Volledig scherm
Grondpersoneel op Schiphol laadt een vliegtuig in. © Nederlandse Freelancers

Vliegreis duurt straks een uur korter dankzij Nederlands onderzoek

Onderzoekers van de TU Delft hebben vier totaal nieuwe manieren bedacht om vliegen soepeler te laten verlopen. De innovaties, die afgelopen jaren zijn getest op Schiphol en de luchthaven van Hamburg, verkorten de reistijd met liefst een uur.

Met het explosief toenemende vliegverkeer wordt het steeds belangrijker om passagiersstromen soepel te laten lopen, vertelt onderzoeksleider Sicco Santema, hoogleraar aan de TU Delft. Nu al telt Europa 450 vliegvelden die jaarlijks 750 miljoen passagiers over de vloer krijgen. 

Met het project PASSME onderzochten Delftse wetenschappers samen met elf Europese organisaties en bedrijven drie jaar lang hoe de vliegreis korter kan. Van het inchecken tot het boarden en uitstappen. Dat leverde de volgende vier slimme innovaties op, die de vliegreis met zeker een uur verkorten.

1) Bagageloze vliegvelden

Volledig scherm
Reizigers met koffers op Schiphol © anp

,,Het inchecken en controleren van bagage kost ontzettend veel tijd en is daarmee één van de belangrijkste terreinen waar winst te boeken valt'', zegt Santema. ,,Door je bagage vooraf als pakketje te versturen hoef je die als passagier niet meer mee te nemen en verloopt het boarden veel sneller.''

In totaal scheelt dit al 40 minuten op de reistijd, becijfert de TU Delft. Inmiddels zijn er wereldwijd al tien bedrijven die bagage vooraf ophalen en bij de luchthaven afleveren. ,,PostNL of DHL zouden dat in Nederland prima kunnen doen.'' 

Zelf vliegt Santema tegenwoordig zelfs zonder handbagage. ,,Die stuur ik vooraf op, dat kost 30 euro voor een enkele reis. Ik neem alleen nog een boekje of computer mee naar het vliegveld.''

2) Krimpende vliegtuigstoelen

Volledig scherm
De nieuwe krimpende stoelen verdubbelen de ruimte in het gangpad. © PASSME

Door speciale 'krimpende stoelen' kan het middenpad tijdens het boarden en het uitstappen tweemaal zo breed worden gemaakt. Door iedere rij stoelen naar de raamkant te duwen gaat het gangpad van ruim 40,6 centimeter (16 inch) naar liefst 81,3 centimeter (32 inch). ,,Dat is genoeg om twee passagiers soepel langs elkaar te laten lopen, ook past er zo een rolstoel door het middenpad'', legt Santema uit. De stoelen zijn samen met de onderzoekers ontwikkeld door de kleine Italiaanse fabrikant Optimares.

In totaal wordt de vliegreis met deze stoelen negen minuten bekort. Dat lijkt weinig, maar is het niet. ,,Veel vliegtuigen zijn nu één tot drie minuten vertraagd waardoor ze te laat vertrekken en een nieuw tijdslot voor het opstijgen krijgen. Dat tijdslot is doorgaans 20-25 minuten later. Die paar minuten zijn cruciaal.''

Verder lezen na de foto(s)

Volledig scherm
Het smalle gangpad in vliegtuigen zorgt zeker bij het in- en uitstappen voor de nodige vertraging. © ANP

3) Betere wachtruimte/lounge

Mededelingen over het boarden staan nu meestal op monitoren die boven de hoofden van reizigers worden opgehangen. ,,Maar sinds iedereen smartphones heeft kijken passagiers juist naar voren of naar beneden.'' In een speciaal ontwikkelde en in Hamburg geteste nieuwe wachtkamer worden mededelingen op de grond en op wanden geprojecteerd. ,,Op die manier komt informatie sneller door.''

Daarnaast zijn er een speciale banken gemaakt voor groepen. Santema vertelt dat vliegvelden nu slechts op individuen toegerust. Veel passagiers reizen echter in groepen. ,,Waar iedereen haast heeft, komen groepen juist al eerder naar het vliegveld. Mensen zien dat als begin van hun vakantie en nemen alle tijd.'' Dat vertraagt de doorloop enorm. ,,Door de banken haal je groepen weg van de andere passagiers met veel minder vertraging tot gevolg.''

Nog beter zou zijn om groepen apart door de security te laten. ,,Segmenteren werkt'', weet Santema. ,,Neem de Albert Heijn, waar ook diverse kassa's zijn. Consumenten met een volle kar kunnen bij een band terecht, heb je maar een paar levensmiddelen kun je bij de zelfscanner of de snelkassa terecht.''

Volledig scherm
Door wachtruimten anders in te richten en ook voor groepen geschikt te maken kan tijd bespaard worden. © REUTERS

4) Speciale app en polsband

De onderzoekers hebben een polsbandje ontwikkeld die samenwerkt met een speciale app. De app krijgt alle informatie van luchtvaartmaatschappijen, trein en fileverkeer binnen zodat passagiers een reisadvies op maat krijgen. ,,Of we adviseren je eerder te vertrekken of juist dat je meer tijd hebt.'' De polsband meet verder het stressniveau van de drager. ,,Je krijgt dan tips om je stressniveau te verlagen en live info zodat je op tijd bij de gate bent.''

Volledig scherm
Onderzoekers van de TU Delft ontwierpen een polsband die stressniveaus meet en samenwerkt met een app. Daar krijgen passagiers dan tips en info op. Op de foto overigens een Polar-fitnesstracker. © gratis

Direct toepasbaar

De vraag is uiteraard: wanneer zijn al deze vier innovaties daadwerkelijk te gebruiken en wordt de vliegreis inderdaad een uur korter? Onderzoeksleider Santema verwacht snel. ,,Binnen enkele jaren al, deze vindingen hebben geen lange ontwikkelingstijd meer nodig, ze kunnen zo gebruikt worden.'' Wel zijn er de nodige formaliteiten: zo kennen vliegtuigstoelen allerlei veiligheidseisen en moeten ze gecertificeerd worden.

Dinsdagmiddag presenteerde het team van Santema op Schiphol de resultaten van het driejarige PASSME onderzoek. Dat deden ze in aanwezigheid van 150 experts uit de vliegsector.

Het onderzoek naar sneller en slimmer vliegen maakt onderdeel uit van het EU-Horizon2020 programma dat innovatie in Europa wil aanjagen.  Voor PASSME ontvingen twaalf organisaties uit zeven EU-landen in totaal 4,7 miljoen euro. De TU Delft was daarin één van de belangrijkste spelers.