Volledig scherm
© epa

Geen enkele politicus bestraft voor dieselgate Volkswagen

Geen enkele politicus wordt gestraft voor Dieselgate, het schandaal rond de dieselauto's van Volkswagen. Een speciale onderzoekscommissie vermoedt dat Europese toppolitici al jaren op de hoogte waren van het schandaal, maar zegt te zijn tegengewerkt bij de zoektocht naar bewijs.

Quote

Ons onderzoek moest de onderste steen boven krijgen, maar ik vrees dat veel onder de radar blijft

Mark Demesmaeker

De commissie Dieselgate, die bestaat uit 45 Europarlementariërs, deed een jaar lang onderzoek naar de 'sjoemelsoftware' van autofabrikanten en de rol van politici. Het AD sprak met vijf hooggeplaatste leden van de commissie. Zij stellen dat Europa en de lidstaten in de zaak volledig hebben gefaald in hun toezicht op de auto-industrie: er waren talloze aanwijzingen voor het gesjoemel van de bedrijven.

,,Maar de heren sluiten de rangen, zeggen dat ze van niks wisten en dekken elkaar,'' zegt Mark Demesmaeker, vice-voorzitter van de Europese onderzoekscommissie. ,,Ons onderzoek moest de onderste steen boven krijgen, maar ik vrees dat veel onder de radar blijft.''

De onderzoekers zeggen te zijn tegengewerkt door de Europese Commissie, die lange tijd weigerde om belangrijke documenten en interne emails vrij te geven. Ook weigerden diverse hoofdrolspelers lange tijd verhoord te worden. Commissielid Gerben-Jan Gerbrandy (D66): ,,Ik geloof dat nog steeds dingen worden achtergehouden.''

Quote

Ik heb het vermoeden dat jaren geleden is gezegd: dit gaan we niet verder onderzoe­ken, want dat kost de au­to-industrie te veel geld

Gerben-Jan Gerbrandy

Bewust of onbewust
De zaak Dieselgate draait om Volkswagen en andere Europese automakers, die jarenlang gebruik maakten van 'sjoemelsoftware'. Die zorgde ervoor dat hun auto's bij laboratoriumtests keurig binnen de uitstootnormen bleven, terwijl ze op de weg vele malen meer stikstof uitstoten dan toegestaan. Daardoor rijden nu ruim 30 miljoen auto's in Europa rond, die tot 20 keer meer uitstoten dan wettelijk mag. Elk jaar komen daardoor 70.000 Europeanen vroegtijdig te overlijden.

Het eindrapport van de onderzoekscommissie wordt in maart gepresenteerd. Maar of toppolitici bewust hebben gedoogd dat de autobedrijven fraudeerden, is niet gebleken. Gerbrandy: ,,Ik heb het sterke vermoeden dat jaren geleden van bovenaf is gezegd: stop, dit gaan we niet verder onderzoeken, want dat kost de auto-industrie te veel geld. Maar we hebben geen bewijs.''

De onderzoekers zijn verbitterd over het resultaat. Demesmaeker: ,,De bevolking is belazerd, en dit onderzoek was de kans om haar vertrouwen in Europa een klein beetje terug te winnen. Maar als de hoofdrolspelers al wilden praten, zeiden ze allemaal dat het aan iemand anders lag. Men sloot de rangen: Wir haben es nicht gewusst.''

We spraken met vijf leden van de onderzoekscommissie van het Europees Parlement. ,,Er lijkt een nieuwe dimensie van bedrog te zijn'', staat in één van de vele mails, die deze krant in handen heeft. Hun hele verhaal lees je hier