Volledig scherm
© iStock/ThinkStock

Goedkope Poolse loodgieter verdwijnt

De goedkope Poolse loodgieter verdwijnt. Of hij zelf verdwijnt is de vraag, maar zijn salaris komt veel dichter te liggen bij dat van zijn Nederlandse collega's. Vertegenwoordigers van de drie Europese instellingen – Commissie, Raad (lidstaten) en Parlement - bereikten afgelopen nacht een akkoord over de jaren slepende herziening van de detacheringsrichtlijn, dat de komende weken verder wordt uitgewerkt.

Kernpunt van het akkoord is dat gedetacheerde werknemers in de bouw, zorg en land- en tuinbouw (de belangrijkste groepen) vanaf dag 1 het cao-loon in hun gastland verdienen, inclusief toeslagen zoals een dertiende maand, compensatie voor winterweer en eventuele andere premies. Ook moeten reis- en verblijfskosten apart worden vergoed. Zij mogen niet meer worden afgetrokken van het loon. Dat maakt een eind aan de situatie dat sommige gastwerkers meteen al de helft of meer van hun toch al schamele loon moeten inleveren voor een beschimmeld kamertje met stapelbedden.

Einde aan uitbuiting

De maximale uitzendduur wordt van onbeperkt verkort naar 12 maanden met een mogelijke verlenging van 6 maanden. De Commissie had 24 maanden voorgesteld. Op misbruik komen sancties, en er komt een website met informatie over cao’s en salarisschalen om misbruik zo veel mogelijk tegen te gaan. Al die maatregelen samen moeten ervoor zorgen dat er een einde komt aan de situatie dat veel te goedkope werknemers uit Midden- en Oost-Europese landen worden uitgebuit, en zij tegelijkertijd door ver onder de prijs te werken hun West-Europese collega's de WW in duwen. Het vannacht bereikte akkoord slaat overigens niet op het wegtransport. Daarvoor moet nog een aparte regeling worden uitonderhandeld.

De doorbraak van afgelopen nacht leidde tot grote vreugde bij de vier vrouwen die ervoor zorgden: Eurocommissaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Marianne Thyssen, de Bulgaarse minister Zornitsa Roussinova en de parlementsonderhandelaars Elisabeth Morin Chartier en Agnes Jongerius. ,,De onderhandelingen waren moeilijk, maar we zijn er toch in geslaagd de verschillen tussen oost en west, tussen links en rechts en tussen werkgevers en werknemers te overbruggen”, aldus Jongerius. ,,Collega's kunnen weer collega's zijn en niet langer concurrenten.''

Quote

We zijn erin geslaagd de verschil­len tussen oost en west, tussen links en rechts en tussen werkgevers en werknemers te overbrug­gen

Agnes Jongerius, een van de onderhandelaars over het akkoord

De PvdA-politica trok meer dan een jaar op met de Republikeinse Morin Chartier. ,,Dit was girlpower, maar het toont ook de kracht van Europa.” Tegelijkertijd citeerde ze de Stones: ,,You can’t always have what you want.” Want Jongerius, oud-FNV-voorzitter, had zeker graag nog een veel kortere maximumuitzendduur gewild. Ook voorkomen de nieuwe afspraken niet dat er nog steeds loonverschillen zullen blijven, als gevolg van de sterk uiteenlopende socialezekerheidsstelsels. ,,Die kunnen wij niet harmoniseren, want dat is een bevoegdheid van de lidstaten”, aldus Eurocommissaris Thyssen. ,,Wij gaan allen over het arbeidsrecht. Maar we willen zeker dat die stelsels dichter bij elkaar komen.” Alle drie de onderhandelende partijen spraken van ‘een evenwichtig pakket’, dat veel werkenden in Oost- én West-Europa ten goede komt.

Jarenlang gefrustreerd

‘Gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde werkplek’, zoals het project gemakshalve meestal wordt aangeduid, is jarenlang gefrustreerd door vooral de Midden- en Oost-Europese landen. Zelfs hun nationale parlementen wilden geen einde maken aan de uitbuiting van de eigen gedetacheerde werknemers. De komende weken, aldus Thyssen, moet blijken of het verzet van de MOE-landen echt volledig verdwenen is, maar er is geen volledige eensgezindheid nodig om verder te gaan: een gekwalificeerde meerderheid van lidstaten is genoeg. Bulgarije wil nog dit semester plenair stemmen; volgens Jongerius kunnen de nieuwe regels midden 2020 van kracht worden.