Volledig scherm
PostNL stelt dat de postvolumes zo hard dalen dat het in Nederland niet langer levensvatbaar is om meerdere postbedrijven met elkaar te laten concurreren. © robin utrecht

PostNL: Nederland is te klein voor meer postbedrijven

De hoeveelheid post die burgers en bedrijven versturen, kachelt zo hard achteruit dat PostNL tientallen miljoenen extra gaat bezuinigen. Maar dat is niet genoeg: topvrouw Herna Verhagen wil dat het kabinet een einde maakt aan de concurrentie op de postmarkt.

Volledig scherm
© ANP
Quote

De postvolu­mes blijven harder kelderen dan eerst voorzien

Herna Verhagen, ceo PostNL

Voorspelde PostNL enkele jaren nog dat de daling van het aantal verzonden poststukken zou afzwakken naar 6 tot 7 procent per jaar, inmiddels is het besef doorgedrongen dat dit nog jaren kan duren. Afgelopen jaar daalden de postvolumes met 9,9 procent; in de belangrijke laatste feestmaanden van 2017 bedroeg deze zelfs 10,8 procent. Sinds 2005 is het aantal verstuurde brieven gehalveerd.

,,De substitutie van fysieke post naar digitaal blijft hard doorgaan", vertelden Herna Verhagen en financiële topman Jan Bos gisteren in een gesprek met financiële journalisten over de jaarcijfers van PostNL. Om de sterkere daling van de post op te vangen, gaat PostNL komende jaren 40 miljoen euro extra snijden. ,,We besparen op overhead, zoals IT-kosten”, zegt Bos.

Het bedrag komt op al eerder aangekondigde besparingen op de post. Vorig jaar liet PostNL weten 115 miljoen euro extra te bezuinigen tot 2020. Vijfhonderd tot zeshonderd banen vervallen per jaar.

Over heel 2017 bespaarde PostNL al 56 miljoen euro, onder meer dankzij nieuwe codeermachines die de post gemakkelijker sorteren. Die nieuwe machines leidden overigens tot forse problemen met de bezorging van kerstpost.

Monopolist

Volledig scherm
Burgers, bedrijven en overheid versturen steeds minder post. Het aantal brieven en kaarten is sinds 2005 gehalveerd. © ANP

Verhagen en Bos hekelen het afgelopen zomer door de Autoriteit Consument en Markt genomen besluit om het bedrijf komende jaren weer als monopolist te labelen. Daardoor moet PostNL o.a. de post van concurrenten bezorgen in regio's waar die geen bezorgnetwerk bezitten. ,,Het besluit leidt er toe dat andere, concurrerende vervoerders meer post kunnen bezorgen,” stelt Verhagen.

Onder meer het kleinere Sandd timmert aan de weg: de concurrent nam Van Straaten Post over en kwam brutaal met een eigen postzegel. Dat kost PostNL tot 2 procent extra aan volume, een percentage dat boven de 8-9 procent natuurlijke daling komt. De impact is fors: 50 tot 70 miljoen euro per jaar.

De problemen worden vergroot doordat PostNL vanwege de florerende economie moeite heeft om aan voldoende bezorgers te komen. Verhagen stelt desalniettemin personeel niet extra te gaan betalen. ,,We steken meer energie in wervingscampagnes. Verder kijken we of de huidige bezorgers meer uren willen werken.”

Toch lijkt het tekort goed nieuws voor de postbezorgers die net deze maand aan de CAO-onderhandelingen zijn begonnen.

Quote

Alle post moet bij één bedrijf in de postzak terechtko­men

Herna Verhagen en Jan Bos, ceo en financieel topman PostNL

Noodklok

Volledig scherm
Waar de posthoeveelheden blijven kelderen, ziet PostNL zijn pakkettentak juist exponentieel groeien. © Gemeente Amsterdam

Vanwege het kelderen van de postvolumes luidt Verhagen wederom de noodklok richting politiek, iets dat ze vorig jaar ook in een interview met deze krant deed. Waarschuwde ze toen voor het in gevaar komen van de bezorging op het platteland, nu is de ceo nog stelliger. ,,Als we zo door gaan komt de postbezorging serieus in gevaar, wij willen ook over tien tot vijftien jaar een kwalitatief hoogwaardige bezorging in de lucht houden.”

De oplossing is consolidatie, stelt Verhagen. ,,Alle post moet in één postzak, Nederland is te klein voor meerdere vervoerders.” Uiteraard zou die ene bezorger dan PostNL moeten zijn. Ze heeft haar hoop gevestigd op een dialoog die de postsector komend jaar met staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) gaat voeren over de toekomst.

De aanhoudende moeilijkheden bij post overschaduwden het succes dat PostNL wel degelijk óók boekt. Aan de pakketkant groeit het bedrijf als kool. De omzet uit e-commerce groeide van 33 naar 38 procent. In het laatste kwartaal groeide de pakketbusiness met liefst 20 procent. 

Investeringen in pakkettak

De sterke groei leidt tot groeipijnen, vandaar dat PostNL extra investeert: komende jaren komen er negen depots bij in Nederland en twee in België. Ook trekt het bedrijf geld uit voor uitbreiding van het wagenpark en voor elektrische bezorgbakfietsen in grote steden.

Mede dankzij het succes bij pakketjes groeide PostNL’s omzet met twee procent naar 3,49 miljard euro. Door alle moeilijkheden daalde echter het resultaat van 245 miljoen in 2016 naar 225 miljoen nu. Dat is aan de onderkant van de eerder voorspelde bandbreedte van 220 tot 260 miljoen euro.

Komend jaar verwacht Verhagen bovendien een verdere daling van de winstgevendheid naar 160 tot maximaal 200 miljoen. Beleggers reageerden ontevreden op de cijfers: het aandeel PostNL kelderde flink op de Amsterdamse beurs.

Pim Berendsen nieuwe financiële man

Volledig scherm
Jan Bos (links) vertrekt als financiële man van PostNL. Pim Berendsen volgt hem op. © ANP

PostNL haalt zijn nieuwe chief financial officer (cfo) uit eigen huis. Pim Berendsen (44) volgt medio april financiële topman Jan Bos die na zeven jaar op zijn huidige post en een kwart eeuw bij het postbedrijf, toe is aan een nieuwe uitdaging. 

Berendsen is al lid van het directieteam van PostNL, waar hij verantwoordelijk is voor de internationale activiteiten van het bedrijf in oa België en Italië. Hij werkt al sinds 2000 bij het postbedrijf, hoewel hij tussen 2013 en 2015 een uitstapje maakte naar afvalverwerker Van Gansewinkel.

De officiële benoeming van Berendsen – in 2010 winnaar van de Young Captain Award voor de meest veelbelovende hoge manager - gebeurt op de algemene aandeelhoudersvergadering op 17 april.