Volledig scherm
© ANP

NS krijgt boete van meer dan 40 miljoen euro wegens fraude

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft de Nederlandse Spoorwegen (NS) een boete van 41 miljoen euro opgelegd vanwege aanbestedingsfraude. Het vervoersbedrijf heeft bij de aanbesteding van het regionaal openbaar vervoer in Limburg misbruik gemaakt van haar economische machtspositie.

De ACM heeft interne e-mails en andere documenten in handen waaruit blijkt dat de NS een 'verlieslatend' bod deed om de concurrentie te dwarsbomen, wat een bod onder de kostprijs is. Hierdoor was er geen eerlijke concurrentie met de andere spelers, vindt de ACM. Eerder kwam naar buiten dat verschillende kopstukken van het vervoersbedrijf betrokken waren bij het doorspelen van vertrouwelijke informatie in de Limburgse zaak van concurrent Veolia (tegenwoordig opgegaan in Transdev BBA) aan NS-dochter Qbuzz. Voormalig topman Timo Huges werd ontslagen.

Inmiddels is bekend geworden dat NS en Transdev BBA een schikking hebben getroffen over de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. Beide partijen hebben afgesproken om geen verdere details naar buiten te brengen.

Verwijten

Quote

De spoormarkt kan alleen goed functione­ren als alle spelers zich aan de spelregels houden

Chris Fonteijn, ACM-voorzitter

De ACM verwijt de NS ook dat het traag en onvolledig reageerde op verzoeken van concurrenten om toegang tot diensten en voorzieningen op stations. Justitie kondigde vorig jaar aan dat het de NS en meerdere ex-toplieden van het spoorbedrijf en zusterbedrijven gaat vervolgen.

,,De spoormarkt kan alleen goed functioneren als alle spelers zich aan de spelregels houden'', zei ACM-voorzitter Chris Fonteijn. Hij benadrukte dat aanbestedingen in het openbaar vervoer er de afgelopen twintig jaar voor hebben gezorgd dat meer reizigers goede dienstverlening hebben gekregen.

Ontkenning

De NS ontkent in een reactie op het nieuws dat zij een verlieslatend bod zou hebben gedaan bij de aanbesteding van het Limburgse OV. Het bod zou ook voldoen aan andere aanvullende eisen. Van de andere overtredingen nam het bedrijf naar eigen zeggen in 2015 al afstand door direct 'hard te grijpen in de eigen organisatie'. Volgens een woordvoerder heeft de NS een bezwaarschrift ingediend bij ACM met de verzoek om het besluit te heroverwegen. 

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) steunt het besluit van de NS om bezwaar aan te tekenen. ,,Ik vind het belangrijk dat het besluit wordt getoetst en dat we daarmee duidelijkheid krijgen over de definitie van een verlieslatend bod'', aldus Dijsselbloem. De eerste stap is volgens de minister het maken van bezwaar. Hij maakt er de kanttekening bij dat 'wat er bij NS is voorgevallen zeer ernstig is'.

Eind vorig jaar bepaalde de rechtbank in Den Bosch dat Dijsselbloem niet hoefde te getuigen in de zaak. De advocaat van Timo Huges had daarom gevraagd. De minister had volgens Huges criminaliserende uitlatingen over hem gedaan, maar de rechtbank ging daar niet in mee.

Niet verantwoordelijk

De ACM constateerde daarnaast dat voormalig topman Timo Huges en financieel directeur Engelhardt Robbe niet verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor de fraude. Uit onderzoek is namelijk niet gebleken dat zij ervan wisten. Via hun advocaat lieten de twee ex-bestuurders weten blij te zijn met dat besluit.

De aanbesteding in Limburg werd aanvankelijk gewonnen door NS-dochter Abellio. Toen duidelijk werd dat dit bedrijf vals had gespeeld, werd die gunning evenwel ingetrokken. Uiteindelijk ging concurrent Arriva met de concessie aan de haal.