Ook huurhuizen dreigen onbetaalbaar te worden

In kaartWie op zoek is naar een huurwoning in de vrije sector, zal steeds dieper in de buidel moeten tasten. Ook ver buiten de Randstad zijn de huren bezig met een flinke opmars. In onder andere Almere, Tilburg en Apeldoorn liggen de prijzen op het hoogste niveau ooit, meldt verhuursite Pararius. 

Het is slecht nieuws voor mensen met middeninkomens die op zoek zijn naar woonruimte. Voor een woning in de sociale huursector komen ze vanwege hun te hoge inkomen zelden in aanmerking, door de gekte op de koopmarkt grijpen ze vaak net naast dat ene droomhuis én dan begint tot overmaat van ramp ook de huurmarkt steeds meer een no-go te worden.

Er is zo’n levensgroot tekort aan ‘normaal’ geprijsde huurwoningen – tussen de 700 en 1000 euro per maand – dat de prijzen van woningen in de vrije sector snel omhoogschieten. Twee jaar geleden betaalde een nieuwe huurder nog gemiddeld 13,28 per vierkante meter per maand, nu tikt de huur al de 15,56 euro aan. 

Ter illustratie.
Volledig scherm
Ter illustratie. © anp
Peter Boelhouwer: ,,Met al die stijgingen wordt wonen in de vrijehuurmarkt voor een hele grote groep onbetaalbaar.''
Volledig scherm
Peter Boelhouwer: ,,Met al die stijgingen wordt wonen in de vrijehuurmarkt voor een hele grote groep onbetaalbaar.'' © Jan de Groen

Ten opzichte van een jaar geleden is de huurstijging 5,9 procent. Omgerekend is een huurder voor een woning van 70 vierkante meter nu gemiddeld 1089 euro kwijt. Pararius baseert zich hierbij op 10.671 woningen die het afgelopen kwartaal via dit platform zijn verhuurd. 

,,Dit is een drama voor mensen met middeninkomens'', constateert woningmarktdeskundige Peter Boelhouwer. ,,15,56 euro is echt een heel fors bedrag. Met al die stijgingen wordt wonen in de vrije huurmarkt voor een hele grote groep onbetaalbaar.''

Voetsporen

Want de stijgingen blijven niet alleen beperkt tot de huren in vier grote steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Opvallend is dat de grote en middelgrote steden (tot ver) buiten de Randstad in de voetsporen van deze grote vier zijn getreden. 

Om er maar een paar uit te lichten: Nijmegen (+8,9 procent), Enschede (+10,5 procent), Tilburg (+13,6 procent), Roosendaal (+14,1 procent), Amersfoort (+15,4 procent), Almere (+18,8 procent) en Apeldoorn (+20,2 procent). Het gaat hier om stijgingen van het gemiddelde huurbedrag per vierkante meter per maand ten opzichte van een jaar geleden. 

In al deze steden lag de gemiddelde vierkantemeterprijs op Pararius op het hoogste niveau ooit. Binnen de Randstad blijkt Zoetermeer de grootste uitschieter. Daar is het gemiddelde huurbedrag per vierkante meter per maand toegenomen met 20,8 procent naar 11,50 euro per vierkante meter in vergelijking met het eerste kwartaal in 2017. 

Jasper de Groot, directeur van Pararius, heeft daar een duidelijke verklaring  voor: ,,Zoetermeer is centraal gelegen ten opzichte van de steden Leiden, Den Haag en Rotterdam en dus de ideale uitwijkplek voor woningzoekenden.'' 

Dat uitwijkgedrag heeft weer alles te maken met de schaarste. Het aanbod op de woningmarkt is zo beperkt – en de vraag is zo groot - dat mensen al dan niet uit nood geboren hun zoektocht naar een beschikbare en betaalbare woning uitbreiden naar minder populaire steden. Op die ontwikkeling spelen de verhuurders handig in, zo bewijzen de cijfers. ,,Dit is marktwerking in optima forma'', reageert De Groot. ,,En dat zien we dus nu op heel veel plekken.''

Quote

Dit is marktwer­king in optima forma

Jasper de Groot, directeur Pararius

Stuwende kracht

Zoals in de provincie als Flevoland. Daar stegen de prijzen met 17,2 procent naar 11,55 per vierkante meter per maand. Daarmee maakt Flevoland voor het vierde kwartaal op rij de grootste procentuele stijging door, met Almere als stuwende kracht. De Groot: ,,Nu de prijzen in Amsterdam op hun top zijn, wijken veel huurders uit naar andere steden in de buurt. Almere kan voor veel huurders een aantrekkelijke optie zijn.''

Ook in Overijssel nemen de huren al vier kwartalen op rij toe. Die provincie heeft Zwolle als aantrekkelijke woonoptie, onder andere door de snelle ov-verbinding met Amsterdam.

Het uitwijkgedrag en de daarmee gepaard gaande prijsstijging is geen nieuw fenomeen op de woningmarkt.  ,,Bij koopwoningen zien we dit al een tijdje gebeuren'', vult hoogleraar Boelhouwer van de TU Delft aan. Daar is de krapte minstens zo groot én dat zorgt zelfs voor nog extremere prijsstijgingen van wel 8 tot 9 procent op jaarbasis.

Pararius, de grootste verhuursite van Nederland, gaat ervan uit dat de prijsstijgingen in de vrije huursector nog wel even aanhouden: zolang er sprake is van krapte op de woningmarkt en mensen bereid zijn om de prijzen te betalen. Er zit een grens aan wat huurders kunnen betalen. De Groot: ,,Komen de prijzen bij die grens in de buurt, dan zwakt de prijsstijging vanzelfsprekend af. In andere middelgrote steden is zo'n huurplafond nog lang niet bereikt.'' 

Nieuwbouw 

De directeur benadrukt dat van de totale woningvoorraad slechts 8 procent vrije huursector is, 34 procent sociale huurwoning en 58 procent koopwoning. Deze cijfers laten zien dat het scheef loopt. Om dat recht te trekken, zal er volgens hem de komende jaren veel meer nieuwbouw bij moeten komen. ,,Dat is de enige structurele oplossing.''

Het klinkt eenvoudiger dan dat het is, waarschuwt Boelhouwer. De bouwsector kampt zo met zijn eigen problemen: het structurele tekort aan arbeidskrachten en materialen. ,,Je zag het al afgelopen kwartaal: het aantal afgegeven bouwvergunningen loopt wat terug en dat terwijl de hele woningmarkt gebaat zou zijn bij een hogere bouwproductie. Van de problemen op de woningmarkt zijn we voorlopig nog niet af.''

De ontwikkelingen in de sociale huur staan haaks op die van de vrije sector. De huurverhoging voor inkomens tot 41.000 euro bedraagt dit jaar 1,5 procent, 0,1 procent boven het inflatieniveau.

Archiefbeeld ter illustratie
Volledig scherm
Archiefbeeld ter illustratie © ANP