Volledig scherm
Eneco-baas Jeroen de Haas is al sinds 2007 bestuursvoorzitter bij het in Rotterdam gevestigde energiebedrijf © ANP

Mr. Eneco Jeroen de Haas vertrekt eerder en krijgt twee jaarsalarissen mee

profielGeliefd om zijn groene koers, maar bekritiseerd vanwege zijn riante salaris en vermeende zonnekoning-gedrag. Na elf jaar stopt Eneco bestuursvoorzitter Jeroen de Haas er 'in goed overleg' per september mee. Hij krijgt twee jaarsalarissen mee, in totaal 1,2 miljoen euro. Het personeel is boos over het vroegtijdige vertrek.

Quote

Het personeel voelt zich overvallen door dit plotselin­ge besluit

Centrale ondernemingsraad over vertrek ceo De Haas

Het vertrek van De Haas, wiens termijn eigenlijk tot 1 januari 2019 liep,  is het volgende hoofdstuk in de privatiseringssoap van Eneco. Afgelopen jaar was er knallende ruzie tussen de directie van het energiebedrijf en de 53 gemeenten die eigenaar zijn. 

De overgrote meerderheid van deze gemeenten wil hun Eneco-aandelen cashen, verkoop kan hen 2 tot 3 miljard euro opleveren. De Haas en Eneco willen juist vasthouden aan de al in 2007 ingezette groene koers. Een fossiele koper als Shell of Gazprom is uit den boze, de opbrengst mag niet leidend zijn.

Uiteindelijk werd de ruzie tussen Eneco en de aandeelhouders afgelopen februari na externe bemiddeling gesust. De rijen lijken weer gesloten. Het vertrek zal gemeenten niet slecht uitkomen, want de kans dat het conflict opnieuw oplaait lijkt met de exit van De Haas flink kleiner.

Onderzoek

De 3.500 medewerkers van Eneco zijn echter 'not amused' en voelen zich overvallen. Vanmorgen liet de centrale ondernemingsraad weten naar de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam te stappen. Het personeel, dat eerder ook al de aandeelhouders voor de rechter dreigde te slepen,  wil een onderzoek naar de handelwijze van de eigen Raad van Commissarissen. De ondernemingsraad spreekt van een plotseling en vroegtijdig vertrek van De Haas.

Het rumoer laat zien dat De Haas tegen de afgelopen tijd een controversiële figuur is geworden. Alleen van
 milieuorganisaties en voorvechters van duurzaamheid krijgt de Eneco-topman nog (volop) lof toegezwaaid. 

,,De keuze om in 2007 vol voor duurzame energie te gaan, is enorm belangrijk geweest," zegt Joris Wijnhoven, actieleider Klimaat bij Greenpeace. ,,De Haas heeft laten zien dat je op die manier ook een gezond bedrijf kunt bouwen." 

Inmiddels komt op zonnige en windrijke dagen ruim de helft van alle energie die Eneco levert uit groene stroom. Het levert Eneco veel positieve PR op en De Haas het imago van visionair en groene evangelist. ,,Eneco eindigt van de grote energiebedrijven aan kop van ons jaarlijkse onderzoek naar groene stroom."

Greenpeace looft daarnaast de rol van Eneco in het maatschappelijke debat over de energietransitie. ,,Het bedrijf is zeer aanwezig en dat is ongelooflijk nuttig."

Bedreiging

Maar er is ook kritiek: De Haas duldt weinig tegenspraak, stellen critici. Jarenlang verzette de topman zich fel tegen de verplichte splitsing die het toenmalige kabinet Balkenende energiebedrijven per 2009 oplegde. 

Daardoor dreigde Eneco netwerktak Stedin af te moeten stoten. Dat zou een bedreiging zijn voor de groene koers en de deur voor een niet gewenste overname openzetten. Eneco wees op Nuon en Essent die hun netwerkbeheerders (Alliander en Enexis) wel netjes afsplitsten en vervolgens in 2009 meteen werden opgekocht door Vattenfall (Nuon) en RWE (Essent). 

Uiteindelijk gaf het Gerechtshof Amsterdam de overheid eind 2016 gelijk en haalde De Haas bakzeil. Sinds vorig jaar zijn Stedin en Eneco officieel gesplitst.

Volledig scherm
Eneco ging als eerste Tesla's duurzame thuisbatterij Powerwall verkopen. Op de foto Eneco's directeur Innovatie Dirk Jan Middelkoop en Ronald Bohte, projectmanager. © Frank de Roo

Riant salaris 

Quote

De Haas houdt niet van de spotlights, zijn omgang met de media blijft moeizaam

Hoge ex-medewerker Eneco

De splitsing en De Haas' verzet daartegen bleek afgelopen jaar de kiem voor de ruzie tussen Eneco en de aandeelhouders. Met name Adriaan Visser, de Rotterdamse wethouder Financiën die de aandeelhouderscommissie voorzit, spuide keer op keer onomwonden zijn kritiek op De Haas.

Sowieso klaagden de gemeenten al langer dat zij nauwelijks iets te zeggen hebben bij Eneco. Mr. Eneco De Haas gaat zijn eigen goddelijke gang en vertoont 'Zonnekoning'-gedrag, luidt het verwijt. 

Ergernis is er daarnaast al jaren over de weinig duurzame salarissen van De Haas en de Eneco-directie: over 2017 ontving hij bijna zeven ton, inclusief pensioenaanspraken en bonus. Bij zijn vertrek krijgt hij twee jaarsalarissen mee, ruim een miljoen euro. 

Ook zijn mede-directieleden worden vorstelijk beloond: ruim vijf ton. Eneco telt verder een middenkader dat forse salarissen opstrijkt. 

Volledig scherm
Ceo Jeroen de Haas staat liever achter de coulissen dan ervoor © ANP X / Nederlandse Freelancers

Krokodillentranen

Volgens een hoge ex-medewerker, die tot vorig jaar bij Eneco werkzaam was en veelvuldig contact met De Haas onderhield, huilen de aandeelhouders krokodillentranen. ,,In al die jaren heb ik op aandeelhoudersvergaderingen nooit een moeilijke vraag langs zien komen. Gemeenten blijken vooral geïnteresseerd in het dividend en dat kregen ze trouw overgemaakt. Verder ontstegen de vragen van de ruim 50 wethouders in de zaal zelden het niveau van: hoe zit het met de aanleg van een warmtenet in mijn gemeente?" 

De medewerker noemt hem intern zeker geen zonnekoning. 
Binnen Eneco geldt De Haas (Tilburg, 1959) juist als zeer aimabel en benaderbaar. Zijn omgang met de media blijft echter moeizaam, erkent de medewerker. ,,Hij houdt niet van de spotlights en zoekt liever de coulissen op. Alleen als hij echt een boodschap te vertellen heeft, zoekt hij de pers." Daar komt bij dat De Haas in zijn antwoorden bijna filosofisch is. ,,Daar kunnen de meeste journalisten weinig tot niks mee. Die willen een helder antwoord, geen lang betoog over het redden van de planeet."

Boek

Hij dist de anekdote op dat De Haas enkele jaren terug op verzoek van de afdeling communicatie toestemde een boek te schrijven over diens duurzaamheidsvisie. ,,Dat boek zou tot stand komen via een serie interviews met een externe ghostwriter en een interne specialist van ons. Na een twee of drie gesprekken met de ghostwriters zei Jeroen: ik wil dit niet, ik voel me er niet senang bij. Toen hebben we de stekker uit het project moeten trekken."

poll

Uitzendbureau schrapt termen hoog- en laagopgeleid, terecht?

Uitzendbureau schrapt termen hoog- en laagopgeleid, terecht?

  • Ja, deze termen zijn niet meer van deze tijd (57%)
  • Nee, we moeten niet zo moeilijk doen (43%)
23874 stemmen