Volledig scherm
© © Dijkstra b.v.

Na Kijkshop verdwijnt met Xenos weer een bekende naam uit de winkelstraat

'Een winkel waarin heel wereld te koop is'. Met die woorden zette de bijzondere 'supermarkt' Xenos in 1973 voet aan de grond in Nederland. 45 jaar na die glorieuze start werd vandaag bekend dat déze naam in veel steden zal verdwijnen. Na Kijkshop verdwijnt daarmee weer een bekende naam uit het straatbeeld.  

Xenos werd - net als de Kijkshop - bedacht in Den Bosch en het zag in hetzelfde jaar het licht: 1973. De Griekse naam Xenos, wat vreemdeling betekent, zegt het al: het verkocht spullen waar de gewone Nederlander nog nooit van had gehoord. ,,'t Zijn praktische huishoudelijke artikelen'', adverteerde Xenos zelf in de plaatselijke kranten. ,,Nuttige gebruiksvoorwerpen, culinaire lekkernijen en nog veel meer. Xenos importeert alles zelf.'' 

China en Japan

Het feit dat de winkel de spullen op grote schaal uit het buitenland kon halen, maakte de winkel goedkoper dan bijvoorbeeld boetiekjes die vergelijkbare producten verkochten, zei directeur G. de Wilde toen de winkelketen eind '73 al uitbreidde naar Amsterdam. ,,Wij importeren alles direct en in het groot, voornamelijk uit landen met een grote culturele traditie, zoals China, India, Japan, Marokko. Maar ook Rusland, Polen, Bulgarije.''

De formule sloeg direct aan. Binnen anderhalve maand volgen zaken in Eindhoven, Utrecht, Brussel en Amsterdam. 
Toch is er in die tijd ook de nodige weerstand. Want: hoe authentiek zijn die producten eigenlijk? In Amsterdam werd in 1974 geprotesteerd tegen de machinaal gemaakte producten. Ze zouden volgens de actiegroep schadelijk zijn voor de kwetsbare economieën in derdewereldlanden.

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
© thymen stolk

Ook financieel gezien blijkt het concern niet alleen voor de wind te gaan. In 1975 melden media dat de winkels van Xenos nog steeds verlies lijden. De uitbreiding van het aantal winkels wordt op een laag pitje gezet. 

Over naar Blokker

Tot 1985 openen er in totaal 19 winkels de deuren. In dat jaar verkoopt het Bossche SHV (ook het moederbedrijf van supermarkt De Gruyter) de boedel aan ondernemers Wolters & Schaberg. Een jaar later komt het in handen van investeerder Goudsmit en in 1989 koopt de Blokker Holding de Xenos over. Deze breidt het aantal winkels flink uit. 

Quote

Wij importeren alles direct en in het groot, voorname­lijk uit landen met een grote culturele traditie

Directeur De Wilde

In 2014 tellen Nederland en Duitsland samen zo'n 300 Xenos-winkels. Het hele Blokkerconcern verkeert de laatste jaren echter in moeilijkheden. Het wil alleen nog verder met de eigen Blokkers en doet de rest van de hand. De 63 Duitse winkels van Xenos gingen daarom in december vorig jaar al over naar Tedi. 

Vandaag werd bekend dat 110 filialen van Xenos in Nederland worden verkocht aan de familie Blokker en doorgaan onder de naam Casa. De 60 andere Xenos-winkels gaan ook over, maar houden voorlopig de naam. 

Toonbeeld

Net als Xenos startte ook de Kijkshop in 1973. Deze winkel had net als Xenos een heel eigen 'gezicht'. Het was een toonbeeld van vooruitgang; mensen kregen een catalogus van het bedrijf in hun brievenbus, in de winkel zelf stonden de producten nog eens uitgestald in vitrines. Het grootste pluspunt: door de efficiënte manier van werken én het lage risico op diefstal waren de producten 20 tot wel 50 procent goedkoper dan de adviesprijs van de fabrikant.

Ook deze winkelketen breidde flink uit. Het was een succes dat aanhield tot de komst een nieuwe innovatie: het internet. Eind januari vroeg de Zweedse eigenaar het faillissement van Kijkshop aan. Alle 70 winkels sloten de deuren. De curatoren zouden met verschillende grote retailpartijen gesprekken voeren over de overname van vestigingen. Die zouden dan onder de formule van de nieuwe eigenaar verder gaan, en dus niet meer als Kijkshop.

Volledig scherm
© ANP