Volledig scherm
De pakketjestak van PostNL groeit als kool en moet de krimpende omzetten van de postdivisie compenseren. © ANP

Het 'ziekmakende' werkregime bij PostNL: elke 4 seconden een pakketje sorteren

Tenminste 854 pakketten per uur – om de 4,2 seconde een pakketje – moeten de pakketjessorteerders bij PostNL verwerken. Vanmiddag voerden tientallen medewerkers actie, gesteund door vakbond FNV.

Quote

Het ziektever­zuim ligt hoog, veel collega's kampen met rug-, schouder- en armklach­ten

Pakketsorteerder Suzanne Hertog

Messcherpe targets, korte pauzes, fysiek zwaar werk. Wie dacht dat dergelijke taferelen zich slechts bij webgigant Amazon in de VS voordoen, heeft het mis. In de Hollandse polder gaat het er bij PostNL niet veel anders aan toe, claimen pakketsorteerders en vakbond FNV.

,,Ik moet 854 pakjes per uur verwerken, sorteren en afhandelen”, vertelt sorteerder Suzanne Hertog. De dertiger werkt sinds een jaar op PostNL-depot in het Groningse Kolham. Samen met tientallen collega’s voerde ze vanmiddag actie voor een fatsoenlijk loon, meer pauzes en een vast dienstverband.

Hertog is trouwens niet haar echte naam, op uitdrukkelijk verzoek is in dit stuk een pseudoniem gebruikt. Haar echte naam is bij de redactie bekend.

Die 854 te sorteren pakjes – elke 4,2 seconde één - is het absolute minimum, zegt ze. ,,Zelf zit ik er boven en ben ik een van de snellere medewerkers in het depot.” Hertog noemt de productietarget ziekmakend. ,,Het ziekteverzuim ligt hoog. Veel collega’s kampen met rugklachten, schouder- en elleboogproblemen, polsklachten.” Het loon - onder de tien euro per uur als ze voor zes uur wordt opgeroepen - is ook bepaald niet riant.

Volledig scherm
Pakketsorteerders PostNL overhandigen een gouden pakket aan de directie van PostNL. Het loodzware pakje symboliseert de zware arbeidsomstandigheden waaronder de sorteerders hun werk doen. © ANP

Pauze

Quote

De pakketsor­teer­ders verdienen een vast contract en gezonde werkomstan­dig­he­den

Masja Zwart, bestuurder FNV Naleving

De pakjes die ze moeten sorteren zijn meestal licht (100 gram tot een kilo), maar lang niet altijd. ,,Er zitten pakketten van 20 kilogram of meer tussen.” Geestelijk is de werkdruk eveneens hoog, aldus Hertog. ,,Medewerkers raken overspannen en gestresst door de hoge targets.”

De pauze – een kwartiertje per twee uur als het kan – is hard nodig om je op te laden, zegt Hertog. De doelstellingen blijken niet voor iedereen haalbaar. ,,Slaag je er niet in, dan word je elders op het depot geplaatst. Of ze bedanken je helemaal voor je diensten.”

FNV-bestuurder Masja Zwart bevestigt het door Hertog geschetste beeld en noemt de situatie op de circa twintig depots van PostNL ziekmakend. De bond stelt dat PostNL via schijnsconstructies de wet ontwijkt. Dat doet het bedrijf door vrijwel uitsluitend met uitzendkrachten te werken die het via payrolbedrijven en uitzendbureaus inhuurt. 

,
,Slechts 10 tot 20 procent van de circa 4.000 medewerkers op depots is in vaste dienst. Zij doen exact hetzelfde werk als de uitzendkrachten.” 

Vaste dienst

Volledig scherm
PostNL-ceo Herna Verhagen en financiële man Jan Bos investeren flink in de pakketdivisie. Die groeit al jaren als kool. © ANP

Zwart wijst op het afgelopen december verschenen rapport van de Inspectie SZW. Daaruit blijkt dat PostNL met uitzender In Person de wet overtrad in de depots van Amersfoort, Goes en Waddinxveen. ,,Door met uitzendbedrijven te werken, heeft PostNL minder kosten en geen last van ziekteverzuim. ,,Zieke medewerkers zijn immers simpel vervangbaar”, zegt Zwart.

