Volledig scherm
Italiaanse vrouwen zijn vaak meer gebrand op een goede baan dan Nederlandse vrouwen. © Bloomberg via Getty Images

In Italië zijn (veel) vrouwen de baas

Italiaanse vrouwen maken een grotere kans om in de top van het bedrijfsleven te komen dan Nederlandse vrouwen: 29 procent tegen een schamele 18 procent. Wat is het geheim?

De cijfers in het internationaal onderzoek Women in business liegen niet: in het dagelijks leven tref je in Italië (veel) meer vrouwen aan op goede posities dan elders in Europa. Ga je naar een arts, advocaat of belastingadviseur: grote kans dat het een vrouw is. En ook een op de drie hoge managementposities wordt in Italië bekleed door vrouwen.

Quote

Italiaanse mannen zijn er juist trots op als hun vrouw een goede baan heeft

Caterina Bagnoli

Volgens Caterina Bagnoli, hoofd marketing bij Sammontana, de grootste ijsproducent van Italië, voelen Italiaanse vrouwen zich op de bedrijfsvloer gelijkwaardig aan een man en stellen zich van meet af aan ook gelijkwaardig op. Bagnoli: ,,Juist als een vrouw begint met werken, is het belangrijk dat ze veel uren maakt en beschikbaar is om te reizen. Anders blokkeer je je eigen carrièremogelijkheden." 

Wat ook meehelpt, is dat Italiaanse mannen geen enkele moeite hebben met vrouwelijke ambities. ,,Sterker nog", vervolgt Bagnoli, ,,Italiaanse mannen zijn er juist trots op als hun vrouw een goede baan heeft.'' Daar komt bij dat de werkloosheid in Italië veel hoger ligt dan in Nederland, en de lonen veel lager. Rondkomen van één salaris is voor Italiaanse gezinnen vaak moeilijk, weet Renske Riemslag Baas, die evenementen organiseert in Italië: ,,Het is vaak pure economische noodzaak dat Italiaanse vrouwen werken."

Kinderen en hobby's

De Nederlandse welvaart, zo vermoedt Riemslag Baas, houdt de emancipatie eerder op dan dat die 'de vrouwenzaak' verder helpt. ,,Ik denk dat onze vrouwen minder carrièregericht zijn juist door die welvaart. Ze willen ook tijd voor hun kinderen en hobby's overhouden. Allemaal begrijpelijk, maar wel met als gevolg dat mannen de dienst blijven uitmaken.''

Ook Bagnoli constateert bij Italiaanse vrouwen een grotere 'honger' naar een (goede) baan. ,,Als je bent afgestudeerd, moet je je als Italiaanse nog helemaal bewijzen. Er ligt geen mooie baan voor je klaar.'' Met extra studies en onbetaald werk kun je er komen, maar je moet heel gedreven zijn. ,,De fabrieken van ons bedrijf zitten vol met academici die eenvoudig werk doen omdat een baan op hun niveau moeilijk te vinden is.''

Keihard werken is eerder regel dan uitzondering in de 'Laars'. Riemslag schat dat ze in het hoogseizoen wel 80 uur per week werkt. ,,Parttime bestaat in Italië bijna niet, het betekent hooguit dat je soms iets eerder naar huis mag. Je moet elke dag aanwezig zijn.''

In Nederland hebben de hoge welvaart en 'meedenkende mannen' een deeltijdsysteem opgeleverd waar menig Italiaanse vrouw jaloers op is. Veel jonge Nederlandse vrouwen kiezen vaak meteen voor een deeltijdbaan 'omdat er meer in het leven is dan louter werken', blijkt uit recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Keerzijde is dat Nederlandse vrouwen het minste aantal uren werken van Europa.

Hard werken

Volgens Rennie Rijpma, adjunct-hoofdredacteur van het Algemeen Dagblad, zetten Nederlandse vrouwen zich min of meer klem door er niet meteen vol 'in te vliegen'. ,,In hoge managementfuncties is het niet gebruikelijk om in deeltijd te werken, waardoor werkgevers vrouwen minder snel op die posities zetten. En het klinkt misschien ouderwets'', vervolgt Rijpma, die zelf als verslaggeefster begon, ,,maar een hoge functie bereiken is in eerste instantie vaak een kwestie van veel en hard werken en dat gaat makkelijker als je voltijds werkt.''

Miriam Golshani, die als hoge ambtenaar in Den Haag verantwoordelijk was voor gelijke behandeling, is het niet eens met Rijpma. Golshani legt de schuld van het stokken van de emancipatie vooral neer bij de mannen. Als meer mannen in deeltijd aan de slag zouden gaan, zou het systeem volgens haar wél kunnen werken. ,,Dat heeft een positief effect op de opvattingen over deeltijd en biedt vrouwen de mogelijkheid meer uren te maken.'' 

Minstens zo belangrijk vindt Golshani dat de kinderopvang fatsoenlijk moet worden geregeld. ,,Nederland was op emancipatiegebied nooit een gidsland en zal dat ook niet snel worden'', zegt ze. ,,Alle maatregelen hebben tot nu toe te weinig opgeleverd, ook omdat echt goede, flexibele kinderopvang ontbreekt.''

Quote

Nederland was op emancipa­tie­ge­bied nooit een gidsland en zal dat ook niet snel worden

Miriam Golshani

Flexibiliteit

Riemslag denkt dat de emancipatie in ons land weer vlot getrokken kan worden via een combinatie van 'Nederlandse planning en Italiaanse flexibiliteit'. ,,Vooral niet te veel beren op de weg zien'', raadt ze aan ,,Italianen hebben veelal een houding van: alles komt wel op z'n pootjes terecht. Juist omdat dingen in Italië soms minder goed geregeld zijn, zijn ze het gewend problemen op te lossen.''

Rijpma gelooft vooral in de energie en de voldoening die werk geeft. ,,Ik heb altijd plezier gehad in mijn werk en dat straal ik, denk ik, ook uit'', zegt ze. ,,Dat helpt enorm om verder te komen. Mensen - ook ik - werken graag met personen waar je energie van krijgt, die hard willen werken, en daar lol in hebben. Durf beslissingen te nemen, ook als je niet precies weet wat daarvan de uitkomst zal zijn.''