Echt afzien, een huis kopen vlak voor de crisis

Generatie YJe zal maar in 2007 of 2008 een huis hebben gekocht. Vlak voor de bankencrisis. Zeker de millennials, die aan het begin van hun huizencarrière stonden, zagen geen beren op de weg. Dit is een artikel binnen ons generatieproject Dit Zijn Wij.

Avontuurlijk ingesteld, een gezonde dosis doorzettingsvermogen en bereid risico te nemen. Die typeringen zijn onmiskenbaar van toepassing op de millennials Peter en Vera. Ze wonen in een huis dat ze - allebei nog maar 34 lentes jong - als een eindstation zien in hun huizencarrière. ,,De meeste vrienden zijn als gevolg van de crisis blijven hangen in hun eerste koophuis of huren nog.''

Het oosten van Nederland. Schurkend tegen de Achterhoek aan ligt het plaatsje Gorssel, een chique, ietwat kakkineus maar bovenal charmant dorp, gelegen in een bosrijke omgeving tussen Deventer en Zutphen. Peter en Vera kochten hier op de valreep van 2012 - vlak voordat de banken als gevolg van de woningmarktcrisis de leningregels flink aanscherpten - een kavel. Om er hun droomhuis op te bouwen. Enkele maanden eerder hadden ze hun huis in Deventer verkocht. Met een restschuld van...67.500 euro.

Keurig rijtjeshuis

Quote

Het was afzien. Ik was ook zwanger

Vera

Peter en Vera gaan er aan de keukentafel goed voor zitten. In hun vrijstaande huis met een landelijk ontwerp, met ruitjes in de ramen. Een keuken in stijl, een witte buffetkast in het zitgedeelte. Een sfeervolle houtkachel. Het speelgoed van dochter Lotte (4) en zoon Riks (1,5) op de vloer is aan de kant geschoven. Peter en Vera ogen trots en blij dat ze hier wonen, terwijl ze met een hoge restschuld zaten opgezadeld.

In 2007 begon de huizencarrière van het stel met een keurig rijtjeshuis in de nieuwbouwwijk van Deventer. Het kostte Peter en Vera 241.000 euro, maar ze namen een financiering van 280.000 euro. Dat kon toen nog. Wat kon ze gebeuren? Peter: ,,Wie had verwacht dat de markt zou instorten? Toen we vijf jaar later fantaseerden over een groter huis, verklaarde iedereen ons voor gek. Want ja, de restschuld.''

Klik hier voor meer Generatie Y

- Dienstplicht: vrienden voor het leven of tijdverspilling?
- Liefde op het eerste woord in de chatbox van TMF en nog altijd samen
- Gameverslaving dreef Victor naar de afgrond
- Anita Doth van 2 Unlimited: Michael Jackson stak zijn duim op, waanzinnig!
- Wij zijn Generatie Y: onze dagelijkse bezigheden, onze helden en meer funfacts
- Furby of Tamagotchi? Jumpen of hakken? En meer dilemma's

Fors verlies

Het stel liet zich allerminst uit het veld slaan. In die periode - in 2012 - toen de huizenmarktcrisis haar twijfelachtige hoogtepunt beleefde, verliep de verkoop van huis zelfs buitengewoon snel. In vier weken tijd was het voor elkaar. Peter en Vera moesten wél het forse verlies slikken. Toch zijn ze goed terechtgekomen. Eerlijk is eerlijk, mede vanwege hun goede inkomen. Die 'mazzel' hebben ze, beseffen ze. Hij heeft een eigen onderneming en ontwerpt digitale producten. Zij is arts.

Maar de belangrijkste factor waardoor het is gelukt, zit in het karakter van Peter. Hij is volhardend, gaat uitdagingen aan, bijt zicht vast en zoekt alles tot in de puntjes uit. Peter ging wroeten in de hypothecaire wereld. En ontdekte dat er misschien tóch een mogelijkheid was de restschuld in een nieuw huis mee te financieren, ook al waren banken niet happig. Dan moest het een huis worden dat het stel zelf zou gaan bouwen. Peter: ,,Een technisch verhaal, heeft met stichtingskosten en executiewaarde te maken. Kort gezegd kwam het erop neer dat er bij bouw op een kavel meer ruimte was tussen de stichtingskosten (de kosten van de kavel en de kosten voor het bouwen van het huis) en de maximaal te lenen hypotheek. In die ruimte konden we onze restschuld wél mee financieren. We moesten op zoek naar een kavel.''

Kansloos

Peter schreef zeven hypotheekadviseurs aan. Kansloos, was de reactie van de meesten. Twee durfden de uitdaging wel aan. Ze kozen voor een Deventer financieel adviesbureau. Wat onmogelijk leek, werd mogelijk. ,,En zo zaten we op 28 december 2012 bij de notaris, vlak voor de deadline. Vlak voordat de hypotheekregels werden aangescherpt.'' Vera straalt. ,,Dat we hier wonen hebben we écht aan Peter te danken.'' Peter: ,,Natuurlijk hadden we een geluk met ons inkomen. Maar we moesten wel een kleine 70.000 euro aan 'lucht' overbruggen. Juist omdat iedereen ons voor gek verklaarde, ben ik me erin gaan verdiepen.''

Nu het verhaal aan de keukentafel weer de revue passeert, beseft Vera eens te meer dat ze zich destijds in een achtbaan bevonden. Ze kan nog steeds bijna niet geloven dat alles op zijn pootjes is terechtgekomen. ,,Het was afzien. Ik was ook zwanger. Een huis verkopen, de ingewikkelde constructie voor de hypotheek, de zoektocht naar een geschikte kavel. Onze eerste optie in Twello ging mis omdat we de deadline van 31 december 2012 niet konden halen. We moesten snel schakelen naar een andere kavel om de financiering niet in gevaar te laten komen. Het werd deze plek. Dat gaf aanvankelijk een dubbel gevoel, dit was niet onze eerste keus. Maar we wonen hier fijn. Ja, het was stressvol en emotioneel. Iedereen vroeg: waar beginnen jullie aan?'' Vera lacht. ,,Tja Peter, waar begonnen we eigenlijk aan...''?

Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis schetst de sombere cijfers uit de crisistijd. Ruim 1 miljoen huizen 'onder water', gemiddeld een restschuld tussen de 40.000 en 50.000 euro. Waardedaling tussen de 20 en 25 procent. ,,Als je niet verhuist, is er vaak niets aan de hand, maar wat als je gaat scheiden of je baan verliest? Eerder bleven stellen bij elkaar vanwege de kinderen, in die crisistijd vanwege de hypotheek.'' Lang niet altijd ging het om verkoop uit luxe of een vrijwillige verkoop, zoals bij Peter en Vera, weet hij.

Gevangen

Dat weet ook jurist Sven Ake Hulleman, 35 jaar en millennial. Volgens hem zit juist zijn leeftijdscategorie vaak gevangen in eigen huis, omdat ze pal voor de crisis een huis kochten. Hij gaat de barricades op voor hen die écht in de financiële problemen zitten. Als voorzitter van zijn actiegroep Stop de Restschuld staat hij ruim 5.500 cliënten bij. Zijn strijd werpt vrucht af. ,,In veel gevallen schikt de bank. Omdat we een deal sluiten met de bank en particulier door hun restschuld voor een lager bedrag af te kopen. En van de tien gevoerde rechtszaken leidde de helft tot een schikking met de hypotheekverstrekker.''

Bekijk meer artikelen uit deze serie:

*de namen zijn om privacyredenen gefingeerd