Volledig scherm
© EPA

Deze sigarettenpakjes schrikken wél af

Sigarettenpakjes moeten afschrikwekkender, vindt het kabinet. Maar werken de plaatjes van rottende gebitten en grote gezwellen ook? Het AD vroeg twee deskundigen het pakje van de toekomst te ontwerpen.

Voorstel #1: Afschrikwekkend. Hulpbiedend.

Volledig scherm
© Twitter

Dit is het meest doeltreffende sigarettenpakje, volgens hoogleraar Carel Jansen. Jansen, gespecialiseerd in gezondheids- en angstcommunicatie, liet zich inspireren door het Australische pakje dat 2 jaar geleden drastisch werd aangepakt. Het had effect. De verkoop van sigaretten daalde daar in 2013 met 3,4 procent ten opzichte van 2012. Critici betwijfelen of dit succes door de enge vormgeving kwam of door de forse prijsverhoging van tabak. Jansen: ,,Ik denk door beide."

Zorg voor een hoopgevende boodschap: 'U kunt het ook. Zoveel mensen zijn al gestopt met roken.' Maar, waarschuwt Jansen, geef de échte cijfers.

Goed zichtbaar: het telefoonnummer van een hulplijn. ,,Vermijd een keuzemenu met een blikken stem die zegt: 'veel succes meneer Pietersen. Tuut tuut'. Willen we Nederland van het roken af krijgen, dan moet er serieuze hulp worden geboden, met bijvoorbeeld buddy's die je door de eerste maanden heen trekken of coaches die concrete tips geven."

Jansen kiest bewust voor een grote, enge foto. ,,Kabinet, ga voor een afbeelding die angst oproept maar wel realistisch aanvoelt voor de roker. Dus géén foto van een gigantisch nekgezwel, want daar zie je op straat nooit iemand mee. Maar druk een rottend gebit of slechte huid af. Zet daar een waarschuwing bij: 'Over 7 jaar kan u dit overkomen.' De roker denkt dan: ik rook nu 6 jaar. Oh jee.''

Kinderwagens
Subtiele hints werken niet, concludeert de hoogleraar. Denk aan de foto's van lege kinderwagens ('van roken word je onvruchtbaar') die nu op pakjes in EU-landen prijken. Of foto's van zwarte longen. Jansen: ,,Iemand van 21 jaar oud voelt zich daar niet door aangesproken. Het krijgen van kinderen voelt ver weg en hij maakt zich evenmin druk om een stukje zwarte longen. Bovendien is de aandoening niet zichtbaar. De afbeeldingen op sigarettenpakjes moeten over het uiterlijk gaan. Ofwel: de buitenzijde. Dát raakt.''

Voorstel #2: Neutraal. Indentiteitsloos. Kaal.

Volledig scherm
© YouTube

Gedragswetenschapper Reint Jan Renes adviseert het kabinet om het over een héél andere boeg te gooien. Zijn pleidooi? Maak het sigarettenpakje zo identiteitsloos mogelijk.

Renes' idee is heel eenvoudig: zet een kaal pakje in de schappen. Volgens hem gaan veel jongeren roken omdat zij stoer of anders willen zijn. ,,Door het pakje te ontdoen van alle opsmuk, kun je er geen imago meer aan ontlenen," stelt hij.

Kies voor een saaie kleur. Geen wit pakje, dat heeft iets maagdelijks. Taupe vindt Renes een juiste kleur. De bekende stylist Bastiaan van Schaik beaamt dat. ,,Taupe is nikszeggend, totaal emotieloos.'' Van Schaik denkt overigens dat al die aanpassingen geen zin hebben. ,,Rokers schuiven er straks gewoon een leuk kokertje omheen. Dat wordt een gat in de markt. Let maar op."

Gedragswetenschapper Renes pleit verder voor slechts een kleine code op de achterkant, zodat de verkoper weet welk merk het is. En: ,,Zet de pakjes niet langer op ooghoogte. Het moet uit het zicht van de klant.''

Tips

Volledig scherm
© Dreamstime

- Zet het tabaksmerk (bijvoorbeeld Marlboro) heel klein op het pakje, adviseert Jansen. Dus geen reclamekenmerken als de slogan van Marlboro 'Veni, Vidi, Vici' (Ik kwam, ik zag, ik overwon). Zo kunnen fabrikanten geen stoer of aantrekkelijk imago meegeven.

- Vermijd grapjes. Slogans als 'Roken is zoooo witte legging' worden grappig gevonden. ,,Maar de overheid wil niet humoristisch zijn, maar aanzetten tot minder roken," benadrukt Jansen.

Zorg voor een hoopgevende boodschap: 'U kunt het ook. Zoveel mensen zijn al gestopt met roken.' Maar, waarschuwt Jansen, geef de échte cijfers.

- Goed zichtbaar: het telefoonnummer van een hulplijn. ,,Vermijd een keuzemenu met een blikken stem die zegt: 'veel succes meneer Pietersen. Tuut tuut'. Willen we Nederland van het roken af krijgen, dan moet er serieuze hulp worden geboden, met bijvoorbeeld buddy's die je door de eerste maanden heen trekken of coaches die concrete tips geven."

- Zet het tabaksmerk (bijvoorbeeld Marlboro) heel klein op het pakje, adviseert Jansen. Dus geen reclamekenmerken als de slogan van Marlboro 'Veni, Vidi, Vici' (Ik kwam, ik zag, ik overwon). Zo kunnen fabrikanten geen stoer of aantrekkelijk imago meegeven.

- Plaats een afzichtelijke foto aan de voor- én achterkant, zodat verkopers niet kunnen smokkelen. Nu gebeurt het vaak in EU-landen dat de enge afbeelding met de achterzijde in het schap belandt. Weg schrikeffect!

- Verdubbel de prijs. Meteen!