Volledig scherm
Betogers in Duitsland protesteren tegen het vrijhandelsverdrag TTIP. © ap

FNV: meer kanker door vrijhandelsverdrag TTIP

Nederlandse werknemers zullen veel vaker kanker of andere ziekten op hun werk oplopen als het nieuwe vrijhandelsverdrag TTIP tussen Europa en de VS er komt.  Dat stellen de FNV en de UvA. De normen voor gevaarlijke stoffen zijn in Amerika namelijk beduidend slechter dan hier.

Quote

De kans is groot dat gevaarlij­ke stoffen straks makkelij­ker in Europa op de markt kunnen worden gebracht

Wim van Veelen, FNV arbeidsomstandigheden-expert

Tegenstanders waarschuwen al voor de komst van chloorkippen en genetisch gemodificeerd voedsel, nu doet ook de FNV een duit in het zakje: vrijhandelsverdrag TTIP waar de EU en de VS nu over onderhandelen dreigt ten koste van de gezondheid van werknemers te gaan. Die worden dan vaker blootgesteld aan gevaarlijke stoffen.

,,De Europese normen voor toelating daarvan en de blootstellingslimieten liggen een stuk scherper dan in de VS," aldus Wim van Veelen, arbeidsomstandigheden expert van de FNV. ,,Die strengere Europese eisen gaan de VS echt niet overnemen."

,,De grote chemische concerns in Amerika zitten niet te wachten op strengere regelgeving. Die zorgen voor meer kosten. Het risico is groot dat Europa dus moet buigen en dat gevaarlijke stoffen hier makkelijker op de markt kunnen worden gebracht."

De cijfers zijn zorgwekkend: jaarlijks overlijden er in Nederland nu al een kleine tweeduizend mensen aan de blootstelling van gevaarlijke stoffen, blijkt uit cijfers van het RIVM. 46.800 gezonde levensjaren gaan daardoor verloren. In heel Europa gaat het om 100.000 tot 160.000 slachtoffers.

Van Veelen: ,,Als we die wetgeving aanpassen aan de VS in plaats van strenger maken, gaan die getallen komende tien tot twintig jaar omhoog." De FNV noemt als voorbeeld het werken met kwartsstof in de bouw. Dat zit in onder meer in beton, natuursteen en andere bouwmaterialen. ,,Als bouwvakker kun je daar vreselijk ziek van worden, van longklachten tot in het ergste geval kanker."

Asbest
Ander voorbeeld betreft het gebruik van herbiciden, bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Of neem asbest: in Nederland is net afgesproken dat er maximaal 2.000 asbestvezels in een kubieke meter lucht mogen zitten. De FNV wil dat die norm ook binnen Europa moet gelden. Daar ligt het niveau nu op honderdduizend vezels, net als in de VS. ,,Als TTIP er komt dan dreigt die noodzakelijke lage Europese norm er niet te komen. En dat is gevaarlijk."

Volgens Jan Popma, onderzoeker arbeidsomstandigheden bij de Universiteit van Amsterdam, is de waarschuwing van de FNV reëel. ,,De Nederlandse en Europese regelgeving zal eerder afkalven dan strenger worden door TTIP, verwacht ik."

Volledig scherm
© ANP

Terwijl er in Nederland juist behoefte is aan strengere regels, betoogt hij. De arbeidsomstandigheden zijn niet zo goed als veel mensen denken. ,,We zijn ieder jaar zo'n 12 miljard euro kwijt aan beroepsgerelateerde ziekten en arbeidsongeschiktheid door het werk, blijkt uit diverse studies. Denk aan de 20.000 mensen die ieder jaar in arbeidsongeschiktheidsregelingen terechtkomen, of aan doorbetalen van het loon door werkgevers. Maar ook de zorgkosten vallen eronder." 

Pikant
Hij beklemtoont dat de voorstanders van TTIP of voluit het Transatlantic Trade & Investment Partnership wél de economische winst meenemen in hun berekeningen, maar niet de kosten van meer beroepsziekten. ,,Als die kosten stijgen, is de veronderstelde economische winst goeddeels verdampt." 

Pikant is dat Europa in 2007 net wetgeving heeft ingevoerd om tot 2018 liefst 30.000 chemische stoffen op de Europese markt tegen het licht te houden. Bij gevaar moeten ze worden vervangen door minder gevaarlijke alternatieven.

Al met al groeit het verzet tegen vrijhandelsverdrag TTIP waarover de Europese Commissie al sinds 2013 onderhandelt met Washington. In diverse Europese landen zijn al demonstraties geweest. En nu lijken ook in Nederland de ogen geopend. 

Zeker nadat cabaretier Arjen Lubach er anderhalve week terug aandacht aan besteedde in zijn zondagse tv-show. TTIP werd toen zelfs trending topic op Twitter. 

Goedkoper
De FNV is overigens om meerdere reden bezorgd over TTIP. Het verdrag zou juist banen kosten, in heel Europa zelfs 600.000 jobs. Eerder waarschuwde de vakbond al in een brief aan de Tweede Kamer dat de werknemersrechten zullen afkalven door het verdrag. ,,De VS heeft aanmerkelijk minder regels op sociaal gebied," zegt Catelene Passchier, vice-voorzitter van de FNV.

,,Bedrijven uit de VS kunnen daardoor goedkoper produceren waardoor ze een concurrentievoordeel hebben en druk ontstaat om ook bij ons in Europa arbeidsrechten af te zwakken."

Dat risico is des te groter, meent Passchier nu de EU bezig is alle regels tegen het licht te houden en zogenaamd overbodige regels af te schaffen, de operatie waar onze Frans Timmermans de regie over voert. ,,Wij vrezen dat er ook geprobeerd wordt arboregels af te zwakken en dat vinden wij geen goed idee. Aan rechten waar we een eeuw voor hebben gestreden, mag niet getornd worden."

Volledig scherm
© anp
Quote

Ieder jaar zijn we al 12 miljard euro kwijt aan beroepsge­re­la­teer­de ziekten en arbeidson­ge­schikt­heid door het werk.

Jan Popma, onderzoeker arbeidsomstandigheden aan de UvA
Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement