Kan ik nog wel op reis? En kan ik kosteloos mijn losse vliegticket of hotel annuleren?

ReizenNu het coronavirus om zich heen grijpt in Nederland, groeien de zorgen. Hier beantwoorden we je vragen over reizen. 

Kan ik nog wel op reis? 
Het advies is: reis alleen naar het buitenland indien noodzakelijk. Dat betekent dat nu voor alle landen de komende periode code oranje van kracht is. Veel landen nemen ingrijpende maatregelen om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Nieuwe quarantaine-maatregelen door landen zijn niet uit te sluiten en bovendien kan de situatie in een land razendsnel veranderen. Al die maatregelen hebben vergaande consequenties voor reizigers, vandaar het advies. Sommige reisorganisaties besloten al eerder om geen reizen meer uit te voeren: Sunweb, TUI en Corendon annuleren al hun vlieg- en wintersportvakanties met vertrek tot en met 31 maart 2020 (en tot en met 17 april 2020 voor Turkije). Ook de ANWB (ANWB Reizen, Fox en Pharos) annuleerde onlangs alle reizen voor de rest van de maand maart. 

Ik vertrek na 6 april, kan ik annuleren?
Het reisadvies geldt tot 6 april. Dan lopen ook andere maatregelen van het kabinet af, zoals de sluiting van scholen, horeca en sportscholen. Als er tegen die tijd geen verlenging is gekomen van het advies en je besluit om te annuleren, dan is dat voor eigen rekening. Als je hotel of luchtvaartmaatschappij geen kosteloze annulering aanbiedt, dan heb je pech. Als je geluk hebt, dan dekt je annuleringsverzekering een virusuitbraak of negatief reisadvies. Maar die kans lijkt klein, want de meeste verzekeraars sluiten dit uit.

Wat als er een negatief reisadvies is afgegeven voor je vakantiebestemming?
Als het ministerie van Buitenlandse Zaken code rood (‘niet reizen’) heeft afgegeven voor een gebied, dan komen reisorganisaties in actie. Ze bieden je de mogelijkheid om naar een andere bestemming te reizen of om op een later moment te gaan. Zie je dat niet zitten? Geen probleem, dan krijg je je geld terug. Bij code oranje (‘reis alleen als het noodzakelijk is’), wordt het een ander verhaal. Voor de uitbraak van het coronavirus deden reisorganisaties niet zo moeilijk over omboeken of annuleren, maar nu kijken reisorganisaties kritischer en kan het per situatie en per locatie verschillen.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
© REUTERS

Kan ik bij een negatief reisadvies kosteloos mijn losse vliegticket of hotel annuleren?
Slecht nieuws als je alleen een los ticket (of los hotel) hebt geboekt. Dan krijg je je geld namelijk niet terug. ,,Ook niet als er code rood van kracht is”, vult Joyce Donat van de Consumentenbond aan. Alleen als de luchtvaartmaatschappij de vlucht zelf annuleert, dan krijg je je geld terug, een tegoedbon of kun je omboeken. 

Geen negatief reisadvies maar wel een inreisverbod, wordt mijn reissom vergoed?
Kun je een land niet in omdat er een inreisverbod is afgekondigd, zoals de VS laatst heeft ingesteld voor onder andere Nederland? Nee, dan krijg je de kosten niet vergoed, zegt Mirjam Dresmé van de ANVR. ,,De reizigers zijn niet welkom in het land, maar de touroperator kan feitelijk wel gewoon de reis uitvoeren. Dit ligt niet in de invloedssfeer van de reisorganisatie en dat betekent dat de reiziger niet kosteloos kan annuleren, hoe vervelend dat ook is.”

Het land waar ik heen zou gaan heeft het luchtruim gesloten, wat nu? 
Steeds meer landen sluiten hun luchtruim voor reizigers uit Nederland of ontzeggen vluchten uit Nederland de toegang. Logischerwijs maakt dat het onmogelijk om nu nog naar die bestemmingen af te reizen. In dit geval kan de pakketreis (waarbij hotel en vlucht zijn inbegrepen) door de reisorganisator niet meer worden uitgevoerd en dat valt - in tegenstelling tot het inreisverbod - onder de invloedssfeer van de reisorganisator. In dit geval kun je omboeken (periode, bestemming), de reis kosteloos annuleren of je krijgt een zogeheten coronavoucher.   

Valt het coronavirus onder de dekking van mijn annuleringsverzekering?
Die kans is vrij klein. De reden: het gros van de Nederlanders heeft een standaard annuleringsverzekering en die standaardpolis dekt helaas alleen gebeurtenissen die van persoonlijke aard zijn, zoals overlijden of ziekte (van een naaste). Slechts een handjevol reisverzekeraars (zie hier welke verzekeraars) heeft een uitgebreide verzekering die code oranje of rood vergoedt. De kans is dus erg groot dat je verzekering niets uitkeert bij annulering, waarschuwt Bas Knopperts van Independer. Zijn tip: mocht je een reis willen boeken, check dan de dekking van je reis- en annuleringsverzekering. Overigens kennen ook de uitgebreide varianten ‘kleine lettertjes’: zo keert de annulering niet uit als tijdens het boeken van je reis al corona was uitgebroken op je reisbestemming. En de annuleringsverzekering moet binnen een week na het boeken van de reis zijn afgesloten.

