Volledig scherm
Arjen Lubach roept in zijn programma dat het tijd is om te stoppen met Facebook en verwijdert zijn account woensdag 11 mei om 20:00 © VPRO

Facebook verwijderd? Dit zijn de alternatieven

Om acht uur gisteravond heeft Arjen Lubach zijn Facebook-account gedeletet, tienduizenden Nederlanders hebben aangegeven hem te volgen. Maar wat dan? Welke alternatieven zijn er voor Facebook en online diensten als WhatsApp of Google? Wij zetten de mogelijkheden op een rij:

Eerst  even een waarschuwing: je met volledig behoud van anonimiteit op internet begeven is lastig, zo niet vrijwel onmogelijk. Er zijn altijd risico's. Toch bestaan voor veel bekende internetdiensten wel degelijk prima alternatieven voor sociale media, berichtendiensten, browsers en zoekmachines:

Alternatief voor Facebook: Diaspora

Biedt ongeveer dezelfde mogelijkheden als Facebook, maar legt grote nadruk op privacy. ,,In Diaspora ben je zelf de eigenaar van je informatie,” stelt het sociale netwerk. Gebruikers hoeven verder niet hun echte identiteit te gebruiken. Daarnaast is het een decentraal netwerk en worden persoonlijke gegevens niet opgeslagen op grote centrale servers. Je kunt zelf kiezen op welke lokale servers (pods) je data worden bewaard. Info: Diasporafoundation.org.

Nadelen: telt weliswaar 650.000 gebruikers, maar dat is een schijntje vergeleken met de ruim 2 miljard leden die Facebook heeft. Een sociaal netwerk staat of valt bij het aantal gebruikers. In die zin heeft Diaspora het predikaat van potentiële Facebook-killer nog niet waargemaakt.

Alternatief voor Facebook: Ello

Neergezet als anti-Facebook en in 2014 korte tijd een hype toen Facebook destijds een periode negatief de krantenkoppen haalde. Veel mensen haakten echter af nu Ello vooral om berichten draait en veel functionaliteiten van Facebook mist. Denk aan het opslaan en tonen van foto’s en het organiseren van evenementen.

Alternatief voor Facebook: Snapchat

Een ander sociaal medium dat hoopt te profiteren van Facebook’s problemen is Snapchat. Raakte de dienst recent leden kwijt doordat Instagram (eigendom van Facebook) lustig populaire functionaliteiten kopieerde, nu lijkt die trend te keren.

Snapchat geldt met zijn zelfverdwijnende berichten als iets privacyvriendelijker, gebruikt geen algoritmen om gebruikers op bepaalde content te laten klikken en is tot nu toe ook niet geplaagd door nepnieuws.

De vraag is uiteraard of dit zo blijft: juist vanwege het voorgaande slaagt het medium er minder goed in om geld te verdienen. Momenteel wordt druk gepoogd meer in de smaak bij adverteerders te vallen. Zo liggen er naar verluidt plannen om gebruikers hun profielen te laten koppelen met derde partijen.

Volledig scherm
Snapchat is bij jongeren en celebs als Nicki Minaj populair © Nicki Minaj

Alternatief voor WhatsApp en Facebook Messenger: Signal of Telegram

Volgens de Consumentenbond het beste alternatief voor WhatsApp, de berichtendienst van Facebook. Biedt end-to-end encryptie en de sleutel wordt niet op de servers van Signal opgeslagen, maar op de smartphone van de gebruiker zelf. De software is open source, zodat iedereen de makers (Open Whisper Systems) kan wijzen op fouten of bugs.

Telegram Messenger is de berichtendienst van Pavel Durov, de man achter Rusland’s eigen Facebook VKontakte die na ruzie met de autoriteiten zijn land ontvluchtte. Telegram is al langer populair bij mensen die hechten aan privacy. Zo biedt de dienst de mogelijkheid tot ‘Secret Chats’: versleutelde gesprekken die enkel op het toestel van beide gesprekvoerders worden opgeslagen en na afloop zichzelf verwijderen.

De dienst is overigens verwikkeld in een strijd met de Russische overheid die namens de geheime diensten toegang eist tot versleutelde gesprekken. Telegram weigert dat, momenteel loopt een rechtszaak in Moskou.

Wisselen van berichtenapp is in ieder geval gemakkelijker dan wisselen van sociaal netwerk. Per vriendengroep kun je immers met zijn allen besluiten over te stappen.

Volledig scherm
Het Russische Telegram geldt als een privacyvriendelijker alternatief voor WhatsApp © ANP XTRA

Alternatief voor Google Chrome of Internet Explorer: FireFox

Hoewel mainstream-internetbrowsers tegenwoordig eveneens een privémodus kennen, vindt niet iedereen dat genoeg. Of men vertrouwt partijen als Google of Microsoft niet.

Een goed alternatief voor Chrome of Internet Explorer is FireFox van Mozilla, in het vorige decennium één van de populairste browsers maar na de komst van Chrome overschaduwd. Qua privacy-bescherming is het echter een uitstekende keus. FireFox is een open source browser die als eerste de optie ‘do not track’ standaard aanzette en uitgebreide privacysettings kent. Zo kunnen cookies en ads worden geblokt.

Alternatief voor Chrome: Tor

Volledig scherm
Het imago van Tor is dubieus, met name omdat de site toegang biedt tot het Dark Web, broedplaats voor duistere activiteiten. © Rob Engelaar

Voor wie FireFox te mainstream vindt zijn er browsers als Brave of Epic Privacy Browser, dat een geïntegreerde proxyserver kent, waardoor het werkelijke IP-adres van de gebruiker onbekend blijft. In ruil voor uitgebreide privacy-protectie levert de gebruiker echter wel in op bepaalde punten (bijvoorbeeld gebruiksvriendelijkheid of snelheid).

Meest geliefde browser voor privacy watchers is Tor. De browser is een getweakte FireFox-variant die steunt op een infrastructuur van verborgen servers. Door de nadruk op anonimiteit zijn er nadelen: Tor is relatief stroperig en gezien alle mogelijkheden bewerkelijk om in te stellen.

Daar komt bij dat de browser geen onverdeeld positief imago heeft. Tor biedt namelijk toegang tot het ‘Dark Web’ en is daardoor geliefd bij volk dat daadwerkelijk wat te verbergen heeft, neem misdadigers of mensen die zoeken naar wapens of 
kinderporno.

Alternatief voor Google Search: DuckDuckGo.

Wint langzaam aan populariteit als het privacyvriendelijke alternatief voor Google’s befaamde zoekmachine. DuckDuckGo deelt geen informatie met adverteerders, houdt geen zoekprofiel van je bij en geeft dan ook geen gepersonaliseerde zoekresultaten. Iedere gebruiker krijgt exact dezelfde zoekresultaten te zien op een bepaalde zoekterm. 

Volledig scherm
DuckDuckGo profileert zich als de privacyvriendelijke browser © Duck Duck Go

Nadeel is dat DuckDuckGo voorlopig nog niet het niveau van Google heeft, dat uiteraard veel diepere zakken heeft. DuckDuckgo steunt trouwens voor een flink deel op Microsoft’s Bing, maar graast ook andere bronnen af om de zoekresultaten te verbeteren. Daaronder Wikipedia, ook heeft DuckDuckGo ook eigen zoeksoftware.

In de video hieronder vertelt Joas Hoogendijk (21) uit Amersfoort dat hij het liefst Hyves nieuw leven wil inblazen.