Volledig scherm
© Thinkstock

Gezocht: zzp'er die gratis wil werken

Werkgevers eisen van zelfstandigen dat ze een paar weken gratis en voor niets werken. Een onbetaalde inwerkperiode van twee weken blijkt met name in de ICT-sector gangbaar. Zelfs de overheid maakt er gebruik van.

In een vacaturetekst voor Rijkswaterstaat wordt bijvoorbeeld een ‘contractadviseur’ gevraagd voor een klus van twee maanden, onder voorwaarde van een inwerkperiode van twee weken ‘tegen het nultarief’. Ook de Rabobank stelt die voorwaarde in vacatures voor tijdelijke ICT-specialisten.

PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk spreekt er schande van. ,,Het is het wilde westen op de arbeidsmarkt, waar zeker de overheid altijd afstand van moet nemen. De overheid heeft een voorbeeldfunctie.’’

Ook belangenorganisatie ZZP Nederland reageert boos. ,,Dit is niet normaal. Ik zou het ook prettig vinden om tegen de loodgieter te zeggen: vandaag betaal ik niet, morgen misschien wel. Ik denk dat geen enkele loodgieter daarmee akkoord zou gaan’’, zegt voorzitter Maarten Post.

Onderhandelingspositie 

Quote

Dit beleid is in lijn met wat in de markt gebruike­lijk is

Nanne van Nunen (Rabobank)

Zzp-deskundige Hugo-Jan Ruts wijst erop dat zzp’ers vaak een zwakke onderhandelingspositie hebben. ,,Je kunt als zzp’er stoer zeggen: dat pik ik niet. Maar er is er altijd wel eentje die het toch doet. En dan heeft een opdrachtgever niet per se de beste kandidaat voor de klus.’’

Voor de Rabobank is een gratis inwerkperiode echter standaard. ,,Dit beleid is in lijn met wat in de markt gebruikelijk is, ook buiten de financiële sector’’, zegt Nanne van Nunen van de Rabobank. ,,Bij zzp’ers in de IT gaat het meestal om langdurige opdrachten, waarbij commitment van de zzp’er verwacht mag worden.’’

Volgens Rijkswaterstaat geldt inwerken tegen het nultarief alleen in specifieke gevallen. Het overheidsorgaan legt de schuld bij bemiddelingsbureau HeadFirst, dat tijdelijke krachten levert aan Rijkswaterstaat. ,,We vonden het in dit geval niet gepast, daarover hebben we met het bureau gesproken’’, zegt Ursula Neering van Rijkswaterstaat over de vacature voor contractadviseur. Toch blijft Rijkswaterstaat op deze manier zaken doen met het bemiddelingsbureau.

Businessmodel

HeadFirst is contractueel verplicht om de inwerkkosten op zich te nemen, als een tijdelijke medewerker weggaat voordat de klus is afgerond. Het bemiddelingsbureau wentelt die kosten af op de opvolgende zelfstandige, die dan dus niet betaald krijgt tijdens de inwerkperiode. Volgens HeadFirst kan dat niet anders, vanwege de smalle marges die ze hanteren. ,,Rijkswaterstaat kent ons businessmodel, het is een van de redenen waarom wij zijn uitgekozen bij de aanbesteding’’, zegt Bart van der Geest van HeadFirst.

De bovengenoemde vacature voor de contractadviseur is inmiddels aangepast. De gratis inwerkperiode kan ook korter dan twee weken zijn, afhankelijk van de ervaring van de zelfstandige. Maar het blijft onbetaald.

PvdA’er Van Dijk legt zich daar niet bij neer en heeft het kabinet om opheldering gevraagd. ,,Ik vind dit niet kunnen. Rijkswaterstaat is te allen tijde verantwoordelijk voor het netjes betalen van zijn medewerkers. Je huurt iemand in voor een bepaalde periode en daar betaal je gewoon fatsoenlijk voor.’’

ZZP Nederland adviseert zelfstandigen om nooit akkoord te gaan met werken voor nop. Post: ,,Uiteindelijk gaan ondernemers er natuurlijk zelf over, maar je verpest de markt voor anderen.’’