Volledig scherm
Is de dieselauto echt een vervuilend monster? Volgens de auto-industrie zijn de motoren schoner dan ooit en bovendien broodnodig om de CO2-uitstoot te beteugelen. © Mark Reijntjens

Is de dieselauto dood? Welnee we blijven hem gewoon kopen

Topmannen van autoconcerns worden als maffiabazen verhoord. Steden weren diesels. Greenpeace bezet schepen vol sjoemeldiesels. Maar de auto-industrie heeft één ijzersterke troef: diesel stoot minder CO2 uit dan benzine.

De beroemde Duitse degelijkheid kreeg een oplawaai van jewelste door dieselgate, het bedrog waarbij software ervoor zorgde dat vieze dieselauto's op de testbank aan de milieueisen leken te voldoen. De fraude werd drie jaar geleden ontdekt, maar woekert nog steeds. Audi-topman Rupert Stadler werd deze week gearresteerd, VW-baas Martin Winterkorn moest al weg, tientallen managers van Duitse automakers worden verdacht van fraude. De sjoemeldiesel moest het grote probleem van de diesel maskeren: de uitstoot van stikstofoxiden. NOx veroorzaakt astma, bronchitis en kanker.

Maar de Duitse diesel is niet van de weg te krijgen. Bijna de helft van de nieuwe auto's in Europa is drie jaar na dieselgate nog steeds een diesel. De zakelijke belangen zijn enorm. Alleen al in Duitsland werken ruim 800.000 mensen in de auto-industrie, de omzet is meer dan 400 miljard euro. Er zijn kapitalen geïnvesteerd in de huidige generatie dieselmotoren en dat gooien de autobaronnen niet weg.

Met innovaties probeert de industrie de kritiek op de diesel weg te nemen. Mercedes komt nog deze zomer met dieselhybrides, waardoor de auto's zuiniger en dus minder vervuilend worden.

Quote

De lucht kan er schoner uitkomen dan dat-ie erin gaat

Bart Somers

Bosch, dat techniek levert voor vrijwel elke dieselmotor, zegt nu dat het NOx-probleem ook kan worden opgelost. "Diesel heeft een toekomst. Vandaag willen wij de discussies over het einde van diesel voorgoed een halt toeroepen." Met die woorden kondigde Bosch-ceo Dr. Volkmar Denner een paar maanden geleden een doorbraak in de dieseltechnologie aan. Met de nieuwe techniek zou de NOx-uitstoot factor tien lager zijn dan de maximale uitstoot die vanaf 2020 is toegestaan.

Dr. Bart Somers van de afdeling mechanical engineering van de Technische Universiteit Eindhoven is onder de indruk. ,,De bewering van Bosch klopt. De dieselmotor kan helemaal schoon zijn. Het zou een heel interessante proef zijn om zo'n schone diesel in de meest vervuilde gebieden van Nederland te laten rijden. Ik sluit niet uit dat de lucht er schoner uitkomt dan dat-ie erin gaat, dan is de dieselauto meer een stofzuiger dan een vervuiler. Diesel is efficiënter dan benzine, minder CO2-uitstoot. We hebben diesel echt nodig om de klimaatdoelen te halen.''

Maar de verkoop van dieselauto's daalt. ,,En de restwaarde van diesels ook'', zegt auto-expert Erik Jan de Jong van de ANWB. ,,We krijgen er veel vragen over. Mag ik de milieuzones nog in? Moet ik verkopen? Is het slim om nu een diesel in Duitsland te kopen, waar de prijzen nog sterker daalden?'' Een sluitend antwoord heeft De Jong niet. ,,Als je in je diesel blijft rijden, merk je natuurlijk niets van de waardedaling. Het is voornamelijk een gevoel.''

Dieselland

Nederland is geen groot dieselland. In 2015 piekte het marktaandeel bij nieuw verkochte auto's naar 29 procent, maar dat was volgens de Bovag vooral het gevolg van de fiscale maatregelen waarmee superzuinige spaardiesels werden gepromoot onder leaserijders. Dit jaar is 15 procent van de nieuwe auto's een diesel, iets onder het langjarig gemiddelde.

Utrecht en Rotterdam weren al versleten, roetende diesels en kopers zijn erop beducht dat op den duur alle diesels worden geweerd. ,,Ook Duitse steden worden strenger'', zegt De Jong. ,,Van de rechter mogen ze nu alle diesels weren, ook de allernieuwste. Dat zorgt er natuurlijk voor dat dieselrijders nerveus worden.''

Levensduur

De ANWB ontraadt de aanschaf van een diesel niet. ,,Het is een persoonlijke keuze. En als de vinding van Bosch echt zo goed is, verlengt dat de levensduur van de dieselmotor wel. Als je nu een nieuwe diesel koopt, koop er dan een met een Euro6 D Temp-motor. Dan zit je wel goed.''

Quote

Auto's op benzine en diesel worden het Ko­dak-filmrolle­tje van deze eeuw

Anne Knol

De milieubeweging is niet onder de indruk van de beloftes van de auto-industrie. ,,Schone dieselauto's bestaan niet, net zomin als schone benzineauto's. Zuiniger of minder zuinig, ze stoten broeikasgassen uit'', zegt Joris Wijnhoven van Greenpeace. ,,Gescherm met schone auto's die gewoon een verbrandingsmotor hebben, leidt af van de echte technologiesprong die de auto-industrie moet maken: auto's die rijden op elektriciteit. Bedrijven die deze boot aan het missen zijn, houden halsstarrig vast aan oude technieken. Door scherpe eisen te stellen aan de uitstoot, worden ook deze bedrijven gedwongen mee te gaan richting elektrisch óf het loodje te leggen."

Anne Knol van Milieudefensie gelooft de claims van Bosch ook niet. ,,Een diesel stoot ook roet uit. Als autofabrikanten nu nog zeggen dat diesel nodig is, horen ze bij de achterblijvers. Ik snap het wel. Ze zijn goed in het maken van auto's op fossiele brandstoffen. Dat proberen ze zo lang mogelijk te rekken. En misschien zijn ze bang dat ze te laat zijn met de overstap. Als de ceo van Audi zegt dat er toekomst is voor diesels, dan neemt-ie de verkeerde afslag. Auto's op diesel en benzine worden het Kodak-filmrolletje van deze eeuw.''

De vieze nasmaak van diesel heeft de liefde van de consument nog niet gesmoord. Onderzoek van Autoscout24 deze week laat zien dat 17 procent van de Nederlanders ondanks dieselgate nog steeds een diesel wil. Dat is ongeveer het langjarig marktaandeel van dieselauto's in Nederland.

Elektrisch te duur

Autojournalist Niek Schenk ziet de dieselauto niet snel verdwijnen. ,,In Duitsland en Frankrijk is de diesel heel groot in personenauto's. Maar ook bij bestelbussen, campers en vrachtauto's is het alleen diesel. Er is geen alternatief. Of je zou de benzinemotoren zo groot moeten maken, dat ze er bij wijze van spreken niet eens in passen. Maar ook wat CO2 betreft is diesel beter dan benzine. Als je de CO2 snel wil aanpakken moet iedereen diesel rijden. Hybride en elektrisch zijn voor de autokoper gewoon te duur. Maar de diesel staat in een kwaad daglicht. Als het een hype wordt om de diesel te bashen, zou ik me ook zorgen maken over de afschrijving. Hoe het loopt, is niet te voorspellen.''

Audi en VW zien nog een toekomst voor diesel; ze presenteerden dit jaar twee nieuwe SUV-paradepaardjes, respectievelijk de Q8 en de Touareg. Bakbeesten met een zescilinder 3 liter dieselmotor. Ook aan de TU Eindhoven is de diesel niet afgeschreven. Somers werkt aan de dieselmotoren van de toekomst, die lopen op duurzame biodiesels of e-fuels op basis van waterstof. ,,Voorlopig hebben we diesel nodig, als we de CO2-uitstoot willen verlagen. Maar wie gaat die diesels kopen als gemeenten diesels weren? De publieke opinie is dat diesel vies is. Dat negatieve imago is niet terecht.''

Volledig scherm
Een benzine-auto stoot nog altijd meer CO2 per kilometer uit dan een dieselvariant. © AD