Volledig scherm
Een onbemand tankstation van Tango langs de A27 © anp

Nederland telt meer onbemande dan bemande tankstations

Het aantal onbemande pompen is afgelopen decennium verviervoudigd en overtreft nu het aantal tankstations met shop. Dat blijkt uit cijfers die de BOVAG maandag publiceert.

Telde Nederland in 2003 nog 3.661 bemande pompstations en slechts 600 zonder personeel, daarna ging het hard: vier jaar terug bedroeg het verschil nog maar 750 in het voordeel van stations met shop. 2017 was het kanteljaar, blijkt uit Tankstation in Cijfers 2018 van BOVAG.

Van de 4.121 stations in Nederland zijn er nu 2.098 zonder shop en personeel, aldus de brancheclub. 2.023 stations bezitten nog een winkel. Al met al groeide het aantal onbemande pompen sinds 2003 met 265 procent, het aantal stations met personeel halveerde bijna.

De BOVAG spreekt van een mijlpaal, hoewel het de ontwikkeling zag aankomen. ,,De concurrentie langs de Nederlandse wegen is moordend, ondernemers moeten kiezen’’, zegt woordvoerder Tom Huyskens. ,,Of je zet betaalautomaten neer, timmert je winkeltje dicht en gaat puur op prijs concurreren; of je gaat als pomphouder full-service met verse broodjes, cappuccino, een wasstraat, levensmiddelen, et cetera.”

Quote

Pomphou­ders moeten kiezen: of betaalauto­ma­ten en geen personeel óf een zo uitgebreid mogelijke shop

Tom Huyskens, BOVAG

Ten dode opgeschreven

Duidelijk is dat het traditionele pompwinkeltje met tabak, snoep, ijs en wat motorolie en autolampjes ten dode opgeschreven is. ,,Daar red je het niet mee. De marges zijn te laag om je personeel te betalen en een fatsoenlijke winst te behalen.”

Een voorname reden dat pomphouders hun pomp met winkel ombouwen tot onbemand station is dat stoppen te duur is. Huyskens: ,,Exploitanten die stoppen moeten de brandstoftanks in de grond ontmantelen en de grond saneren. Dat is ontzettend kostbaar.”

Een onbemand station vormt dan de oplossing. ,,Vaak verhuurt men ook het station aan een grote maatschappij.” BOVAG verwacht dat de groei van het aantal onbemande stations voortzet. Over tien jaar zullen er twee keer zoveel onbemande dan bemande pompen zijn.

Volledig scherm
Het Shell station aan de A2 bij Breukelen heeft een Starbucks. © Robin Utrecht

Wasservice voor honden

Parallel aan die ontwikkeling is er de trend van zo uitgebreid mogelijke pompwinkels van minsten 100 vierkante meter groot. ,,Denk aan pakketophaalpunten, levensmiddelen tot zonnebanken en een wasservice voor honden. Je kunt het zo gek niet bedenken.” 

Bij elkaar zetten de shops in 2017 zo’n 1,5 tot 2 miljard euro om. Met name in dunbevolkte gebieden in Zeeland, Groningen en Drenthe liggen er kansen. ,,In dorpen waar het postkantoor, de bank en de super hun deuren sluiten, kan het tankstation de regiofunctie overnemen.” 

Het klimaat voor de branche blijft uitdagend. Zo komt ruim de helft van alle omzet uit pompshops nu uit tabak. Met het steeds meer repressieve antirookbeleid valt niet uit te sluiten dat de tabaksverkoop bij pompen ooit in de ban gaat. ,,Ondernemers moeten daar iets op verzinnen. Het is één van de redenen voor de steeds uitgebreidere pompwinkels”, zegt Huyskens.

Volledig scherm
Bemande versus onbemande pompen © BOVAG

5,5 miljard liter

Dan is er de overgang naar elektrisch rijden. De branche hoopt dat de oplaadtechniek over vijf of tien jaar zover is gevorderd dat e-auto’s in enkele minuten bij stations bijgeladen kunnen zijn. Laadpalen nemen dan de rol van de pomp over.

In 2017 tankten automobilisten 5,5 miljard liter benzine en 7,7 miljard liter diesel. De afzet van LPG daalde naar 276.000 liter, een absoluut dieptepunt. Aan het begin van de eeuw was dat nog ruim een miljard liter.

Qua accijnzen op benzine is ons land koploper in de EU. Bijna 70 procent van de benzineprijs bestaat uit accijnzen. Bij diesel bivakkeert Nederland in de middenmoot en is ‘slechts’ 71,5 cent per liter accijns en btw.

Volledig scherm
Aantal tankstations per provincie © BOVAG