Volledig scherm
De Amerikaanse president Donald Trump blaft niet alleen, hij bijt ook. © AFP

Kaasexport zal niet bezwijken onder Trumps strafheffingen

Wat heeft Edammer kaas met een vliegtuig van Boeing te maken? Beide zijn onderdeel van de oplaaiende handelsruzie tussen de VS en de EU. Vier vragen over de aangekondigde maatregelen.

Waar gaat het om?

Vorig jaar twitterde de Amerikaanse president Trump nog dat hij geen Mercedes meer wilde zien rijden in New York. Nu richt hij zijn pijlen op de Europese vliegtuigbouwer Airbus. Die werd vorig jaar door de WTO veroordeeld vanwege miljarden aan ongeoorloofde staatssteun voor de ontwikkeling van nieuwe vliegtuigen. Boeing claimt dat die subsidie het bedrijf tientallen miljarden aan omzet heeft gekost.

Op zijn beurt klaagt Airbus ook over illegale steun van de Amerikaanse overheid aan Boeing. De Europese vliegtuigbouwer zegt daardoor 100 miljard dollar aan omzet te zijn misgelopen. Over en weer hebben de giganten zaken tegen elkaar aangespannen die al meer dan tien jaar lopen.

Trump twitterde maandag dat Airbus de illegale miljardensubsidies moet terugbetalen. Zo niet dan volgen er handelssancties dreigde hij, onder andere tegen Goudse en Edammer kaas.

Moeten onze kaasboeren opdraaien voor die ruzie?

Dat valt wel mee. In totaal ging er vorig jaar voor 75 miljoen euro aan kaas naar de VS. Een flink bedrag, maar de totale kaasexport bedroeg vorig jaar 3,5 miljard euro. Een heffing op Goudse en Edammer kaas waarmee Trump dreigt is vervelend voor de bedrijven die kaas naar de VS exporteren, maar zeker geen ramp voor de sector.

In hoeverre andere sectoren worden getroffen is onduidelijk. De mogelijke importheffingen betreffen een bonte lijst van producten, variërend van helikopters tot zwemkleding en van haring tot fietsonderdelen. Veel producten stonden al op de lijst die vorig jaar circuleerde, toen de VS ook al met een handelsoorlog tegen de EU dreigde. In totaal betreft het zo'n 11 miljard euro aan exportproducten van de EU naar de VS.

Moeten we de dreigementen van Trump serieus nemen?

,,Ja'', luidt het korte antwoord van Raoul Leering, hoofd Internationale Handel bij ING. ,,Trump heeft laten zien dat hij niet alleen blaft, maar ook bijt. Kijk naar de heffingen op staal en aluminium en naar de heffingen op Chinese producten.''

Onlangs dreigde Trump opnieuw invoertarieven op Europese auto's in te voeren. Dat is vooral voor de Duitse automakers een schrikbeeld. ,,Trump wil een deal en hij zet sancties in om maximaal druk uit te oefenen'', zegt Leering over de tactiek van de Amerikaanse president.

Eerder liet Trump weten dat een handelsoorlog gemakkelijk gewonnen zou kunnen worden door de VS. Simpelweg omdat ze met vrijwel elk land een handelstekort hebben. Andere landen hebben dus meer te verliezen bij een oorlog dan de VS.

Dat argument gaat nauwelijks op voor de EU, zegt Leering. De bijdrage van de EU aan de Amerikaanse economie is bijna net zo groot als omgekeerd, dus de VS heeft net zo veel te winnen of te verliezen bij een handelsoorlog als de EU.

Hoe gaat het nu verder?

Moeilijk te zeggen. De EU heeft al aangekondigd met tegenmaatregelen te komen als Trump zijn dreigement doorzet. Dat deden ze vorig jaar ook toen de VS de importheffingen op staal en aluminium verhoogde. Jean Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, vloog toen naar Washington en sloot een wapenstilstand met Trump om nieuwe tariefsverhogingen te voorkomen.

Afgesproken werd om te praten over de afschaffing van alle importtarieven voor industriële producten, zoals auto's en machines. Deskundigen verwachten dat die gesprekken tot resultaten moeten kunnen leiden. Amerikaanse en Europese heffingen ontlopen elkaar niet zo heel veel. De onderhandelingen worden pas een probleem als ook de landbouw erin betrokken wordt, zoals de Amerikanen opeens eisen.

De meeste Europese boeren kunnen onmogelijk concurreren met de grote Amerikaanse agrarische bedrijven. Zonder subsidies en handelsbelemmeringen wordt de Europese landbouwsector gedecimeerd. Om te kunnen concurreren moet Europa afscheid nemen van de kleinschalige landbouw en overgaan op megabedrijven. Dat zou het landschappelijk schoon verwoesten en tot een nog verdere ontvolking van het platteland leiden.

Op het gebied van voedselveiligheid is de EU over het algemeen veel strenger dan de VS. Denk aan chloorkippen en hormoonvlees. De vraag is of daarover overeenstemming kan worden bereikt. En landbouw is juist een belangrijk item voor Trump. Mede dankzij de steun van kiezers uit landbouwstaten werd hij president.

Verschillende studies laten zien dat een handelsoorlog met de VS de EU zo'n 0,3 tot 0,6 procent economische groei kost. Maar of zo'n handelsoorlog er komt is niet te zeggen. Vorig jaar kon Juncker met een paar kleine toezeggingen de angel uit het conflict trekken. Misschien moet hij binnenkort weer aan de bak.

Kijk hier naar de reacties uit Gouda: