Volledig scherm
© epa

Europese Centrale Bank geeft Europeanen geen 500 euro

Hoe krijg je de Europese economie weer aan de praat? Simpel, zegt de Britse topeconoom John Muellbauer. Geef iedere Europeaan een cheque van 500 euro en het geld begint vanzelf weer te rollen. Steeds meer economen steunen hem, maar helaas, de cheque komt er niet: De Europese Centrale Bank ziet er niets in.

Quote

Het risico van 'helikopter­geld' als dat van Muellbauer is dat het toch wordt opgepot of belegd. Dat genereert geen groei.

Topeconoom Willem Bennink

Het beeld is te aanlokkelijk om niet even bij stil te staan. Eindeloze rijen geldwagens die bij de banken geld ophalen, de Hollandse Vinex-wijken inrijden en bij elke huisdeur 500 euro per bewoner schenken: ,,Hier, doe ermee wat je wilt."

Als het aan Oxford-econoom John Muellbauer ligt, wordt dit realiteit. ,,Het is een betere oplossing dan massieve aankoop door de Europese Centrale Bank van staatsobligaties," zo schrijft hij op de website VoxEU. Zijn redenering: geld dat in obligaties 'kruipt', leidt niet tot groei. En dus kun je maar beter zorgen dat het (ook) bij lage inkomensgroepen komt. Want die geven het onmiddellijk weer uit.

Het idee voor deze volkse variant van 'kwantitatieve verruiming' (de geldpomp aanzetten) is niet nieuw, aldus de Tilburgse hoogleraar Bankwezen en financiën Harald Benink. ,,De vroegere centrale-bankvoorzitter in Amerika Bernanke heeft er ook al eens voor gepleit. En onze eigen topeconoom Willem Buiter schreef er een studie van 40 pagina's over." Benink ontwikkelde kortgeleden met Rabo-econoom Boonstra zijn eigen plan: groei door massieve ECB-investeringen in Europese infrastructuur. ,,Het risico van 'helikoptergeld' als dat van Muellbauer is dat het toch wordt opgepot of belegd. Dat genereert geen groei."

Academische exercitie
Maar ook de ECB zelf ziet er enkel 'een interessante academische exercitie' in. Formeel wil 'Frankfurt' niet reageren, maar kringen rond de bank zeggen niet te zien hoe geld uitdelen in haar statuten zou passen. ,,De ECB leent geld uit aan banken (tegen onderpand) of koopt iets op. Geld geven is toch wel iets heel anders." En voorbehouden aan regeringen, want die kan via een belastingkorting of eenmalige uitkering wel tot cadeautjes besluiten.

Net gisteren kreeg de ECB in een voorlopige uitspraak van de Europese rechter de ruimte om staatsobligaties op te kopen. De rest, vindt de bank - hervormen, snoeien, lasten verlagen - is aan de lidstaten.