Volledig scherm
Transvision voert het speciale vervoer in opdracht van de overheid tijdelijk uit. © Dingena Mol

Ouderenvervoerder speelt data van haar gebruikers door

Transvision, een bedrijf dat namens de overheid ouderen van A naar B vervoert, gebruikt die positie om klanten te scoren voor commerciële activiteiten. Dat blijkt uit onderzoek van deze krant.

Zeker in deze tijd valt er veel geld te verdienen aan oudere mensen. Ze zijn kapitaalkrachtig en de bevolkingsgroep groeit gestaag. Met andere woorden: er is veel vraag naar producten die ouderen in het dagelijks leven kunnen ondersteunen.

Cubigo speelt in op die vraag. Het bedrijf, dat in Hasselt (Overijssel) is gevestigd, beheert een platform waarop ouderen allerlei producten kunnen aanschaffen. Medische hulpmiddelen, informatie over langer thuiswonen, tafeltje-dek-je, noem maar op.

Samenwerking

Volledig scherm
© AD

Om ook in Nederland in contact te komen met klanten, gaat Cubigo in 2017 een samenwerking aan met het in Capelle aan den IJssel gevestigde bedrijf Transvision. Geen bekende naam wellicht, maar een belangrijke speler in vervoersland (zie kader). Het voert namens de overheid het Valys-systeem uit. Bijna een miljoen keer per jaar helpt Transvision op die manier een burger met een mobiliteitsbeperking - ouderen, gehandicapten - van A naar B.

Transvision weet precies wie de potentiële Cubigo-klanten zijn. Het bedrijf heeft de beschikking over hun adresgegevens, hun email en hun geboortedatum. ,,Transvision is met 400.000 klanten in vervoer de perfecte strategische partner om in contact te komen met nieuwe gebruikers", zegt Cubigo-baas Peter Willems in april 2017 in het Belang van Limburg. Bovendien doet het Nederlandse bedrijf een investering in Cubigo, meldt het Belgische bedrijf in een persbericht.

Transvision mag de gegevens van Valysgebruikers niet zomaar doorgeven. Het bedrijf voert het speciale vervoer tijdelijk uit. Bij de volgende aanbesteding, die nu loopt, kan Transvision die positie kwijtraken. Dan heeft het bedrijf ook geen toegang meer tot de klantgegevens.

Boekingstool

Vorig jaar kregen Valys-gebruikers plots een extra optie om hun vervoer te boeken: VITA. Dat is een boekingstool 'voor mensen met een grotere mobiliteitsbehoefte dan alleen Valys', lezen de ouderen op de Valys-site. ,,VITA biedt u passende reisadviezen aan, voor zowel Valys als het vervoer in uw regio."

Dit is de eerste keer dat de naam Cubigo valt. ,,Voor (...) deze dienst is samengewerkt met Cubigo. Cubigo is een betrouwbaar online platform, waarmee u toegang krijgt tot allerlei kwalitatieve producten, diensten, toepassingen en informatie (...), volledig afgestemd op uw persoonlijke behoeften. Het gebruik van Cubigo is GRATIS en biedt u dus meer dan alleen mobiliteit!"

Voorwaarden

Ouderen die de Vita-optie kiezen, moeten ook akkoord gaan met de voorwaarden van Cubigo. Daarin staat onder meer dat Cubigo alle gegevens bewaart, totdat het account door de gebruiker wordt gedeactiveerd. Klanten stemmen er ook mee in dat ze andere aanbiedingen kunnen ontvangen.

Transvision stelt in een reactie dat het Cubigo slechts als technisch platform gebruikt voor de VITA-applicatie. VITA is volgens het bedrijf niet ontwikkeld om klanten voor Cubigo te werven. Het bedrijf erkent dat VITA-gebruikers ook andere Cubigodiensten kunnen afnemen. Data van de Valysgebruikers komen niet bij Cubigo terecht, stelt het bedrijf, maar worden apart opgeslagen. 2.000 ouderen hebben inmiddels een VITA-account. Tot slot stelt Transvision dat ook andere vervoersbedrijven klanten commerciële aanbiedingen doen.

Kleine lettertjes

Privacy-experts hebben ernstige twijfels bij de gang van zaken. Gerrit-Jan Zwenne, hoogleraar aan de Universiteit Leiden: ,,De klanten van Valys bevinden zich in een afhankelijke positie. De vraag is of ze echt in vrijheid een weloverwogen keuze kunnen maken. Ook als de gevolgen in de kleine lettertjes staan, is het de vraag of de toestemming rechtsgeldig is. Veel mensen lezen de kleine lettertjes niet."

Volledig scherm
Corinne Ellemeet (GroenLinks) © ANP

Zijn collega Bart van der Sloot, werkzaam aan de Universiteit van Tilburg, valt hem bij. ,,Het gaat hier om de bescherming van mensen die hulpbehoevend zijn. Daar op zo'n manier gebruik van maken kan als onrechtmatig en onbehoorlijk worden gezien." Ouderenbond KBO-PCOB vindt dat ouderen 'nogal terloops' bij Cubigo terechtkomen. ,,Om een weloverwogen keuze te maken, zouden ze het nodige uitzoekwerk moeten doen."

Daarnaast is er de morele vraag. Mag een bedrijf dat een publieke taak uitvoert die positie gebruiken om er commercieel beter van te worden? Volgens KBO-PCOB lijkt er sprake van belangenverstrengeling. Corinne Ellemeet, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, vindt dat Transvision te ver gaat. ,,Transvision heeft een duidelijk afgebakende opdracht. Wat ze nu doen hoort niet bij de taakomschrijving en is niet in het belang van de reiziger. Wij gaan daar schriftelijke vragen over stellen aan het kabinet."

Kwetsbare mensen

Hoogleraar Zwenne vindt dat ouderen beter in bescherming genomen moeten worden door de overheid. ,,Het gaat hier om kwetsbare mensen. De overheid heeft een zorgplicht. Ik betwijfel of dit door de beugel kan.''

Een woordvoerder van minister De Jonge (CDA, Volksgezondheid) zegt dat het ministerie met Transvision in gesprek gaat. ,,De informatie op de website van Valys kan beter. Het moet voor mensen duidelijk zijn waar ze zich voor inschrijven. Daar zullen we de vervoerder dus op aanspreken.'' Juridisch kan het volgens het ministerie wel, wat het bedrijf doet.

Op dit moment wordt het Valys-vervoer opnieuw aanbesteed. Over een maand wordt bekend welk bedrijf de opdracht wint en vanaf oktober het vervoer mag regelen.

poll

Uitzendbureau schrapt termen hoog- en laagopgeleid, terecht?

Uitzendbureau schrapt termen hoog- en laagopgeleid, terecht?

  • Ja, deze termen zijn niet meer van deze tijd (58%)
  • Nee, we moeten niet zo moeilijk doen (42%)
20771 stemmen