Volledig scherm
Ouderen genieten van een drankje op een terras bij de golfbaan in Amsterdam. Pensioenfondsen waarschuwen dat miljoenen gepensioneerden gekort zullen worden. © ANP XTRA

Hogere AOW-leeftijd diefstal: kost jaar van pensioen

Voor oudere werknemers voelt de trapsgewijze verhoging van de AOW-leeftijd aan als diefstal. Zij zien de finish verplaatst worden, als ze er bijna denken te zijn. Dat blijkt uit onderzoek van het Nidi, het instituut dat onderzoek doet naar bevolkingsvraagstukken. 

Quote

In een tijdsbe­stek van vier jaar schuift de pensioen­leef­tijd van 67 vier jaar naar voren

Nidi-onderzoeker Harry van Dalen

De snelle verhoging van de AOW-datum treft niet alleen de ouderen. Iedere werknemer tussen de 32 en 62 jaar levert er een jaar pensioen op in. In 2011 werd wettelijk bepaald dat de AOW-leeftijd in 2025 naar 67 jaar zou gaan. Dat was redelijk onomstreden. Iedereen besefte dat langer doorwerken noodzakelijk werd door de gestegen levensverwachting en de voorbereidingstijd leek voldoende.

Maar de overheid haalde in 2013 en 2015 de verhoging verder naar voren, zodat de AOW-leeftijd al in 2021 op 67 jaar ligt. ,,In een tijdsbestek van vier jaar schuift de pensioenleeftijd van 67 vier jaar naar voren’’, zegt onderzoeker Harry van Dalen.

Het argument voor die versnelling was de noodzaak om de overheidsfinanciën in orde te krijgen. Voor de overheid snijdt het mes aan twee kanten. Mensen werken langer en betalen dus langer belasting en sociale premies. En de overheid hoeft minder AOW uit te keren.

Slecht nieuws

Quote

Die abrupte verhoging heeft veel kwaad bloed gezet

Nidi-onderzoeker Harry van Dalen

Voor werknemers is de politieke daadkracht slecht nieuws. De AOW-leeftijd stijgt nu veel sneller dan de levensverwachting. ,,Dat betekent dat mensen die vanaf 1955 geboren zijn, straks een jaar minder pensioen krijgen dan de huidige generatie,’’ aldus Van Dalen. ,,Dat effect is pas uitgewerkt voor de generatie die na 1985 geboren is.’’

Het grootste deel van de huidige generatie werkenden, grofweg iedereen tussen de 32 en 62 jaar, betaalt volgens de onderzoekers dus de rekening voor de verhoging van de AOW-leeftijd. Zij moeten langer doorwerken en krijgen ook nog eens een jaar minder pensioen dan de generaties voor hen.

Het dubbele voordeel voor de overheid voelt als een dubbel nadeel voor de werknemers. ,,Die abrupte verhoging heeft veel kwaad bloed gezet,’’ concludeert Van Dalen na het onderzoek. ,,Het is voor veel mensen toch een koude douche.’’ Vooral bij oudere werknemers is het gevoel heel sterk dat de finish steeds wordt verplaatst als ze er bijna zijn.

Boosheid

De onrust is de overheid te verwijten. Door de AOW-leeftijd in vier jaar tijd twee keer te verhogen is de gemiddelde werknemer het spoor bijster geraakt. ,,Uit onderzoek van het platform WijzerinGeldzaken in 2016 bleek dat 60 procent van de werknemers de leeftijd dat ze met pensioen kunnen te laag inschat,’’ aldus Van Dalen. Dat leidt in de praktijk tot teleurstelling en boosheid. Zeker bij mensen met een lage opleiding. Zij doen vaker zwaar werk en zijn daar al op jonge leeftijd mee begonnen.

Van Dalen vreest dat bij elke volgende aanpassing van de AOW-leeftijd de boosheid weer oplaait. De overheid heeft volgens de onderzoekers te veel gekeken naar de financiële voordelen van de versnelde verhoging. Onvoldoende is beseft dat de huidige werkenden, vooral zij die al langer dan 45 jaar werken, het als onrechtvaardig beschouwen dat de rekening helemaal bij hun komt te liggen.