Volledig scherm
Nederland weigerde twee Turkse ministers toe te laten, wat leidde tot demonstraties en diplomatieke crisis met Turkije © ANP

Nederland topinvesteerder in Turkije ondanks diplomatieke crisis

Buitenlandse investeringen in Turkije trekken weer aan na de forse dip vorig jaar door de politieke onrust en de verijdelde militaire coup. Ook Nederlandse bedrijven investeren fors, ondanks de aanhoudende ruzie tussen Den Haag en Ankara.

Uit de cijfers die de centrale bank gisteren presenteerde, blijkt dat de kapitaalstroom richting Turkije de afgelopen acht maanden met 28,8 procent is toegenomen in vergelijking met dezelfde periode in 2016. Van januari tot en met augustus investeerden buitenlanders voor 4,9 miljard dollar in Turkije tegen 3,7 miljard dollar vorig jaar.

Nog opvallender is dat bijna 80 procent van die investeringen uit Europa komt en dat Nederland de topinvesteerder is in Turkije, ondanks de aanhoudende diplomatieke crisis tussen Den Haag en Ankara. In Nederland gevestigde bedrijven investeerden tot dusverre dit jaar voor 1,5 miljard dollar (ongeveer 1,27 miljard euro) in Turkije, bijna een derde van het totaal. De al zeven maanden durende politieke crisis tussen Nederland en Turkije - de zwaarste in de afgelopen 400 jaar - lijkt geen vat te hebben op de handelsrelatie.

Een Nederlandse ondernemer die al ruim tien jaar in Turkije actief is, spreekt van 'een recordomzet dit jaar, de hoogste ooit'. Exacte cijfers heeft hij nog niet, maar volgens hem 'ligt onze groei rond de 200 procent'.

Kunst en cultuur

Volledig scherm
Exterieur van Unilever aan het Weena in Rotterdam. © ANP

Hoewel er op politiek niveau al sinds maart geen contact meer is, gaat ook de uitwisseling van kunst en cultuur gewoon door. De afgelopen negen maanden waren er in Istanboel en Ankara ongeveer 40 evenementen waarbij Nederlandse en Turks-Nederlandse kunstenaars, ontwerpers en artiesten een belangrijke rol speelden. Vooral muziek, beeldende kunst, film, design en fotografie waren goed vertegenwoordigd. Zo gaf dans-docent Carmen Rozestraten een masterclass, werden Nederlandse films vertoond, en is Nederland op dit moment eregast op het fotofestival in Istanboel.

Unilever opende in mei in de stad Konya een nieuwe fabriek voor huishoudelijke producten, zoals schoonmaakmiddelen, en voor persoonlijke verzorging, zoals de bad-, douche- en zeepproducten van Dove. Het gaat om een van Unilevers grootste fabrieken ter wereld, waarmee een investering van 350 miljoen euro was gemoeid, en die goed is voor 1.300 nieuwe banen. Turkije is een belangrijke groeimarkt voor Unilever, dat in Turkije al acht fabrieken heeft waar 5.000 mensen werken.

En de van oorsprong Nederlandse energiereus Vitol kocht in maart voor 1,45 miljard dollar het Turkse energiebedrijf Petrol Ofisi. Er zijn ruim 2.700 in Nederland gevestigde bedrijven actief in Turkije. Die investeerden sinds 2002 dik 23 miljard dollar en zijn daarmee de grootste investeerders.

Dalende koers

Nederlandse vastgoedondernemers zoals VastNed zijn vertrokken uit Turkije en mkb-bedrijven staan wegens de politieke onrust niet langer in de rij om activiteiten in Turkije te ontplooien. Maar Nederlandse en veel andere buitenlandse ondernemingen die al jaren in het land actief zijn, draaien vaak meer omzet dan voorheen. Dat geldt voor zowel import als export.

Voor de export naar Europa en elders werkt de structureel dalende koers van de Turkse munt, de lira, enorm mee. Van 1,73 lira voor een euro in oktober 2007 naar 4,32 lira voor een euro nu. De winstmarge wordt steeds groter, omdat lonen in lira's worden uitbetaald en de afnemers in Europa in euro's moeten betalen. Bovendien is er een verschuiving gaande van bedrijven die eerst in Azië produceerden en nu naar Turkije komen, omdat het dichterbij en goedkoper is.