Vanmiddag eiste de FNV dat PostNL alle sorteerders in vaste dienst neemt. Met tientallen pakketsorteerders uit Kolham, Waddinxveen, Dordrecht en Den Bosch toog Zwart daarvoor speciaal naar het PostNL-hoofdkantoor te Den Haag. Daar boden ze de directie een ‘Gouden Pakket’ aan. ,,Wij willen dat alle sorteerders een eerlijk loon krijgen, vakantiegeld, en dat ze pensioen opbouwen.”

De FNV laat het niet bij acties. Mede vanwege het rapport van de arbeidsinspectie is de bond naar de rechter gestapt. De eis: vijf miljoen euro aan achterstallig loon voor personeel op de depots in Amersfoort, Goes en Waddinxveen. 

Binnenkort stuurt de vakbond nóg een dagvaarding naar PostNL en payroller 365 Werk. Ditmaal voor misstanden bij het depot in Kolham, Groningen. Ook hier ligt er een rapport van de Inspectie SZW. Zwart: ,,
In beide rapporten constateert de Inspectie dat er sprake is van uitzenden en níet van onderaanneming, en dat er dus loon zoals in de cao PostNL betaalt zou moeten worden."

PostNL: gezond werkmilieu is belangrijk

PostNL laat in een reactie weten bijzonder aan gezonde werkomstandigheden voor het sorteerpersoneel te hechten. ,,Wij gaan er vanuit dat onze partners de Arbeidsomstandighedenwet respecteren," laat woordvoerster Tahira Limon weten. ,,Mochten wij signalen ontvangen dat dit onvoldoende gebeurt, dan spreken wij hen daar op aan."

Hoewel PostNL stelt dat werknemers in eerste instantie het uitzendbureau of payroller dienen aan te spreken, ziet het postbedrijf een eigen verantwoordelijkheid. ,,Vandaar dat wij vanmiddag het gesprek zijn aangegaan met de pakketsorteerders en de FNV."

PostNL bestrijdt aan onwettelijke schijnconstructies te doen, maar wil daar weinig over kwijt. ,,Dat ligt nu onder de rechter, vandaar dat we daar niet op vooruitlopen." Waarom het bedrijf het sorteerpersoneel niet in vaste dienst neemt? ,,De pakketvolumes zijn seizoensgevoelig en kunnen per periode enorm verschillen," zegt Limon. Zo zijn er in de laatste maanden van het jaar veel meer pakjes dan tijdens de rest van het jaar.

Rendementsdenken

Quote

Wij hechten zeer aan gezonde arbeidsom­stan­dig­he­den voor het pakketper­so­neel

PostNL in een reactie

Volgens FNV-bestuurder Masja Zwart kan PostNL gemakkelijk aan de wet te voldoen. ,,Uit onze berekeningen blijkt dat voor 2 cent extra per pakket je alle werknemers CAO-loon kunt betalen. En voor 4 cent per pakket meer valt iedereen in vaste dienst te nemen.”

De vakbond wijst erop dat PostNL ruim twee derde van de pakketjesmarkt in Nederland bezit. Alleen in het laatste kwartaal van 2017 groeide de pakkettak al met 20 procent. Tijdens de feestdagen werd een record van bijna 33 miljoen pakjes afgeleverd. 

Al met al draaien de pakketbezorgers op voor het rendementsdenken, stelt de FNV. ,,Met de pakketjestak probeert PostNL de dalende omzetten van de posttak te compenseren. Zo worden de aandeelhouders tevreden gehouden.”

Opspraak 

Het is niet de eerste keer dat PostNL in opspraak is vanwege de werksituatie van zijn personeel en vermeende schijnconstructies. Eerder kwamen pakketbezorgers vanaf 2015 in actie tegen hun werkomstandigheden en te lage vergoedingen. De rechter oordeelde toen dat de ruim 1.100 pakketbezorgers die PostNL als kleine zelfstandigen inhuurt in feite gewone werknemers zijn. De Arbeidsinspectie oordeelde toen ook dat het bedrijf de Arbowet overtrad door bezorgers veel te hard te laten werken.

Volledig scherm
Kerstdrukte in een brievensorteercentrum van PostNL. Voor de pakketsorteerders is het werk fysiek veel zwaarder dan voor deze werknemers. © ANP