Volledig scherm
Flesjes Heineken bier. © ANP XTRA

Heineken erkent: biermeisjes worden vaak lastiggevallen

Bierpromotiemeisjes worden in Afrika zeer regelmatig lastiggevallen, blijkt uit eigen onderzoek van Heineken naar de recente onthullingen over misbruik van deze vrouwen. De brouwer komt met nieuwe regels om excessen te voorkomen.

Volledig scherm
Heinekenreclame voor de lokale brouwerij in de Burundese hoofdstad Bujumbura.

Heineken liet 181 bierpromotors uit 17 landen ondervragen door ethisch onderzoeksbureau Partner Africa. 57 van hen meldden verbaal, fysiek of seksueel lastig gevallen te zijn, hoewel volgens hen in de meeste gevallen niet ernstig. 

Het ongewenste gedrag doet zich voor in onder meer Burundi, Congo, Nigeria, Kenia, Sierra Leone, Oeganda en Mozambique.

Misstanden variëren van het vragen van hun telefoonnummer of wat te gaan drinken tot ongewenst fysiek contact, seksuele opmerkingen of het zich vernederd voelen door klanten. 
In 13 van de 57 gevallen ging het om duidelijk seksueel ongepast gedrag, allemaal in Mozambique. In dat land heeft Heineken de inzet van de biermeisjes meteen opgeschort.

In vrijwel alle gevallen betreft zijn horecaklanten de schuldigen, een enkele keer een bareigenaar of een manager. Waar het misgaat, is doorgaans veel alcohol in het spel. 

Korte rokjes

Als deel van het onderzoek zijn meisjes ook ongemerkt geobserveerd. Daaruit blijkt dat ze professioneel hun promotiewerk doen en 'bescheiden' gekleed zijn (jeans en T-shirts). Alleen in Mozambique, Kenia en Oeganda waren de vrouwen 'uitdagend' gekleed in korte rokjes.

Volgens Heineken ontvangen promotors in alle gevallen tenminste het nationale minimale loon of meer. In de meeste gevallen worden ze na afloop netjes thuis of naar het stadscentrum teruggebracht. 
Gedwongen prostitutie is niet gemeld.

De conclusie dat de vrouwen eerlijk betaald worden, lijkt overigens voorbarig. Uit het onderzoek blijkt tegelijk dat de veertig bureaus waar Heineken de bierpromotors inhuurt vaak geen gewerkte uren bijhouden, geen overuren compenseren of loonstroken verstrekken.

In één land worden zelfs de paspoorten ingehouden waardoor de bewegingsvrijheid van de promotors die uit een buitenland komen, buiten werktijden flink is ingeperkt.

Verder lezen na de foto's

Quote

Op basis van het onderzoek hebben we corrigeren­de acties in diverse landen ondernomen.

Heineken in verklaring
Volledig scherm
Heinekens laatste aandeelhoudersvergadering, waarin de brouwer onderzoek aankondigde naar de gemelde misstanden rond biermeisjes. © Fotopersburo Dijkstra bv

Nieuwe beleidsregels

Quote

Dit heeft onze volle aandacht, nu en in de toekomst

John-Paul Schuirink, Heineken

Heineken stelt op basis van het onderzoek ,,in verschillende landen corrigerende acties te hebben genomen." Zo is het aantal bureaus waar bierpromotors worden ingehuurd teruggebracht om zo beter toezicht te kunnen houden. Heineken bespreekt de werkomstandigheden bovendien met andere alcoholproducenten. ,,Dit gaat ons allemaal aan," meldt het bedrijf.

De brouwer
heeft verder per 11 juni nieuwe beleidsregels ingevoerd. Ze gelden voor alle landen waar de brouwer bierpromotors inzet. Centraal staan zeven principes, waaronder 'de veiligheid van promotors komt eerst', 'ondersteuning is altijd beschikbaar' en 'training is verplicht'. 

,,We hebben enorm hard gewerkt om deze zaak in kaart te brengen en effectief aan te pakken," stelt woordvoerder John-Paul Schuirink. ,,Zoals we vanaf het begin gezegd hebben is het ontoelaatbaar dat mensen die onze merken promoten zich onveilig voelen of lastig worden gevallen. Dit heeft onze volle aandacht, nu en in de toekomst.”

Het onderzoek door Partner Africa is dan ook het eerste in een serie, belooft Heineken. Later volgen enquêtes naar promotiemeisjes in Azië en Latijns-Amerika. De situatie rond de bierpromotors zal regelmatig worden geëvalueerd.

Opschorten

Volledig scherm
Olivier van Beemens boek Bier voor Afrika. © Prometheus

Directe aanleiding van het onderzoek is het recente boek Bier voor Afrika van onderzoeksjournalist Olivier van Beemen. Hierin staan allerlei misstanden rond Heinekens Afrikaanse bierbusiness. Eén daarvan betreft de duizenden biermeisjes die de brouwer in dertien Afrikaanse landen inzet.

Als gevolg van de misstanden haalde ASN
het aandeel Heineken uit zijn duurzame beleggingsfonds. Eerder schortte het Amerikaanse fonds The Global Fund, één van 's werelds grootste hulpstichtingen, de samenwerking met Heineken ook al op vanwege de biermeisjes. 

Zelf beloofde Heineken op 24 april tijdens zijn aandeelhoudersvergadering 
intern onderzoek te doen naar de door Van Beemen gerapporteerde misstanden. Daarvan zijn de resultaten dus nu bekend.