Volledig scherm
Een klant krijgt een fysio-behandeling. © ANP

Kennis over zorgverzekeringen holt achteruit

quizDe basiskennis van Nederlanders over de zorgverzekeringen wordt er niet beter op. Ondanks voorlichtingscampagnes weten minder verzekerden wat het verschil is tussen een restitutiepolis en naturapolis óf wat eigen bijdrage inhoudt.  Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Pricewise. 

Elk jaar in december sinds 2006 is het vaste prik: verzekerden kunnen switchen van zorgverzekering. Je zou verwachten dat de gemiddelde verzekerde na al die jaren de basisbegrippen wel onder de knie heeft. Het tegendeel is waar, zo blijkt uit de gegevens van Pricewise.

De vergelijker - die verdient aan het vergelijken en overstappen - onderzoekt al vier jaar hoe het gesteld is met de algemene kennis en constateert dat het in al die jaren nog nooit hoger is uitgekomen dan een mager zesje. Dit jaar behaalden Nederlanders zelfs een iets lager rapportcijfer dan vorig jaar: een 5,4, tegen 6,1 een jaar geleden.

Daarmee zitten we weer op het kennisniveau van 2015, toen was de score gemiddeld 5,3. Volgens het onderzoek waarvoor 1000 mensen zijn ondervraagd, weet nog altijd 44,9 procent niet wat voor type basisverzekering hij precies heeft. Bijna de helft van de respondenten weet wel dat een naturapolis mogelijk minder keuzevrijheid geeft bij ziekenhuizen, huisartsen en fysiotherapeuten dan een restitutiepolis.

Ook de eigen bijdrage zorgt nog steeds voor grote onduidelijkheid. Zo denkt bijna 70 procent van de ondervraagden ten onrechte dat een eigen bijdrage kan worden verhoogd in ruil voor korting op de zorgpremie. Slechts 37 procent weet dat als je het volledige bedrag van je eigen risico hebt betaald, het nog steeds mogelijk is dat je een eigen bijdrage moet betalen voor medische kosten.

Een ander punt: veel verzekerden weten niet wat er uit het aanvullende pakket en wat er vanuit de basisverzekering wordt vergoed. Wat het opmerkelijk maakt: meer dat 80 procent van de Nederlanders heeft een aanvullende verzekering lopen. Zo weet 45 procent bijvoorbeeld dat sterilisatie niet wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Ook weet minder dan een derde dat fysiotherapie voor chronisch zieken vanaf de 21ste behandeling en een stoppen-met-rokencursus wel wordt vergoed vanuit de basisverzekering. 

Verontrustend 

Dit zijn verontrustende uitkomsten, vindt directeur Hans de Klok van Pricewise. Zeker omdat verzekerden op basis van hun kennis een keuze maken voor een nieuwe zorgpolis. ,,Je kunt je afvragen of mensen dan een goede afweging kunnen maken.’’ Autoriteit Consument & Markt (ACM) de deelt de zorgen van de vergelijker. De toezichthouder probeert al jaren om het basisniveau van verzekerden via onder andere de consumentenwebsite Consuwijzer op te krikken, maar ziet dat het lastig blijft. 

In een onderzoek dat deze zomer naar buiten kwam, trok de toezichthouder de conclusie dat er heel veel zorgpolissen bestaan die qua inhoud heel erg op elkaar lijken, maar die in prijs sterk verschillen. Die wildgroei aan polissen maakt het voor veel verzekerden moeilijk om te bepalen wat goed voor hen is, reageert een zegsman van de  ACM. Mede uit angst dat ze een misstap maken blijven veel verzekerden maar zitten waar ze zitten. Zo is ruim 60 procent van de Nederlanders nog nooit overgestapt met zijn zorgverzekering. 

Om mensen aan te sporen om op z'n minst de zorgpolis te vergelijken, is de rijksoverheid wederom met een voorlichtingscampagne begonnen. Vorig jaar gaf de overheid daar volgens Pricewise nog ruim 450.000 euro aan uit. Volgens de gepubliceerde resultaten zouden op basis daarvan zeven op de tien mensen gecontroleerd hebben of hun zorgverzekering nog bij hen past, of overwogen hebben dit te controleren. 

