Volledig scherm
De kerncentrale in het Zeeuwse Borssele. © ANP

‘Duur en gevaarlijk: elke kerncentrale maakt tijdens leven 5 miljard euro verlies’

Kernenergie is nergens op de wereld ooit winstgevend geweest en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Dat blijkt uit onderzoek van Duitse economische denktank DIW, die alle 674 gebouwde kerncentrales doorlichtte.

Met alle forse duurzaamheidseisen uit het klimaatverdrag van Parijs denken veel Europese landen, waaronder Nederland, weer nadrukkelijk aan kernenergie. Zo pleitte VVD-leider Klaas Dijkhoff eind vorig jaar voor de bouw van nieuwe centrales. Bijna de helft van de Nederlandse bevolking is voor, bleek uit een peiling van Maurice de Hond's Peil.nl.

Het vooraanstaande Duitse Instituut voor Economisch onderzoek (DIW) in Berlijn onderzocht of nieuwe kerncentrales inderdaad een bijdrage kunnen leveren aan een schone(re) economie. Het antwoord is negatief: alle 674 kerncentrales die tussen 1951 en 2017 wereldwijd verrezen, zijn met forse overheidssubsidies gebouwd. Zonder zulke steun waren ze nooit tot stand gekomen.

Nucleair afval

De centrales blijken namelijk stuk voor stuk verlieslatend, ook in kernenergieland Frankrijk. Op een 40-jarige levensduur draaide een kerncentrale gemiddeld 5 miljard euro aan rode cijfers. Dat is exclusief latere ontmantelingskosten van de centrale plus het langdurig opslaan van nucleair afval. In het gunstigste scenario met langdurig hoge energieprijzen bedraagt het verlies nog steeds 1,5 miljard euro.

,,Nucleaire energie is nooit ontwikkeld met het doel om op commerciële basis stroom te genereren’’, verklaart Christian von Hirschhausen, hoofd-onderzoeker van de studie. ,,Het was allereerst bedoeld voor kernwapens. Om die reden was en blijft kernenergie onrendabel.’’

Ook in Nederland draait de kerncentrale van Borssele al jaren verlies. Vorig jaar boekte Zeeuwse exploitant PZEM, mede door de noodlijdende kerncentrale, 54 miljoen rode cijfers. In 2017 was dat zelfs 70 miljoen. De roep van onder meer Dijkhoff ten spijt, bleek uit een rondgang van het AD dat geen enkel energiebedrijf brood ziet in het bouwen van een nieuwe.

Tekst gaat verder na de foto

Volledig scherm
Radioactief afval bij COVRA (Centrale Opslag Radioactief Afval) in Borssele. Hier vindt de verzameling, verwerking en opslag van radioactief afval plaats. © ANP XTRA

Torenhoge bouwkosten

Dat komt mede doordat nieuwe kerncentrales sinds 1960 alleen maar duurder worden. De onderzoekers van DIW wijzen op de vele voorbeelden: de in 2005 gestarte bouw van de Finse Olkiluoto 3 centrale is pas volgend jaar klaar. Tegen die tijd zijn de kosten opgelopen van 3 naar  11 miljard euro. De nieuwe Hinkley Point C centrale in het Britse Somerset kost inmiddels 22 miljard euro. En de nieuwe kerncentrale in Georgia in de Verenigde Staten, kost 25 miljard dollar om te bouwen, dat is 11 miljard meer dan geraamd. 

Denktank DIW noemt verder het gevaar van ongelukken door het vrijkomen van nucleaire straling. In Amerikaanse Harrisburg (1977) en vooral Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011) ging het flink mis. ,,Het gebrek aan economische efficiency gaat hand in hand met een hoog risico [...].’’

Inaccuraat

,,Om al die redenen is kernenergie, ook al is nucleaire stroom uitstootvrij, geen relevante oplossing voor profijtelijke, klimaatvriendelijke en duurzame energie in de toekomst.’’ Volgens de onderzoekers is kernenergie als oplossing voor klimaatbescherming ,,een oud narratief dat heden ten dage even inaccuraat blijkt als in de jaren 70.’’

Om de klimaatdoelen te halen moeten we over op andere vormen van energie. Daarbij horen we steeds vaker dat Nederland niet meer om kernenergie heen kan. In deze video van de Universiteit van Nederland legt klimaatbeleidwetenschapper dr. Heleen de Coninck uit hoe we daar tóch zonder kunnen: