Volledig scherm
© ANP XTRA

Jumbo houdt vast aan een eigen regeling voor personeel, maar wat levert dat eigenlijk op?

Het houdt de gemoederen flink bezig bij de distributiecentra van Jumbo: de werkgever schoof de vakbonden opzij en zette een eigen regeling (avr) voor het personeel op. Ruim 80 procent van de 5000 medewerkers heeft al getekend. Om de rest over de streep te trekken, heeft Jumbo iets nieuws bedacht: medewerkers die nog niet getekend hebben, krijgen met terugwerkende kracht een loonsverhoging van 2,5 procent, mits ze tekenen bij het kruisje. Schande, vinden de vakbonden. Maar is dat echt zo? Zes vragen over de avr. 

Wat is een avr? 
Avr is de afkorting van arbeidsvoorwaardenregeling. Anders gezegd: een regeling die arbeidsgerelateerde zaken regelt voor medewerkers, zoals loon(sverhogingen), pensioen en vakantiedagen. Eigenlijk lijkt het sterk op een cao, maar dan net even anders.

Wat is dan het verschil met de cao?
Te beginnen: de werkgever moet bij de avr elke werknemer afzonderlijk vragen om een handtekening te zetten onder de regeling. Bij een cao hoeft dat niet, want die geldt automatisch voor alle medewerkers van het bedrijf (of werkzaam in die bedrijfstak). Dat brengt ons op een tweede verschil: de vakbonden hebben bij de avr niets te zeggen; de instemming van de ondernemingsraad is voldoende. Een cao daarentegen kan alleen tot stand komen als werkgevers en vakbonden het eens zijn.

Kan een werkgever zomaar de vakbonden opzijschuiven en een eigen regeling opstellen?
Dat kan, ja. Máár aan een avr zijn wel wat voorwaarden verbonden. Zoals gezegd: de werkgever heeft de instemming nodig van het personeel. Een andere voorwaarde: als het bedrijf of de bedrijfstak al een cao heeft, zoals bij Jumbo, dan moet de werkgever minstens hetzelfde arbeidsvoorwaardenpakket óf zelfs beter aanbieden aan zijn werknemers. 

Wie spint er garen bij de avr?
Je zou denken dat de werkgever hier het meest bij te winnen heeft, maar volgens arbeidsmarktexperts is dat doorgaans niet zo. De werkgever moet alle werknemers afzonderlijk om een handtekening vragen, wat een behoorlijk tijdrovend klusje is. Bovendien moet het bedrijf minimaal dezelfde regeling of een betere regeling aanbieden dan de cao. Kortom: werknemers zijn niet direct slechter af dan met een cao.

Waarom komt de werkgever dan met zo'n avr op de proppen?
Vaak doet een werkgever dit als de relatie met de vakbonden zo verstoord is dat hij maar één uitweg ziet: een eigen regeling. De vakbonden denken dat er een addertje onder het gras zit: werkgevers sluiten een eigen regeling omdat dit hem makkelijker maakt om op een later moment allerlei zaken uit het pakket te halen, zoals de extra toeslag voor een weekenddienst.

Verkiezen bedrijven vaker een eigen regeling boven de cao?
Dat blijkt niet  uit de cijfers van werkgeversvereniging AWVN én deze partij heeft een vrij goed beeld van het aantal afgesloten cao’s. Er zijn meer bedrijven dan de Jumbo die een avr afsluiten, maar dat blijken er niet veel meer dan een paar jaar geleden. Er zijn ook ondernemingen die na jaren van avr besluiten om terug te keren naar een cao. Zoals vorig jaar geschiedde in de horeca.