Volledig scherm
© ANP

'Honderden miljoenen voor stekkerauto slecht besteed geld'

De honderden miljoenen waarmee de overheid de aanschaf van elektrische auto's stimuleert, leveren nauwelijks milieuwinst op en zijn deels weggegooid geld. Dat stelt onderzoeker Joeri Wesseling.

Sinds 2008 besteedden kabinetten bijna 800 miljoen euro aan fiscale voordelen voor stekkerauto's, vooral om de aanschaf aantrekkelijker te maken. Inmiddels maken die 6 procent van de verkopen uit en in Noorwegen zelfs 23 procent, becijferde Wesseling die eerder dit jaar in Utrecht promoveerde op hoe nationale overheden elektrische auto's stimuleren. 

De fiscale voordeeltjes gelden bij ons echter ook voor plug-in hybrids voor leaserijders. ,,De combinatie van een gratis tankpas vanuit het bedrijfsleven en hoge subsidies kan als grote fout worden gezien. De auto opladen kost daardoor juist méér geld dan tanken. Tegelijk rijdt de auto met een zware ongebruikte accu rond.'' Al met al pakt het goed bedoelde beleid ongunstig uit voor het milieu. 

Wesseling beklemtoont dat het stimuleren van elektrisch rijden op zich verstandig is: zo opende elektrische autobouwer Tesla vrijdag mede door het Nederlandse gunstige beleid een fabriek in Tilburg.

Eerder vestigde het bedrijf van pionier Elon Musk al zijn Europese hoofdkantoor hier. ,,Het combineren van milieu- met industriebeleid heeft veel werkgelegenheid aangetrokken, net als bedrijvigheid via start ups die zich richten op elektrisch rijden. En dat terwijl Nederland geen auto-land is."  

Rekenkamer
Het is niet voor het eerst dat de wijze van subsidiëren van zuinige auto's kritiek krijgen. Vorig jaar toonde de Algemene Rekenkamer zich al kritisch op het Nederlandse stimuleringsbeleid voor zuinige auto's. Totaal onduidelijk is welke milieuwinst voor de 5 miljard euro terugkwam.  

Uit Wesseling's onderzoek blijkt dat landen sinds 2008 ruim 12,5 tot 15 miljard euro in fiscale maatregelen voor stekkerauto's staken. Dat lijkt heel wat, maar bedraagt slechts 0,3  procent van de 5,9 biljoen euro subsidies die wereldwijd naar fossiele brandstoffen gingen. Volgens de onderzoeker reguleert de VS véél handiger dan EU-landen.

Bij het 'Dieselgate' schandaal rond Volkswagen blijken de tanden van de Amerikaanse toezichthouders bovendien aanmerkelijk scherper dan die van hun Europese collega's.

Door elektrische auto's sterker te bevoordelen dan andere groene auto's,  wist de staat Californië de gezamenlijke autoindustrie uit elkaar te spelen. ,,Europa kiest tot nu toe voor het beetje bij beetje terugdringen van emissies.

Fabrikanten krijgen hierdoor onvoldoende prikkels in radicaal nieuwe technieken te investeren en kiezen er voor om bestaande benzinemotoren steeds ietsje zuiniger te maken. Dat helpt onvoldoende."  

Industriepolitiek
De VS bedrijft inmiddels bovendien industriepolitiek door miljarden in elektrische wagens te stoppen. Inmiddels doen Duitsland, Frankrijk, Engeland en China  dit ook steeds meer, ziet Wesseling.