op het dieptepunt van de crisis.’’

Met 1 ligt het consumentenvertrouwen in januari nog wel boven het gemiddelde over de afgelopen 20 jaar, dat op min 3 staat. Het vertrouwen bereikte in januari 2000 de hoogste stand ooit op 36. Het dieptepunt werd bereikt in maart 2013 op min 41.

Gissen

Waarom mensen zo somber zijn, is gissen. ,,Dat onderzoeken we niet. Misschien is het de onzekerheid over de Brexit, de protesten van de gele hesjes, het gerommel in de VS. Vaak zijn dat soort geopolitieke ontwikkelingen van invloed’’, zegt Van Mulligen. ,,Maar mensen zijn ook negatiever over hun eigen situatie. Hoewel het CPB heeft berekend dat bijna iedereen er iets op vooruit zal gaan dit jaar, zijn mensen kennelijk toch huiverig.’’

Een dalend consumentenvertrouwen is vaak een voorbode voor hoe het werkelijk met de economie gaat, zegt de hoofdeconoom. ,,Het is een graadmeter. Meestal zien we zes maanden later een effect. Maar dat geldt ook voor het producentenvertrouwen en dat is juist gestegen.’’

Het CBS maakte ook bekend dat consumenten in november 2 procent meer hebben uitgegeven dan een jaar eerder. De groei was wat hoger dan in de voorafgaande maand. Er werd vooral meer besteed aan duurzame goederen, voornamelijk huishoudelijke apparaten en kleding. Aan auto’s werd een stuk minder uitgegeven, terwijl aan benzine en aardgas flink meer werd besteed. Aan voedingsmiddelen werd 1 procent meer uitgegeven.