Volledig scherm
Elio Di Rupo tijdens de presentatie van zijn boek, Nouvelles Conquêtes © BELGA

De vierdaagse werkweek: in België hebben ze het erover, nu wij nog?

In België is een nationale discussie losgebarsten over het plan van oud-premier Elio Di Rupo voor een vierdaagse werkweek, met behoud van loon. In Nederland zal zoiets niet werken, denken deskundigen.

Het klinkt natuurlijk heerlijk: iedereen voortaan maar vier dagen aan het werk, en dus ook drie dagen vrij. 'Ultralinks' en 'te gek voor woorden' wordt het idee door tegenstanders in België echter genoemd.

De oud-premier krijgt naast kritiek uit eigen land ook bijval, bijvoorbeeld van 
politicoloog Olivier Pintelon: ,,De werkdag evolueerde van twaalf naar acht uur in slechts enkele decennia. Waarom zou een vierdagenwerkweek dan nu onrealistisch zijn?'' Door voorstanders worden bovendien veel voordelen genoemd, zoals afname van stress en ziekte, en meer gelijke kansen voor vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt.

Ronald Dekker, arbeidseconoom aan de Universiteit van Tilburg, ziet weinig in het idee. ,,Het is een tekentafeloplossing die niet per se aansluit op de realiteit.''

Quote

Het is een tekentafel­op­los­sing die niet per se aansluit op de realiteit

Vrije keus

Zo zijn fulltimers moeilijk over te halen tot minder werken, denkt Dekker. ,,Dat is om verschillende redenen. Ze vinden hun werk te interessant om te minderen, hebben een baas die het niet toestaat, of ze hebben simpelweg al hun loon nodig om rond te komen.'' De econoom vermoedt dat bij ons een dergelijk voorstel politiek niet haalbaar is, omdat het de vrije keus van werkenden aantast.

Nederland en België zijn verder te verschillend voor een directe vergelijking, volgens Dekker. ,,In België en veel andere landen werk je voltijds óf helemaal niet, waar in Nederland een derde van de mannen en twee derde van de vrouwen parttime werkt. Bij ons is minder werken dus nu al gewoon een optie.''

Ook Jan van Ours, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, vraagt zich af of in Nederland 'de handen op elkaar zouden gaan' voor de hervorming. ,,Als er voor vier dagen werk evenveel betaald moet worden, voelen werkgevers zich benadeeld; als het loon proportioneel daalt, zijn werknemers niet blij.'' Ook bij de vraag of het werk van vijf dagen ook in vier dagen kan door de toegenomen efficiëntie, zetten beide economen vraagtekens.

Quote

Bij ons is minder werken nu al gewoon een optie

Voordelen

Van Ours: ,,Een proef in Zweden met zes uur per dag werken bleek te kostbaar: het loon werd op hetzelfde peil werd gehouden, en voor de overige uren werden extra mensen ingehuurd.'' De proef mislukte afgelopen januari, maar liet wél zien dat voordelen zoals stressverlichting, minder ziekte en betere prestaties klopten.

De gelijkheidsvoordelen zijn minder duidelijk. ,,In proeven zie je bijvoorbeeld dat in gezinnen waar de vrouw een uur meer gaat werken, de man niet mindert. De vrouw doet daarbij per extra werkuur maar een halfuur minder aan het huishouden. Die werkelijkheid is dus helaas veel weerbarstiger dan je zou hopen'', zegt Van Ours.