Ik ben op reis en wil naar huis, wat moet ik doen?
Voor alle landen in de wereld is nu code oranje van kracht. Dat betekent dat alle niet-essentiële reizen de komende tijd worden afgeraden. Voor wie in het buitenland is, is de boodschap: ga na of je verblijf noodzakelijk is en of je mogelijkheden tot vertrek hebt. Voor wie een pakketreis heeft geboekt, is het advies om contact op te nemen met de reisorganisatie. De reisorganisator moet hulp en bijstand bieden. Voor wie zelf een los ticket en hotel heeft geboekt, is de boodschap om de luchtvaartmaatschappij te contacten. Als vertrek op de een of andere manier niet kan, is het advies om te zorgen voor een veilig onderkomen, eventueel in overleg met de reisorganisatie. Voor hulp of informatie kun je ook contact zoeken met het ministerie van Buitenlandse Zaken op: +31 247 247 247 (het kan erg druk zijn aan de telefoon dus houd rekening met lange wachttijden).

Lees ook: hoe herken je de symptomen en wat kun je doen om besmetting te voorkomen?

Worden extra kosten die je in het buitenland maakt als gevolg van het coronavirus vergoed?
De brancheorganisatie ANVR beloofde eerst dat reisorganisaties de eerste drie (extra) overnachtingen voor hun rekening zouden nemen, mocht je langer moeten blijven, bijvoorbeeld omdat het hotel in quarantaine is geplaatst. Maar die regel heeft de ANVR onlangs geschrapt. Alle kosten komen nu voor eigen rekening. Uitzondering is: zit je in een quarantainehotel en ben je ziek, dan dekt de reisverzekering de extra kosten, zoals extra terugreiskosten en extra verblijfskosten. Een reisverzekering met een dekking ‘geneeskundige of medische kosten’ vergoedt bovendien extra medische kosten die worden gemaakt boven het Nederlandse tarief. De kosten tot het Nederlandse tarief worden vergoed door de zorgverzekering. Als je die uitgebreide (medische) dekking niet hebt, dan komt het bedrag dat boven de vergoeding van je basisverzekering uitkomt voor eigen rekening.

Wat als een reisorganisatie of luchtvaartmaatschappij in financiële problemen komt door coronavirus?
Reisorganisaties zien het aantal nieuwe boekingen hard teruglopen en sommige organisaties moeten extra kosten maken vanwege de afkondiging van code oranje én code rood door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Tientallen organisaties hebben al werktijdverkorting aangevraagd (en gekregen). Ondenkbaar dat er een of meerdere organisaties in financiële problemen komen, is het dus niet, zeggen verschillende experts. Mocht een organisatie omvallen, dan hoeft de reiziger die een pakketreis heeft geboekt zich weinig zorgen te maken. Bij een faillissement springt de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) bij en die vakantiegangers zijn dan ‘gered’. Zij krijgen hun geld terug óf kunnen hun reis omboeken. Als ze onderweg zijn, krijgen ze hulp en bijstand. Die bescherming is echter niet weggelegd voor een reiziger die een los ticket (of hotel) heeft geboekt. Als bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappij Norwegian morgen in financiële problemen komt, dan kunnen passagiers nergens aanspraak op maken.

Misschien beter om toch maar even te wachten met het boeken van de reis voor de zomervakantie?
Sowieso is verstandig om de komende periode af te wachten. Verder luidt het advies van reisorganisaties aan klanten om voordat zij op reis gaan, zich goed te informeren over de plek van bestemming én de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken daarvoor in de gaten te houden. Knopperts van Independer: ,,Slim is om bij het boeken goed te kijken naar de voorwaarden van je reis- en annuleringsverzekering en eventueel te kiezen voor een uitgebreide dekking waarop een negatief reisadvies is gedekt.” Let op: weinig verzekeraars bieden een dergelijke dekking aan en bovendien geldt dat de verzekering moet zijn afgesloten voordat het negatieve reisadvies werd bekendgemaakt.

Bekijk hieronder al onze video’s over het coronavirus:

  1. TUI hoopt op 1 juli weer naar zonbestemmingen te vliegen

    TUI hoopt op 1 juli weer naar zonbestem­min­gen te vliegen

    Nu het coronavirus in Europa minder agressief om zich heen grijpt, proberen reisorganisaties in allerijl voor het zomerseizoen te redden wat er te redden valt. TUI, de grootste touroperator van Nederland, hoopt vanaf 1 juli weer toeristen naar zonbestemmingen te brengen. Dinsdag moet duidelijk worden of de reisadviezen voor het buitenland versoepeld worden. ,,We beginnen met twee vluchten per week, vanuit daar gaan we verder werken.”