Volledig scherm
Activisten protesteren tegen TTIP © anp

GreenPeace lekt gegevens TTIP, maar waar gaat het over?

Milieuorganisatie GreenPeace liet maandagochtend 17 geheime TTIP-documenten uitlekken, samen ruim 250 pagina's aan onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Maar wat is TTIP? En waarom zijn veel mensen tegen? Vijf vragen over het geplande handelsakkoord tussen de twee grootste economieën ter wereld.

1. Wat is TTIP?
TTIP staat voor Transatlantic Trade and Investment Partnership. Het is een handelsverdrag en het idee erachter is het bevorderen van handel tussen de twee belangrijkste economieën ter wereld: Europa en Amerika. Als er een akkoord wordt bereikt tussen de EU en de VS levert dat miljoenen banen op en honderden miljarden euro's aan extra welvaart, stellen voorstanders.

2. Hoe gaat die welvaart er komen?
De toegenomen welvaart en winst zou het gevolg zijn van het wegnemen van handelsbelemmeringen. Simpel gezegd wordt met het verdrag het verlagen of schrappen van import- en exporttarieven geregeld. Het wordt voor bedrijven makkelijker en goedkoper om producten te verkopen.

Nu heffen de VS en de EU nog allerlei importtarieven op elkaars goederen en zijn er andere regels die geld kosten. Een duidelijk voorbeeld hiervan is te zien in de auto-industrie. Auto's moeten nu nog aan beide kanten van de Atlantische oceaan worden getest en dat kost bijna 18 miljard euro per jaar.

3. Waarom komt het er nu?
Voor 2007 sloten EU-landen nog individueel handelsverdragen met andere landen. Sinds 2007 bezit de Europese Commissie dit exclusieve recht voor de hele EU. Met alle lidstaten samen is de EU een economische wereldmacht, zelfs een maatje groter dan de de Verenigde Staten.

Nu proberen de twee grootste economieën ter wereld dus voor het eerst om tot een gezamenlijk handelsverdrag te komen. De onderhandelingen begonnen in januari 2013 en dat gebeurt zoals gebruikelijk met dit soort grote verdragen achter gesloten deuren. Onlangs werd in Washington de twaalfde onderhandelingsronde afgesloten.

Volledig scherm
Een vrouw protesteert voor het gebouw van de Tweede Kamer tegen TTIP © anp
Quote

TTIP maakt de weg vrij voor bedrijven die winst willen maken ten koste van voedselvei­lig­heid, mens en milieu

Marianne Thieme, lijsttrekker Partij van de Dieren

4. Wat zeggen de tegenstanders?
Uit de maandagmorgen gelekte documenten van GreenPeace blijkt dat de twee grootmachten ver van elkaar af staan qua (voedsel)veiligheid. De voorschriften zijn in de EU momenteel veel strenger dan in de VS, maar na een akkoord zouden deze meer in de richting van de VS opschuiven dan in de EU en dat zou ten koste gaan van klimaat, voedselveiligheid en millieu. PvdD-lijsttrekster Marianne Thieme stelde al eens dat het handelsverdrag ,,de weg vrij maakt voor bedrijven die winst willen maken ten koste van voedselveiligheid, mens en milieu."

Ook zou cosmetica mogen worden geïmporteerd waarvoor dierproeven zijn gehouden, wat in Nederland verboden is. En de tot nu toe voor Franse boeren beschermde naam 'champagne' zou ook door Amerikaanse wijnboeren mogen worden gebruikt.

Het gaat niet alleen om voedsel, maar ook over veiligheid en arbeidsvoorwaarden. Onveilige Amerikaanse goederen zouden na een TTIP-akkoord de Europese markt kunnen overspoelen. Vakbonden zijn verder bang dat er wordt gesleuteld aan het sociale stelsel voor werknemers. Het minimumloon ligt in de VS bijvoorbeeld veel lager dan in Nederland. De druk op lonen in Europa neemt daardoor toe, vrezen werknemersorganisaties.

5. Wat kan Nederland hieraan doen?
De Nederlandse Tweede Kamer is van mening dat geen van onze sociale, milieu- en voedselveiligheidsnormen mogen verslechteren.

Maar volgens voedselwaakhond foodwatch kan de Tweede Kamer buitenspel worden gezet bij de invoering van de internationale handelsverdragen. Via een zogenoemde 'voorlopige inwerkingtreding' kan TTIP nog voordat de Nederlandse politiek er een besluit over heeft genomen in werking treden.

  1. Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik wil Rutte zeggen: we laten het er niet bij zitten’
    PREMIUM

    Gedupeerde kinderop­vang­toe­slag: ‘Ik wil Rutte zeggen: we laten het er niet bij zitten’

    Tweehonderd ouders die door de fiscus als fraudeur werden afgeschilderd in de rel om de kinderopvangtoeslag gaan vandaag in gesprek met premier Rutte en minister Hoekstra (Financiën). Steve Kuipers uit Almelo is één van hen. Hij kan nog steeds niet bevatten dat het zo misging met de kinderopvangtoeslag. ,,Als je mij vijf jaar geleden had gezegd dat we nu bij de minister-president zouden zitten vanwege kinderopvangtoeslag, dan had ik je voor gek verklaard. Het blijft bizar dit!’’