Of dit jaar meer mensen overstappen, zal moeten blijken. In een recent onderzoek gaf een op de zes verzekerden aan om over te overwegen om te stappen met zijn zorgverzekering. De belangrijkste reden: de stijging van de premie. Andere redenen: de huidige verzekering is te duur en ontevredenheid over de huidige zorgverzekering. 

Vijf dingen die je moet weten:  

1. Basisverzekering of aanvullende zorgverzekering?
Iedere Nederlander is wettelijk verplicht verzekerd voor de basisverzekering. Voor deze verzekering geldt een acceptatieplicht. Oftewel: de verzekeraar mag niemand weigeren die zich als nieuwe klant aanmeldt. Dan is er ook nog zoiets als een aanvullende zorgverzekering. Dit is een vergoeding voor zaken die je niet in het basispakket aantreft. Zoals: fysio, brillen en lezen, tandarts en alternatieve zorg. Aanvullende verzekeringen zijn er in vele prijsklassen en formaten.
2. Restitutie- of naturapolis? 
 Hiervoor moeten we terug naar de basisverzekering. Voor de basis geldt dat er drie varianten bestaan: restitutie, natura en combinatiepolis. De restitutiepolis is de enige polis waarbij de verzekeraar de rekening van álle zorgaanbieders vergoedt. Het maakt niet uit of de verzekeraar een contract met die partij heeft of niet. Bij de naturapolis is dat contract wel essentieel. Als er een contract is (en je maakt gebruik van de zorg bij die aanbieder) betaalt de verzekeraar rechtstreeks de rekening. Als er geen contract is, dan moet je de rekening voorschieten en wellicht bijbetalen. Dan, om het nog iets ingewikkelder te maken, hanteren sommige verzekeraars een combinatiepolis. Voor sommige zorgsoorten bieden ze een contract (natura) en voor sommige zaken niet (restitutie). Het vraagt wat uitzoekwerk maar het staat allemaal beschreven in de polisvoorwaarden. 
3. Wat zit er zoal in de basisverzekering?
De overheid beslist ieder jaar wat er in de basisverzekering komt. Vanuit de basisverzekering wordt de belangrijkste zorg vergoed. Een greep: een bezoek aan de huisarts; ziekenhuiszorg: de ambulance, het ziekenhuisverblijf en de behandeling door medisch specialisten; tandartskosten voor kinderen tot en met 18 jaar; kraamzorg en verloskundige hulp; fysiotherapie tot 18 jaar en voor chronische aandoeningen; geneesmiddelen; wijkverpleging; en kosten voor de apotheek.
4. Wat is het verschil tussen eigen risico en eigen bijdrage?
De hoogte van het eigen risico wordt jaarlijks bepaald door de overheid en is alleen van toepassing op de basisverzekering. Het gaat voor volgend jaar om een bedrag van 385 euro (en vrijwillig te verhogen tot 885 euro). Wie gebruik gemaakt van de zorg, betaalt de eerste 385 euro uit eigen zak. Daar zijn wel een paar uitzonderingen op: voor de huisarts geldt bijvoorbeeld geen eigen risico. Overigens geldt ook bij een aanvullende- of tandartsverzekeringen geen eigen risico. Dan is er ook nog zoiets als een eigen bijdrage. Ook dit geldt voor zaken in het basispakket zoals voor hulpmiddelen, geneesmiddelen (wanneer die duurder zijn dan de gemiddelde prijs) of kraamzorg. Hoe hoog de eigen bijdrage is, hangt af van het soort zorg. Ook de hoogte hiervan wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid.
5. Wat valt er onder het eigen risico?
Voor de huisarts hoef je geen eigen risico te betalen. Wel kan er een rekening op de mat vallen als je medicijnen hebt gekregen, een bloedonderzoek hebt laten doen of als de huisarts je doorverwijst naar een ziekenhuis. De ziekenhuiskosten die daardoor gemaakt worden, gaan van je eigen risico af. Kosten voor een ambulance of een bezoek aan de spoedeisende hulp gaan wel altijd ten koste van het eigen risico.

Benieuwd hoe het gesteld is met jouw basiskennis? Doe hier de quiz: